ΟΙ ΚΟΥΚΚΙΔΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΝΩΣΕΙ - ΜΕΡΟΣ 1 - ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

ΝΙΚΟΣ ΡΑΦΙΔΙΑΣ

 

 

ΟΙ ΚΟΥΚΚΙΔΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΝΩΣΕΙ

 

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

 

 

Η πρώτη φορά που μου εισηγήθηκαν να γράψω κάτι ήταν την περίοδο 1999-2000 και τα όσα μεσολάβησαν μεταξύ της ανόδου και της πτώσης του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου.

 

 

Σε εκείνη την ηλικία, ήμουν στα 24 με 25, τα δεδομένα παράλληλα δεν ήταν αρκετά για να είμαι σε θέση να ετοιμάσω οτιδήποτε που να μπορεί να σταθεί σε επαγγελματικό επίπεδο. Η ιδέα της καταγραφής εκείνων των γεγονότων που οδήγησαν τόσο κόσμο στην πρώτη εκείνη φτωχοποίηση έμεινε χαραγμένη στο μυαλό μου.

 

 

Η συγκεκριμένη περίοδος οδήγησε στην κρίση του 2013 μέσω κάποιων σταθμών που παρατήρησα προσεκτικά. Σε κάθε επόμενο σταθμό χάνονταν χρήματα, εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια λίρες και έπειτα ευρώ. Στην ίδια ακριβώς περίοδο, σε κάθε κρίση στην Αγγλία, τη Γαλλία αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής χάνονταν λίρες, φράγκα και δολάρια. Τα δύο ερωτήματα που είχα τότε ήταν κατα πρώτον πώς βγαίνει στην επιφάνεια η κάθε κρίση και κατα δεύτερον, ποιος πληρώνει το λογαριασμό. Στη συνέχεια βέβαια ήρθε και ένα τρίτο ερώτημα, πιό πολύπλοκο, με ποιό τρόπο καλύπτεται η χασούρα. Το τρίτο αυτό ερώτημα ήταν και το πιό σύνθετο καθώς η κάθε χασούρα, σε κάθε χώρα και σε κάθε περίπτωση καλυπτόταν με διαφορετικό τρόπο.

 

Εκείνη την περίοδο, ήμουν στην ηλικία των 24 προς τα 25, η πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές ήταν εξαιρετικά περιορισμένη αλλά η συγκεκριμένη χρονική περίοδος παραμένει ζωντανά στη μνήμη μου, παρότι έχουν περάσει περίπου 26 χρόνια από τότε. Η βιβλιογραφία εκείνης της περιόδου ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα αλλά όχι αρκετή για ένα βιβλίο που να απευθύνεται στο ευρύ κοινό. Παράλληλα, η εμπειρία μου σχετικά με τις οικονομικές κρίσεις ήταν επίσης περιορισμένη. Είχα ξεκινήσει να παρακολουθώ το ΧΑΚ το 1989, πολύ πριν ξεκινήσει η επίσημη λειτουργία του. Αυτό μου επέτρεψε μέχρι το 1999 να έχω μια δεκαετία παρατηρήσεων σχετικά με το ποιές εταιρίες πάνε καλύτερα από κάποιες άλλες και ταυτόχρονα ποιές αποτυγχάνουν και κάτω από ποιές προϋποθέσεις.

 

 

Η ιδέα της καταγραφής των γεγονότων εκείνων και η επεξήγηση των συνεπειών εκείνης της περιόδου παρέμεινε μόνο σαν μια αρκετά ενδιαφέρουσα ιδέα αλλά συνέχισε να εξελίσσεται στο μυαλό μου καθώς το μοτίβο συνέχισε να λεηλατεί την περιουσία του μέσου Κύπριου πολίτη, μέσα από διαφορετικές οικονομικές πολιτικές και συγκυρίες.

 

Προχωρώντας προς το 2004 και τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, συνέχισα να παρατηρώ την οικονομική πρόοδο της Αθήνας που φυσικά με τη λήξη των Αγώνων μετατράπηκε σε βραδυφλεγή βόμβα. Η οικονομική κατάρρευση της Ελλάδας είχε να κάνει με κάνει με πολλά και διαφορετικά αίτια.

 

Η Ελλάδα ήταν ενα διεφθαρμένο κράτος που μόλις είχε καταφέρει να εξοφλήσει τα πρώτα δάνεια του Αγώνα για την Ανεξαρτησία (1821).

 

Ήταν ένα σύστημα που διαχρονικά βόλευε τους “ημέτερους” και ουδέποτε τους πραγματικά άξιους.

 

Βασιζόταν και ακόμα βασίζεται σε ένα οικονομικό μοντέλο που στηριζόταν και στηρίζεται σε ένα συνεχή και παράλληλα αυξανόμενο δανεισμό που δεν μπορούσε να αποπληρώσει ποτέ.

 

Βρίσκεται στην περιοχή της Βαλκανικής χερσονήσου όπου η κυρίαρχη οικονομική δύναμη είναι η Τουρκία που έχει ένα εθνικό νόμισμα που το διατηρεί σε μια συνεχή υποτίμηση, επομένως οι γειτονικές χώρες πρέπει αναγκαστικά να ακολουθούν μιά παράλληλη οικονομική πολιτική, εάν θέλουν να είναι ανταγωνιστικές.

 

Η περίοδος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και η μετέπειτα κατάρρευση της Ελληνικής οικονομίας ήταν η δεύτερη φορά που οι διάφοροι φίλοι και συνεργάτες μου είπαν ότι θα έπρεπε να γράψω κάτι. Ήταν όντως μια πολύ καλή περίοδος καθώς οι πολιτικές και οικονομικές πηγές ήταν αρκετές. Στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο έβαλα τις βάσεις για ένα ημερολόγιο / ιστολόγιο στα Ελληνικά, ώστε σε μελλοντικό χρόνο να μπορέσω να μεταφέρω εκείνα τα γεγονότα σε ένα βιβλίο.

 

 

Όλες αυτές οι παρατηρήσεις, ήταν στην αρχή μικρές κουκκίδες, ενός φοιτητή της Πολιτικής Επιστήμης που ξεκινούσε το 1995 ένα ταξίδι στη γνώση. Αυτή η συνεχής έρευνα θα μπορούσε τελικά να παραλληλιστεί με την Οδύσσεια. Ένας νέος Οδυσσέας, σπαταλά περίπου δώδεκα χρόνια στις βιβλιοθήκες της Αθήνας για να συνειδητοποιήσει ότι η Ιθάκη του (στη συγκεκριμένη περίπτωση, το Πτυχίο της Πολιτικής Επιστήμης) σε κάνει να αντιληφθείς ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει.

 

 

Η τακτική μελέτη στη μικρή βιβλιοθήκη του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών οδήγησε σε μια μεγαλύτερη έρευνα, στη βιβλιοθήκη του Παντείου Πανεπιστημίου και πιό μετά σε μια πολύ ευρύτερη έρευνα, στη βιβλιοθήκη του Οικονομικού Πανεπιστημίου, στην Πατησίων.

 

Στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή τίποτα απολύτως δεν καταδεικνύει ότι σε μερικά χρόνια θα παρατηρήσω και θα μελετήσω δύο εθνικές χρεοκοπίες, καμία οργιάζουσα φαντασία δεν μπορεί να κάνει την υπόθεση ότι θα καταγράψω μερικά χρόνια μετά, με πάσα λεπτομέρεια, τους μηχανισμούς ξεπλύματος των Ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, κανένα λογικό μυαλό δεν μπορεί να φανταστεί ότι η Δικαιοσύνη, όπως την έχουμε στο μυαλό μας δεν λειτουργεί στην πραγματικότητα, ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην Κύπρο, ούτε στην Αγγλία αλλά ούτε και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

 

 

Οι κουκκίδες αυτές, στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο έφερναν στην επιφάνεια κάποια ανησυχητικά στοιχεία και κάποια ερωτήματα που παρέμεναν αναπάντητα από τους καθηγητές μου.

 

Ενώ στην περίοδο του 1995-1999 στα πρώτα χρόνια των σπουδών μου υπήρχε ο ρομαντισμός του σχεδιασμού μιας νέας Ουτοπίας, υπό τον εύσχημο τίτλο “Ευρωπαϊκή Ένωση” , τα συγγράμματα που ανακάλυπτα στα τελευταία χρόνια της παραμονής μου στην Αθήνα έδειχναν τη δημιουργία ενός νέου εφιάλτη με απρόβλεπτες συνέπειες.

 

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μια πολύ ωραία ιδέα, αλλά είχε κενά που κανένας δεν μπορούσε να μου εξηγήσει, σε όλη εκείνη τη διάρκεια των σπουδών μου αλλά και της παράλληλης εργοδότησης μου στην Αθήνα.

 

Ποιός θα πληρώσει την Ενοποίηση;

 

Από ποιό λαό θα στερήσεις αυτά τα κονδύλια ;

 

Τί θα γίνει όταν αυτός ο λαός ή αυτοί οι λαοί συνειδητοποιήσουν ότι πληρώνουν για κάτι που δεν μπορεί να υλοποιηθεί ;

 

Πώς η Ελλάδα, θα μπορέσει κάποια στιγμή να φτάσει την ποιότητα ζωής της Γαλλίας ή της Δανίας, όταν υπάρχει δίπλα της η Τουρκία που μπορεί να παράγει τα ίδια σχεδόν προϊόντα, σε συνεχώς υποτιμούμενες τιμές ;

         

Η περίοδος αυτή επαναλαμβανόταν, με τραγική ειρωνία, ακριβώς έναν αιώνα μετά από τη σιωπηλη διάλυση της τότε Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Στην τότε αντίστοιχη περίοδο είχαν δημιουργηθεί η Λατινική Νομισματική Ένωση (1865-1927) αλλά και η Σκανδιναβική Νομισματική Ένωση (1873-1914).

 

Για όσους θέλετε να μπείτε βαθύτερα στις δύο χρονικές περιόδους, θα πρότεινα να δείτε τα σχετικά λήμματα στη WIKIPEDIA. Στη φετινή χρονιά (2026) έχει ανέβει αρκετό υλικό που επεξηγεί το σκεπτικό της δημιουργίας μιας νομισματικής ένωσης αλλά παράλληλα επεξηγεί και την αδυναμία παραμονής σε μια ένωση για μεγάλο χρονικό διάστημα.

 

Πιό ενδιαφέρον όμως ήταν και παραμένει το γεγονός ότι η Ελλάδα, την περίοδο 1908 με 1910 είχε αποβληθεί από την τότε Ένωση, λόγω ακριβώς αυτών των ανισορροπιών που επαναλαμβάνονται στις μέρες μας και όπως ήδη παρατήρησα, με παρόμοιες πολιτικές απομόνωσης και τιμωρίας.

 

Τα ευρήματα αυτά άρχισαν να γίνονται ολοένα και πιό γνωστά από το 2005 και μετά. Όλοι όσοι παρακολουθούσαν τα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και είχαν αντίληψη των συγκεκριμένων μοντέλων ενοποίησης και διάλυσης που όπως είδαμε πιό πάνω έχουν προηγηθεί, είχαν αρχίσει να έχουν έντονες συζητήσεις, επομένως άρχισα να παρακολουθώ στενά όλες τις σχετικές συζητήσεις σχετικά με το τί ακολουθεί.

 

 

 

Η περίοδος 2005-2008 ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Βλέπαμε την εξαφάνιση του χρήματος από την Ελληνική αγορά και τη συνεχή αύξηση στις τιμές που είχε φτάσει κάποια στιγμή στα επίπεδα των μοντέλων Πόνζι. Οι μισθοί ήταν καθηλωμένοι αλλά οι τιμές ανέβαιναν και αυτό προϊδέαζε για επερχόμενη οικονομική κατάρρευση.

 

Η Ελλάδα μπορούσε ακόμη να παράγει αλλά δεν ήταν ανταγωνιστική. Ιδιαίτερα η Τουρκία, αλλά και η Βουλγαρία και η Αίγυπτος είχαν συνεχώς χαμηλότερο κόστος και φυσικά πλεονέκτημα στις εξαγωγές τους αλλά και στην προσέλκυση τουριστών.

 

Στα τελευταία χρόνια των σπουδών μου είχα μια πολύ ενδιαφέρουσα και έντονη συζήτηση αλλά και μιά πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη από το Βρετανό Πρέσβη, στην Αθήνα.

 

Ένας καθηγητής μου είχε υποστηρίξει ότι ήταν τεράστιο λάθος της Αθήνας η ανάληψη της Ολυμπιάδας του 2004. Η προσωπική μου άποψη ήταν, εννοείται, αντίθετη. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες έφερναν τεράστιες ευκαιρίες διαφήμισης της Αθήνας, ως τουριστικού προορισμού. Η αλήθεια, όταν μελετήσουμε τα δεδομένα, είναι τελικά κάπου στη μέση. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες, βάσει πιό ολοκληρωμένων ερευνών που έχω σήμερα στα χέρια μου, υπήρξαν ευκαιρία για κάποιες διοργανώτριες πόλεις (ιδιαίτερα για την πόλη του Λος Άντζελες, το 1984  και για το Λονδίνο του 2012) αλλά και καταστροφή για κάποιες άλλες (Μοντρεάλ, 1976 - Αθήνα 2004, Ρίο Ντε Τζανέιρο, 2016). Η μελέτη των Ολυμπιακών πόλεων με έκανε να καταλάβω ότι η επιτυχία και η αποτυχία είναι σε πολλές περιπτώσεις θέμα των διαφόρων ομάδων υλοποίησης του κάθε έργου.

 

 

Η διάλεξη του Άγγλου Πρέσβη, ανέλυε τη σταθερότητα του Βρετανικού μοντέλου διακυβέρνησης και επιχειρηματικότητας, σε σχέση με το Ελληνικό.

Ο Πρέσβης, σε καμία περίπτωση, δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι το Βρετανικό μοντέλο θα αντέγραφε το Ελληνικό, δύο δεκαετίες μετά..

 

 

 

Για να γίνει πιό κατανοητό το πολύπλοκο της στρατηγικής, της υλοποίησης και τοων αποτελεσμάτων, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχουν χώρες που έχουν ωφεληθεί πολύ ή αρκετά και παράλληλα χώρες που έχουν χάσει, λίγο ή πολύ περισσότερο. Το μοντέλο είναι σχετικά απλό, όταν το παρακολουθήσεις προσεκτικά.

 

 

Κάποιος πληρώνει για να συντηρεί την Ένωση και την ίδια ώρα κάποιος άλλος εισπράττει. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ένα τέλειο παράδειγμα απωλειών. Τα χρήματα που εισέφερε παραδοσιακά, πήγαιναν σε διάφορα άλλα κράτη-μέλη.

 

Αν δούμε ιδιαίτερα την περίοδο 1985-1990, το Ηνωμένο Βασίλειο επέτρεπε στην Ελλάδα να δανείζεται περισσότερο και ταυτόχρονα γίνεται όλο και πιό υδροκέφαλη. Η Κύπρος είναι ένα επίσης τέλειο παράδειγμα. Εισπράττει Ευρωπαϊκά κονδύλια που μεθοδικά οδηγούνται στις τσέπες των “ημετέρων”.

 

 

 

Η πρώτη φορά που άκουσα ότι η Κύπρος είναι ένα πλυντήριο ήταν γυρω στο 2002. Δούλευα τότε με έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και σε ένα συνέδριο (που ήταν παράλληλα και ημερίδα εκπαίδευσης) ήμουν παρών σε μια εξαιρετικά διαφωτιστική συζήτηση. Οι πιό έμπειροι επαγγελματίες του οργανισμού εξηγούσαν στους υπόλοιπους τί ανέμεναν να συμβεί στην Κύπρο, στα επόμενα χρόνια και για ποιους ακριβώς λόγους. Αυτό, σημειώνω ξανά, το 2002!

 

Το πρόβλημα της Ελλάδας και της Κύπρου ήταν εντελώς διαφορετικά αλλά και παράλληλα εξαιρετικά όμοια.

 

Η Ελλάδα, για παράδειγμα, παράγει εξαιρετικά ποιοτικό λάδι και κρασί, έχει ελιές και πορτοκάλια, απίστευτα τυριά αλλά αποτυγχάνει να τα προωθησει στη διεθνή αγορά με αποτέλεσμα να δίνει το λάδι στην Ιταλία και μετεπειτα να προωθείται ως ιταλικό, σε πολύ υψηλότερες τιμές.

 

Έχει συσσωρευμένα χρέη από το 1821 με εξαιρετικα ψηλά επιτόκια, όμοια της Ιταλίας αλλά η Ιταλία μπορεί παραδοσιακά να πωλεί τα δικά της προϊόντα σε περισσότερες αγορές αλλά και σε ψηλότερες τιμές.

 

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η Ελλάδα να εχει παραδοσιακά πολύ ψηλές τιμές ανα τεμάχιο και φυσικά λιγότερες επιλογές ίσου ανταγωνισμού τόσο σε σχέση με την Ιταλία όσο και με την Τουρκία.

 

Στο κομμάτι του τουρισμού παρατηρούμε ότι για μεγάλα χρονικά διαστήματα η Τουρκία είναι φθηνότερη, ως τουριστικός προορισμός, επειδή έχει τη δυνατότητα να υποτιμά το εθνικό της νόμισμα και παράλληλα επειδή έχει μιά πολύ πιό συντηρητική οικονομική πολιτική όσον αφορά τη φορολογία και τους μισθούς.

 

Ένας επίσης εξαιρετικός παραλληλισμός μου μελετώ την τελευταία δεκαετία εστιάζεται μεταξύ Κροατίας και Σερβίας. Από το 2014 που ξεκίνησα να παρατηρώ αυτές τις δύο χώρες, μπορώ να αντιληφθώ σε εξαιρετικά μεγάλη λεπτομέρεια πώς η πολιτικές και η δικτύωση της Κροατίας τη βοηθά να αναπτύσσεται, σε αντίθεση με τη Σερβία που υστερεί. 

 

 

 

 

Η Κύπρος, από τη μεριά της ήταν μιά περίπου έναν αιώνα αποικία της Αγγλίας, με έντονες συναλλαγές με την Αγγλία.

 

Στα πλαίσια της σχέσης αυτής είχε ένα νόμισμα συνδεδεμένο με τη στερλίνα και οι συναλλαγές της έδειχναν μια υγιή κατάσταση για αρκετές δεκαετίες.

 

Μετά την Ανεξαρτησία, η Κυπρος ήταν ένα νέο κράτος με σχετικά χαμηλό δανεισμό, αλλά εξαιρετικά υψηλά επίπεδα διαφθορας.

 

Όσοι ήταν μέλη του στενού πυρήνα διακυβέρνησης μετέφεραν τα όποια κέρδη στις τσέπες τους, μέσω μισθών, αυξήσεων και παροχών.

 

Το 1974, η σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή της βιομηχανίας και του τουρισμού οδήγησε σε ένα οικονομικό “θαύμα”.

 

Μεγάλωσα στην περίοδο του οικονομικού θαύματος επομένως μπορούσα να παρατηρήσω πώς δημιουργήθηκε το “θαύμα”.

Στην πραγματικότητα όμως δεν είχε υπάρξει κάποιο οικονομικό “θαύμα”.

 

Υπήρχε διασύνδεση της κυπριακής λίρας με την αγγλική που έδειχνε να είναι προς όφελος μας.

 

Υπήρχε κρατική υποστήριξη στη ντόπια παραγωγή, μέσα στην περίοδο 1980-1990.

 

Ωστόσο, όσο προχωρούσε η επόμενη δεκαετία, μπορούσες εύκολα να αντιληφθείς ότι δημιουργούσε μιά φούσκα.

 

Οι μισθοί του δημόσιοιυ τομέα πίεζαν αυτούς του ιδιωτικού.

 

Αλλά, οι μισθοί του δημοσίου τομέα αυξάνονταν επειδή το δημόσιο “δανειζόταν” συνεχώς από το ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων.

 

Μεχρι το 2001 είχε καταστραφει η βιομηχανική παραγωγή ως ένα κλασικό μοντέλο Πόνζι.

 

Η συνεχής αύξηση του μισθολογίου του δημόσιου τομέα και η εισροή συναλλάγματος έφερνε ακόμα ευφορία. Αλλά παράλληλα ψήλωνε τους μισθούς των υπόλοιπων κλάδων κάτι που δεν μπορούσε να συνεχίσει επί μακρόν.

Κάποια στιγμή το μοντέλο έσκασε, όπως ήταν αναμενόμενο.

 

Για όσους έχουν τη διάθεση, όσοι θέλετε και μπορείτε να παραλληλίσετε το οικονομικό μοντέλο της Κύπρου με το σημερινό μοντέλο της Αγγλίας, θα παρατηρήσετε απίστευτες ομοιότητες.

 

Η δεκαετία του 2000-2010 ήταν η πιό ενδιαφέρουσα, αναφορικά με την εξέλιξη της φούσκας και με μετεξέλιξη της σε κλασικό μοντέλο Πόνζι.

 

Από το συζήτηση που παρακολούθησα τότε στην εκπαιδευτική ημερίδα, θεώρησα δεδομένο ότι η λίρα θα υποτιμηθεί περίπου 40% πριν ενταχθει στο ευρώ.

 

Η υποτίμηση αυτή φυσικά δεν έγινε επομένως ήταν αναμενόμενο ότι θα συμβεί κάτι που να διορθώνει το λάθος αυτό, σε μερικά χρόνια.

 

Να σημειωθεί εδώ ότι πρίν την Ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του Ευρώ, έγινε υποτίμηση της δραχμής.

 

Η υποτίμηση αυτή ήταν παντελώς λανθασμένη γιατί στηριζόταν σε μια σειρά αλχημειών που έδειχναν ότι η Ελλάδα ήταν πιό εύρωστη σε σχέση μιε την πραματικότητα. Αυτό το μαθηματικό λάθος οδήγησε μετά στην απίστευτη κρίση που όλοι μας ζήσαμε, άμεσα ή έμμεσα, με κάποιο τρόπο.

 

Όσο προχωρούσαμε προς την μεγέθυνση της φούσκας, τα γεγονότα ξέφυγαν σε κάθε χώρα που είχε κρυμμένες ανισορροπίες.

 

Το μεγαλύτερο βάρος της έρευνας μου, στο ξεκίνημά του ήταν κάπως ιδιαίτερο. Ήταν Νοέμβριος του 2008, όταν η Βασίλισσα της Αγγλίας, σε επίσκεψη της στο London School of Economics, ρώτησε την ακαδημαϊκή κοινότητα γιατί κανένας δεν είχε αντιληφθεί έγκαιρα την οικονομική κρίση που προηγήθηκε. Αυτή η ερώτηση που παραμένει μέχρι και σήμερα θέμα συζήτησης σε αρκετές ακαδημαϊκές συζητήσεις στην Αγγλία, ήταν αυτό που μου έδωσε την ευκαιρία να μπω βαθύτερα στο αντικείμενο της έρευνας.

 

Η είδηση μεταδόθηκε παγκοσμίως και με βρήκε μπροστά στον υπολογιστή μου, σε μια στιγμή που προσπαθούσα να συνδέσω το παζλ όλων όσων είχαν συμβεί..

 

(συνεχίζεται..)

ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΠΑΡΑΓΓΕΙΛΕΤΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ,

ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ..

Ποιος φοβάται τους κλόουν ;

 

Ποιος φοβάται τους κλόουν ;

 

Οι εκλογές της επόμενης Κυριακής κρύβουν ένα πολύ μεγάλο μυστικό.

Η επόμενη Δευτέρα, ενδέχεται να διατηρήσει την πλειοψηφία για τα κόμματα της διαφθοράς. Ενδέχεται όμως, να δώσει την πλειοψηφία στα κόμματα της ανανέωσης..

 

Τί γίνεται στην πρώτη περίπτωση; ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ είναι ήσυχοι ότι κανένας δεν θα τους αγγίξει ούτε για το ποινικό σκέλος της λεηλασίας του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων, ούτε για το ποινικό σκέλος του κουρέματος, και φυσικά ούτε για το ποινικό σκέλος του ξεπλύματος των ευρωπαϊκών κονδυλίων..

 

Τί γίνεται όμως εάν χάσουν την τρέχουσα πλειοψηφία;

Στο συγκεκριμένο σενάριο, ξεκινά έρευνα για πολλά θέματα.

Ποιοι ξεπούλησαν τα σπίτια του απλού κοσμάκη στα ξένα funds;

Σε ποιες τσέπες κατέληξαν τα χρήματα του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων και των ευρωπαϊκών κονδυλίων;

Πώς είναι δυνατό να έχει το υπουργικό συμβούλιο συγκεκριμένο λειτουργό ταυτόχρονα σε δύο θέσεις για να μπορεί να ξεπλένει κονδύλια, στέλλοντας τα από την πρώτη του θέση στη δεύτερη;

Γιατί η Αστυνομία αρνείται να λάβει καταθέσεις για ποινικά αδικήματα;

 

Επειδή οι εκλογές έφεραν στη φόρα όλες τις αμαρτίες των τριών τελευταίων δεκαετιών, πάμε να θυμηθούμε τί έγινε:

-        Λεηλασία ΧΑΚ

-        Έλλειμμα Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αρκετών δισεκατομμυρίων,

-        Κλείσιμο Λαϊκής Τράπεζας, με κόστος αρκετών δισεκατομμυρίων,

-        Απώλεια κεφαλαίου Τράπεζας Κύπρου, επίσης αρκετών δισεκατομμυρίων.

 

Η απώλεια των κεφαλαίων και μερισμάτων του ΧΑΚ, το σύνολο των απολεσθέντων κεφαλαίων Λαϊκής Τράπεζας, Τράπεζας Κύπρου και Συνεργατισμού όπως το υπολογίζω κυμαίνεται συνολικά στα 40-50 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό έχει αρκετά μεγάλη διακύμανση για ένα απλό λόγο. Το αρχικό κεφάλαιο και οι απολεσθέντες τόκοι ή τα απολεσθέντα μερίσματα από το 2000 για το ΧΑΚ, από το 2010 για τις τράπεζες, και η λεηλασία του Συνεργατισμού έχουν τεράστιο κόστος.

 

Το ερώτημα της Κυριακής είναι ξεκάθαρο και εξαιρετικά απλό.. Κατά πόσον θα συνεχίσει η τρέχουσα λεηλασία από τα κόμματα της διαφθοράς ή κατά πόσον θα ξεκινήσει διερεύνηση από μια πιο καθαρή Βουλή που θα οδηγήσει σε ποινική διερεύνηση, από ένα νέο Πρόεδρο, που δεν θα είναι μέρος της διαφθοράς..

 

Νίκος Ραφίδιας

Λονδίνο

22/5/2026

Απόσπασμα από το βιβλίο «Οι κουκκίδες που έχεις ενώσει..»

ΟΙ ΚΟΥΚΚΙΔΕΣ ΠΟΥ ΕΧΩ ΕΝΩΣΕΙ

 

 

Η πρώτη φορά που μου εισηγήθηκαν να γράψω κάτι ήταν την περίοδο 1999-2000 και τα όσα μεσολάβησαν μεταξύ της ανόδου και της πτώσης του ΧΑΚ. Σε εκείνη την ηλικία, ήμουν στα 24 με 25, τα δεδομένα παράλληλα δεν ήταν αρκετά για να είμαι σε θέση να ετοιμάσω οτιδήποτε που να μπορεί να σταθεί σε επαγγελματικό επίπεδο. Η ιδέα της καταγραφής εκείνων των γεγονότων που οδήγησαν τόσο κόσμο στην πρώτη εκείνη φτωχοποίηση έμεινε χαραγμένη στο μυαλό μου.

 

Η περίοδος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και η μετέπειτα κατάρρευση της Ελληνικής οικονομίας ήταν η δεύτερη φορά που μου είπαν ότι θα έπρεπε να γράψω κάτι. Ήταν όντως μια πολύ καλή περίοδος καθώς οι πολιτικές και οικονομικές πηγές ήταν αρκετές. Στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο έβαλα τις βάσεις για ένα ημερολόγιο / ιστολόγιο, ώστε σε μελλοντικό χρόνο να μπορέσω να μεταφέρω εκείνα τα γεγονότα σε ένα βιβλίο.

 

Το μεγαλύτερο γεγονός όμως ήταν κάπως ιδιαίτερο. Ήταν Νοέμβριος του 2008, όταν η Βασίλισσα της Αγγλίας, σε επίσκεψη της στο London School of Economics, ρώτησε την ακαδημαϊκή κοινότητα γιατί κανένας δεν είχε αντιληφθεί την οικονομική κρίση που προηγήθηκε. Αυτή η ερώτηση που παραμένει μέχρι και σήμερα θέμα συζήτησης, σε αρκετές ακαδημαϊκές συζητήσεις στην Αγγλία, μου έδωσε την ευκαιρία να μπω βαθύτερα στο αντικείμενο της έρευνας.

 

Εκείνη της περίοδο, ο Πρόεδρος Χριστόφιας δήλωνε στα Κυπριακά Μέσα Ενημέρωσης ότι η κρίση δεν μας είχε αγγίξει. Φυσικά διαψεύστηκε, καθώς τα γεγονότα που ακολούθησαν έφεραν στο φως μια μαύρη τρύπα στον τραπεζικό μας τομέα. Το πιο ενδιαφέρον για μένα προσωπικά ήταν η παρατήρηση ότι αντίστοιχη οικονομική συμπεριφορά συνέβαινε με τον κρατικό προϋπολογισμό, τα ταμεία ήταν άδεια και δεν υπήρχε δυνατότητα σταθεροποίησης της Κυπριακής οικονομίας, χωρίς ξένη παρέμβαση.

 

Η μέχρι και σήμερα συνεχής αναφορά στο πλεόνασμα που η διακυβέρνηση Παπαδόπουλου άφησε στην διακυβέρνηση Χριστόφια παραμένει μια ενδιαφέρουσα μυθοπλασία. Το πλεόνασμα εκείνο προέκυψε από ένα πρώτο κούρεμα, αυτό των κρυφών καταθέσεων. Δεν ήταν ένα πλεόνασμα στηριγμένο σε πραγματικά οικονομικά μεγέθη.

 

Το καλοκαίρι του 2012, ήμουν μέλος του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών (σήμερα: Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών) και μέλος της Επιτροπής υποστήριξης του Κοινοβουλευτικού της έργου. Όταν ήρθε η εγκύκλιος για την κατάρρευση της Λαϊκής είχα ήδη αρκετή εμπειρία για να καταλάβω ότι βρισκόμασταν μπροστά σε ένα μηχανισμό πυραμίδας. Το δημόσιο έπαιρνε μισθούς και ωφελήματα που πλήρωνε ο απλός πολίτης από το υστέρημα του και τη συνεχή λεηλασία του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, χωρίς καμία σύνδεση με την πραγματική παραγωγικότητα. Οι τράπεζες είχαν επεκταθεί σε χώρες όπου η πραγματική παραγωγικότητα και κερδοφορία ήταν αδύνατο να μετρηθούν και να αξιολογηθούν με υγιείς αριθμούς. Η τέλεια καταιγίδα, στην επιστημονική ορολογία, ένα ακόμα σχέδιο Πόνζι, στην απλή, καθημερινή ορολογία..

 

Η διαχείριση του προβλήματος «Λαϊκή Τράπεζα» του προβλήματος «Τράπεζα Κύπρου» και μετέπειτα του προβλήματος «Συνεργατισμός» επιβεβαίωσε τις υποψίες μου ότι υπήρχε μια ομάδα που έκλεβε συνεχώς, από την περίοδο του Χρηματιστηρίου. Η υποψία αυτή έφερε στην επιφάνεια μέσα στα επόμενα χρόνια μια σειρά από έγγραφα που έδειχναν με αρκετές λεπτομέρειες ότι κάποιοι είχαν βάλει χέρι στα Ευρωπαϊκά κονδύλια, μέσω του Πανεπιστημίου Κύπρου.

 

Από τον Ιούλιο του 2013 είχα το όνομα της λειτουργού του Πανεπιστημίου Έμμας Ζένιου στο κάδρο της έρευνας μου. Ένα δεύτερο όνομα ήταν αυτό του Δρ, Γρηγόρη Μακρίδη, του προϊστάμενου της. Ακολούθησαν τα ονόματα της Άντρης Μιχαηλίδου, του Προγράμματος ΜΒΑ, του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κωνσταντίνου Χριστοφίδη, της Ρούλλας Κυρίλλου και της Ανδρούλλας Παπαναστασίου από το Ίδρυμα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, που υποτίθεται ότι επέβλεπαν την ομαλή ροή των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων.

 

Τα έγγραφα που συνέλεξα μέσω δύο δικαστηρίων που ακολούθησαν έδειχναν ότι οι πιο πάνω λειτουργοί ήταν σε θέση να ισχυριστούν ο,τι ήθελαν, σε κάθε έρευνα που ακολούθησε. Οι έρευνες της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (Πόπη Αλκείδου-2013) και της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου (Ανδρέας Λαμπριανός-2014) δεν κατέγραψαν οτιδήποτε το επιλήψιμο. Ωστόσο, τα έγγραφα του Διοικητικού Δικαστηρίου (Προσφυγή 1562/2014) έδειξαν σε μελλοντικό χρόνο ότι οι έγγραφες δηλώσεις Έμμας Ζένιου, Γρηγόρη Μακρίδη, Άντρης Μιχαηλίδου και Κωνσταντίνου Χριστοφίδη έλεγαν κάτι το εντελώς διαφορετικό και κανένας δεν ήθελε να το εντοπίσει, τόσο στην Αστυνομία όσο και στα δύο Δικαστήρια.

 

 

Η επιστολή του Ιδρύματος Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων προς το Τμήμα Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων Λευκωσίας, με την υπογραφή της Ανδρούλλας Παπαναστασίου, με βάση έρευνα της Ρούλλας Κυρίλλου, περιέγραφε μια νέα εκδοχή - διαφορετική από αυτές των προηγούμενων.

 

Το ότι η Αστυνομία δεν ήθελε να λάβει κατάθεση μου (σε πέντε διαφορετικές περιπτώσεις) ήταν στοιχείο ξεκάθαρο ότι υπήρχε κάτι πολύ βαθύτερο. Ακόμα πιο ενδιαφέρον είχε το ότι μιλώντας προσωπικά με το Γενικό Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη και τη Σούλλα Ζαβού, αντικαταστάτρια του Ανδρέα Λαμπριανού στην Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, σε συνέδριο κατά της Διαφθοράς (!!!) στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο, μου επιβεβαίωσε ότι οι έρευνες των δύο σωμάτων ήταν επιλεκτικές, γίνονταν για να πούν ότι ερεύνησαν αλλά δεν άγγιζαν τα έγγραφα που κατέγραφαν την απάτη.

 

Το «κουκκούλλωμα» στη συγκεκριμένη υπόθεση ξεκινούσε από την Αστυνομία. Το 2014.Αυτή είναι η άποψή ενός Αγγλο-κύπριου δικηγόρου, φίλου μου, που μελέτησε τα έγγραφα. Η Αστυνομία όφειλε να διερευνήσει:

 

·       Γιατί παρέμεναν κρυφά επίσημα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από το 2006

·       Γιατί οι δηλώσεις γεγονότων των λειτουργών του Πανεπιστημίου Κύπρου δεν ταίριαζαν μεταξύ τους

·       Πώς δύο δικηγόροι (Σαββάς Βασιλείου και Σταυρίνα Καρακατσιάνη, του Δικηγορικού Γραφείου Αργεντούλας Ιωάννου) μπόρεσαν να καταθέσουν Ένορκη Δήλωση στο Διοικητικό Δικαστήριο ότι δεν υπάρχουν σχετικά έγγραφα διαχείρισης του Προγράμματος Erasmus For Studies, την ίδια ώρα που τα ηλεκτρονικά μηνύματα των λειτουργών (που τα κατέθεσαν στο Δικαστήριο..) έκαναν αναφορά σε συγκεκριμένες «οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης» τις οποίες όμως ουδέποτε εμφάνισαν στα δύο Δικαστήρια

 

Πολύ ενδιαφέρον ήταν επίσης το ότι οι δύο υποθέσεις βρέθηκαν να τρέχουν ταυτόχρονα, στην ίδια χρονική στιγμή, κατατέθηκαν υποχρεωτικά από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, όλα τα έγγραφα που παρέμεναν κρυφά, ενώπιον της Μαρίκας Καλλιγέρου στο Διοικητικό Δικαστήριο και εντελώς συμπτωματικά την αμέσως επόμενη ημέρα έπρεπε να καταθέσω έκθεση γεγονότων στο Επαρχιακό Δικαστήριο (Αγωγή 2777/17), χωρίς να έχω τη δυνατότητα να μελετήσω τα εκατοντάδες αυτά έγγραφα που παρέμεναν κρυφά, μέχρι και την προηγούμενη ημέρα.

 

Το πιο ζουμερό της υπόθεσης ήταν όμως το ότι ο Δρ. Γρηγόρης Μακρίδης ήταν παράλληλα μέσα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου αλλά και μέσα στο Ίδρυμα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, για πάρα πολλά χρόνια.

Για το συνεχή παράλληλο διορισμό του στο Ίδρυμα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων ευθυνόταν το εκάστοτε υπουργικό συμβούλιο, ξεκινώντας από το 2006.

Όταν αυτό το γεγονός μου έγινε γνωστό, έστειλα προσωπικό μήνυμα στον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Ο Μακρίδης αντικαταστάθηκε από τη Νιόβη Σανταμά, πάλι από το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Για τον προφανή λόγο, ότι το ξέπλυμα των κονδυλίων γινόταν ομαλά και ανενόχλητα επειδή υπήρχε ένα άτομο του Πανεπιστημίου Κύπρου, στις δύο αυτές θέσεις.

 

Όταν ενημέρωσα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η διαδικασία αυτή άλλαξε. Δεν ερεύνησαν όμως τί έγινε στα προηγούμενα χρόνια.. Τα έγγραφα που απέκτησα σταδιακά έδειχναν ότι το ξέπλυμα γινόταν εν γνώσει των λειτουργών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η δική τους σιωπή ήταν επίσης ένα ακόμα ποινικό αδίκημα..

 

Όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο «Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ» του Μακάριου Δρουσιώτη κατάλαβα αμέσως ότι θα μου έλυνε απορίες που είχαν ξεκινήσει την περίοδο του 2012-2013. Εννοείται βέβαια ότι μελέτησα προσεκτικά και το «ΚΡΑΤΟΣ-ΜΑΦΙΑ» έτσι ώστε να επιβεβαιώσω όλες τις υποψίες που είχα στο μυαλό μου για το τί πραγματικά συμβαίνει στην Κύπρο. Η συμβουλή του συγκεκριμένου Αγγλο-κύπριου φίλου μου ήταν να μεταφέρω όλα τα σχετικά εγγραφα στο Λονδίνο και να κόψω κάθε επαφή μου με την Κύπρο. Αυτή ήταν μια γενική πρακτική, αρκετών άλλων ατόμων από την Κύπρο, που είχαν κι αυτοί με τη σειρά τους ζήσει μια παρόμοια εμπειρία..

 

Για όσους έχουν διαβάσει ήδη τη ΣΥΜΜΟΡΙΑ και το ΚΡΑΤΟΣ-ΜΑΦΙΑ του Μακάριου Δρουσιώτη, μπορώ προσωπικά να διαβεβαιώσω ότι υπάρχει ακόμα τεράστιο υλικό, αναφορικά με τη Διαφθορά στην Κύπρο, που λογικά κάποια στιγμή θα βγεί στην επιφάνεια.

 

Το δικό μου εγχείρημα είναι απλά ένα ακόμα βήμα της πορείας προς την κάθαρση.

Ελπίζω να ακολουθήσουν κι άλλοι, κάποια στιγμή, σύντομα..

 

Νίκος Ραφίδιας

Λονδίνο

16/5/2026

 

Μπορείς να παραγγείλεις την Ελληνική έκδοση του βιβλίου μου από τον πιο κάτω σύνδεσμο. 

Η αποστολή θα γίνει μέσω συστημένου ταχυδρομείου, εντός τριών εβδομάδων.

 

Η αλήθεια και η "αλήθεια"

"Πολεμόχαρη φυλή του διαδικτύου καλησπέρα. Και απόψε θα σας πω τις ειδήσεις όπως τις καταλαβαίνω εγώ και όχι όπως θα σας τις έλεγε το κάθε κρατικόφιλο φερέφωνο." Για όσους αναγνώρισαν το ρήμα της πρότασης, ανήκει καθ'οκληρία στη Μαλβίνα Κάραλη. Είκοσι χρόνια πριν, στα πρώτα χρόνια της πρώτης, φοιτητικής μου περιόδου, παρέα με τα βιβλία και τις διαλέξεις είχα την τύχη να παρακολουθώ τις εκπομπές της Μαλβίνας στην ελληνική τηλεόραση. Η Μαλβίνα ήταν ένα άτομο με απίστευτη μόρφωση, καλύτερη και ανώτερη από πολλών καθηγητών πανεπιστημίων. Μέσα από τις σατιρικές τις εκπομπές, τα αντιδελτία, όπως τα αποκαλούσε, παρουσίαζε τις ειδήσεις όπως αυτή τις καταλάβαινε και όχι όπως οι προπαγανδιστές θα μας τις έλεγαν. Και με τον όρο "προπαγάνδα" αναφέρομαι σε κάθε μορφής διαστρέβλωση, προκειμένου να μας ρίξουν στάχτη στα μάτια και να μας παρουσιάσουν το μαύρο για άσπρο..

Η πρώτη μου έντονη επαφή με την προπαγάνδα έγινε επίσης εκείνο τον καιρό. Είχε "λυθεί" το πρόβλημα με την ονομασία των Σκοπίων (το πόσο λύθηκε το ζήτημα το αντιλαμβανόμαστε πλήρως) και δύο εφημερίδες αντίθετων συμφερόντων είχαν την πιό κάτω πρωτοσέλιδη είδηση: Η πρώτη, είχε τίτλο "Αίσχος, τα δώσαμε όλα στα Σκόπια" και η δεύτερη "Θριαμβευτική νίκη στο Σκοπιανό".

Από τότε, έχω μάθει να αναζητώ την αλήθεια πίσω από την "αλήθεια" και οφείλω να ομολογήσω ότι η Μαλβίνα έκανε πολύ καλά τη δουλειά της, παρότι αυτό, για όσους αντιλαμβάνονται εύκολα την απάτη και την προπαγάνδα, τείνει στις μέρες μας να είναι κουσούρι...

Η κύρια είδηση της εβδομάδας είναι ότι βγαίνουμε από το μνημόνιο ! Χαράς ευαγγέλια. Όλα τα πονεμένα αδέλφια μας, στο δημόσιο ξεκινούν να διεκδικούν τα δίκαια που τους στέρησαν τα τελευταία χρόνια. Ο φίλτατος κ. Γλαύκος Χατζηπέτρου οδηγεί τη Δημοκρατία στο δικαστήριο επειδή οι δημόσιοι υπάλληλοι στερήθηκαν άδικα μέρος του μισθού και των αυξήσεων που (με βάση την κοινή λογική..) ποτέ τους δεν δικαιούνταν! Μισθούς, αυξήσεις και συντάξεις που δεν προήλθαν ποτέ από πλεονάσματα αλλά πάντοτε από αύξηση του δανεισμού. Επίσης, πρόσφατα ο κρατικοδίαιτος πλέον συνεργατισμός, με άλλα 200 εκ. ευρώ ζημιές, διεκδικούσε (και αυτός) αυξήσεις ! Δίκαιο και λογικό, για το μικρόκοσμο στον οποίο ζούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι..

Έλα όμως που πίσω απο τις λέξεις κρύβεται μια διαφορετική αλήθεια. Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι (και κάποιοι Κύπριοι..) ομολογούν ότι δεν θα αλλάξει τίποτε.. Το χρέος θα είναι εκεί και θα πρέπει να το ξοφλήσουμε.. Ήμασταν σε μνημόνιο ακόμα και όταν δεν το ξέραμε, διότι πολύ απλά τρώγαμε δανεικά που δεν επιστρέφαμε. Σε κάθε χώρα που οι ολίγοι λεηλατούν τα διαθέσιμα, αυτή η χώρα είναι διαχρονικά σε μνημόνιο, έστω και ανεπίσημα. Για απτό παράδειγμα έχουμε δύο δίδυμα φαινόμενα, την Ελλάδα και την Αργετινή. Οι έχοντες, ξένοι παράγοντες τους παρέχουν μια στοιχειώδη ελεημοσύνη, απο καιρού εις καιρόν, απλά για να μην πεθάνουν. Και οι εθνικοί παράγοντες είθισται να τρώνε με δύο μασέλες αυτά τα ψίχουλα, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι το λογαριασμό θα τον πληρώσουν οι επόμενες γενιές..

Γι αυτό το λόγο ήμουν και παραμένω επικριτικός με όσους εμπλέκονται στην κάθε διακυβέρνηση.. Είμαι πολύ επικριτικός με τη διακυβέρνηση Κληρίδη. Άνοιξε το δρόμο της ανομίας και της ατιμωρησίας. Επι Κληρίδη λεηλατήθηκε το Χρηματιστήριο και δόθηκε το μήνυμα ότι όποιος κλέψει δεν θα τιμωρηθεί. Από τότε το πλυντήριο της Μεσογείου απέκτησε το χείριστο όνομα και με βούλα.Είμαι επικριτικός με τη διακυβέρνηση Παπαδόπουλου. Επι των ημερών της συνέχισε η μαύρη μας τρύπα να διογκώνεται και για να καλυφθεί προχωρήσαμε στο πρώτο κούρεμα. Ναι, για όσους δεν το θυμούνται, το πρώτο κούρεμα έγινε επι Τάσου Παπαδόπουλου και εύσχημα ονομάστηκε "φορολογική αμνηστεία". Αυτή η πρακτική είναι κοινή σε όλα τα κράτη - απατεώνες. Την ώρα που η διακυβέρνηση ξεμένει από χρήμα δίνει σε ημέτερους "μεγαλοκαταθέτες" την ευκαιρία να επιστρέψουν καταθέσεις που λιμνάζουν στην Ελβετία και το Λουξεμβούργο. Σε μας ήταν λίγο πιο εύκολο. Είχαμε αρκετές κρυμμένες καταθέσεις που έπρεπε να βγουν στην αγορά. Ακομη κι άν οι αριθμοί αυτοί θα δημιουργούσαν το φαινόμενο της πυραμίδας.. Ταφόπλακα έβαλε φυσικά ο εκ Δικώμου Χριστόφιας ο οποίος για να καλύψει τις συνεχείς τρύπες έκανε άλλο ένα δάνειο..

Για να γελάσετε και να κλάψετε απλά θυμηθείτε την περίοδο αποχώρησης Χριστόφια και ανάληψης καθηκόντων απο τον Ανανστασιάδη. Ο αποχωρών βροντοφώναζε ότι το ΑΚΕΛ είναι σε θέση να διαχειριστεί την κρίση (στηριγμένο στην πενταετή πρότερη ικανότητα που επέδειξε) ο Νίκαρος διαβεβαιώνοντας μας ότι έχει έτοιμο σχέδιο εξόδου. Τα αποτελέσματα και τη ψυχρή αλήθεια των όσων έγιναν τα ξέρουμε όλοι. Κανένας τους δεν είχε ιδέα ή στρατηγικό σχεδιασμό.. Στην καθομιλουμένη, διώξαμε τη Σκύλλα και φέραμε τη Χάρυβδη.. Γι αυτό ακριβώς θα είμαστε σε μνημόνιο ακόμα και μετά θάνατο. Γιατί όλοι αυτοί που έκλεβαν συνεχίζουν να κλέβουν ατιμώρητοι, λόγω ανικανότητας ή συγκάλυψης των υπευθύνων. Γιατί μέχρι και σήμερα οι ένοχοι δεν πλήρωσαν όσα έκλεψαν για να φοβηθούν όσοι δεν έκλεψαν ακόμα... Γιατί σήμερα, μπορεί να κλέβουν λιγότερο αλλά και πάλι κλέβουν μόνο από δανεικά που θα αποπληρώσουν οι επόμενες γενιές.. Τα οποία χρέη δημιουργούνται και αυξάνονται θα πρέπει να πληρώσουν τα δικά μας εγγόνια και δισέγγονα.

Το μνημόνιο έφυγε αλλά και πάλι, είναι και παραμένει εδώ.. Γι αυτό όποτε θα ακούτε τους νέους υποψήφιους να σας υπόσχονται και να δεσμεύονται, εσείς απλά να θυμάστε τη Μαλβίνα. Πέθανε αρκετά νέα, αλλά τουλάχιστον πρόλαβε να ανοίξει τα μάτια σε μερικούς που διαφορετικά θα αποκαλούνταν "αρνιά". Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που την γνώρισα, έστω και μέσα απο την τηλεόραση.. Αναζητήστε την στο youtube για να ανοίξετε τα μάτια σας..

Η ψευδαίσθηση της επανεκκίνησης και τα διαχρονικά ανέκδοτα της εκάστοτε κυβέρνησης

Αυτό το Σαββατοκύριακο, στο μυαλό μου γύρισαν και πάλι οι κατ'εξακολούθησην χρεοκοπούντες. Οι χώρες που ανα πέντε, δέκα ή είκοσι χρόνια αναγκάζονται να ομολογήσουν ότι το ταμείο τους είναι άδειο και να προχωρήσουν σε επώδυνα μέτρα, σε βάρος του λαού τους. Η χρεοκοπία, σαν φαινόμενο, προδίδεται απο πολλά μικρά-μικρά σημάδια, σε μια εκτεταμένη, ανεπίσημη περίοδο, μέχρι την ημέρα της επίσημης ομολογίας-παραδοχής. Αυτό μπορεί να επισημανθεί τόσο με άμεσα όσο και με έμμεσα δεδομένα, όποια είναι διαθέσιμα ή πιο εμφανή. Σε μιά πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση, της Μπολιβαριανής Πρεσβείας της Βενεζουέλας, ξαναθυμήθηκα και την κατάρα των φυσικών πόρων όπου εκμεταλλεύεσαι το φυσικό σου πλούτο, όσο μπορείς, αλλά μόνο πρόσκαιρα και χωρίς να βάλεις τα θεμέλια για την περίοδο των ισχνών αγελάδων που θα ακολουθήσει. Η διακυβέρνηση Τσάβες, εκμεταλλευόμενη την τότε ψηλή αξία του πετρελαίου, έδινε στους πολίτες της παροχές που σήμερα δεν είναι πλέον δυνατές. Η δική μας διακυβέρνηση Χριστόφια έδινε παροχές στηριζόμενες στο πλασματικό πλεόνασμα της διακυβέρνησης Παπαδόπουλου και τα δάνεια της Ρωσίας. Η χρεοκοπία μας ήταν προδιαγεγραμμένη απο το 2007, με άφθονα άμεσα και έμμεσα δεδομένα, τόσο απο τα εθνικά στοιχεία όσο και απο τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, σε μια παντελή κακοδιαχείριση της αρχής του κινδύνου της συστημικότητας. Και όταν ακούτε ότι έφταιγαν οι τράπεζες, απλά να γελάτε με τη διαστρέβλωση των επίσημων στοιχείων που επιχειρείται.

Στα άμεσα επερχόμενα καταναγκαστικά δεδομένα είναι η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, όπου υπάρχει (πχ. Βενεζουέλα, Τουρκία, Σερβία, Ρουμανία), μια ομολογία της αποτυχίας συνύπαρξης στην τρέχουσα ισοτιμία, ή η εσωτερική υποτίμηση, σε καθεστώτα νομισματικών ενώσεων (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Ίρλανδία), που συνοδεύεται απο τη μείωση των μισθών και των συντάξεων και την αύξηση της φορολογίας. Στα έμμεσα δεδομένα περιλαμβάνονται τα νοσοκομεία χωρίς κρεβάτια και φάρμακα  [ βασικά το να κόβεις απο την υγεια - και την παιδεία - του πολίτη για να εξυπηρετήσεις τις προγενέστερες - χυδαίες - αυξήσεις τρίτων, τα μπόνους ή τις δόσεις των φανερών (και κρυφών) δανείων ], μια δημόσια διοίκηση χωρίς τηλέφωνα και απαντήσεις στις κλήσεις ή/και επιστολές των πολιτών και οι συνεχείς αυξήσεις σε μισθούς και μπόνους των "ημετέρων" ημικρατικών, με χρήματα προερχόμενα απο συνεχώς αυξανόμενα δανεικά, μια τεχνική ξεπλύματος ίδιας με των συστημάτων πυραμίδας. Έναν αιώνα πριν, η Ελλάδα είχε ήδη αποβληθεί απο την Λατινική Νομισματική Ένωση ( πιάστηκε να κλέβει στοζύγι του χρυσού ) και είχε ήδη επανενταχθεί, λίγο πριν η Λατινική Νομισματική Ένωση κυρηχθεί οριστικά εκλιπούσα απο τις ισχυρότερες χώρες ( που έκλεβαν μέσω της συνεχούς των χαρτονομισμάτων τους..). Η σημερινή εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσομοιάζει με την εικόνα της ΛΝΕ έναν αιώνα πριν - ανεπίσημα εκλιπούσα, περιμένει την επισημοποίηση του θανάτου της.

Η Κύπρος, σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα και την Ελλάδα που σαν πιο παλιά κράτη είχαν την "τιμή" να ξαναχρεοκοπήσουν, εντάχθηκε, σχετικά πρόσφατα, στη λίστα των κατ'εξακολούθηση χρεοκοπημένων χωρών απο το 2001, ανεπίσημα ! Απο τότε, πολύ απλά το χρήμα τείνει να εξαφανίζεται με ταχείς ρυθμούς και χωρίς αναστροφή του φαινομένου απο την εκάστοτε διοίκηση. Αρχής γενόμενης απο το ΧΑΚ, η Κύπρος έχασε σταδιακά τα χρήματα της τότε κεφαλαιοποίησης και των μερισμάτων που έπονταν στα επόμενα χρόνια. 10 δις λίρες / 17 δις ευρώ, απώλειες μόνο απο τον αφανισμό της κεφαλαιοποίησης και τα μερίσματα που θα προέκυπταν. Κάντε το συσχετισμό με την επίσημη χρεοκοπία μας και τα ποσά που απαιτούνταν πριν δύο χρόνια για να μην ανακοινωθεί το μοιραίο για να συνδέσετε ο,τι το ανεπίσημο και ο,τι το επίσημο στο μαγείρεμα των οικονομικών μας αλχημειών. Η περίπτωση της HellasJet, και της Eurocypria έπειτα, αποτελούν δύο περιπτώσεις των αφανών υποχρεώσεων που εμφανίζονται ξαφνικά και αποκαλύπτουν την εκτεταμένη ασυδοσία. Οι διασώσεις των Κυπριακών Αερογραμμών, της Αρχής Κρατικών Εκθέσεων που κράτησε αρκετά αλλά έληξε όταν τα δανεικά άρχισαν να στερεύουν είναι πιστή αντιγραφή κάθε ανίκανης και διεφθαρμένης διακυβέρνησης. Με τον ίδιο ακριβως τρόπο έσκασε η Ολυμπιακή Αεροπορία (με κόστος διάσωσης 1 εκατομύριο ευρώ ημερησίως) και το χυδαίο κομματικό ρουσφέτι στο οποίο βασίστηκε. Πιο καλοκρυμμένα μυστικά που ακόμα δεν είδαν εκτενώς το φως της δημοσιότητας και φυσικά έπονται είναι η ΑΗΚ, η ΑΤΗΚ, το ΡΙΚ και τα κρατικά πανεπιστήμια.

Με την ίδια λογική στην οποία στήθηκαν όλες οι πιο πάνω πυραμίδες, ο καθένας μας (όπως κι εγώ με τη σειρά μου) είναι ένας επιτυχημένος και πολυεκατομυριούχος επιχειρηματίας. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι ένα πρόεδρο και μια βουλή που να μας υπογράφουν φανερά και κρυφά τις ενισχύσεις που απαιτούνται για να εγγράφουμε επιχειρήσεις και άμα και όσο οι επιχειρήσεις αυτές παρουσιάζουν ζημιές, να μας τις καλύπτουν. Σε μια πιο εκτεταμένη αναζήτηση, λίγο παλιότερα αναζήτησα τα εκατομύρια του Μιλόσεβιτς και τον τρόπο με τον οποίο ξεπλύθηκαν και διαχύθηκαν στην ντόπια αγορά. "Αν ξέραμε ότι οι βαλίτσες και τα δολάρια δεν ήταν μετρημένα θα είχαμε πάρει κι εμείς το κατιτίς μας" μου είχε εκμυστηρευτεί παλιότερα μέλος της διακίνησης. Τα λεφτά του Γιουγκοσλαβικού λαού ξεπλένονταν προς όφελος μιας άλλης ολογαρχίας, λίγο πιο μακρυά, ευνοώντας πρόσκαιρα μια άλλη ελιτ. Την ίδια περίοδο, το μοντέλο του Τσαουσέσκου, στη Ρουμανία, παρουσίαζε την απόλυτη ευδαιμονία και πρόοδο, αποκρύπτοντας το πασιφανές, ότι ο λαός πέθαινε απο πείνα. Είναι αξιοσημείωτες οι φωτογραφίες των Ρουμάνικων πουλερικών εκείνης της περιόδου. Δεν μπορούσαν ούτε τα πουλερικά να βρούν τροφή, να φάνε για να προλάβουν να μεγαλώσουν και να θρέψουν το Ρουμάνικό λαό. Με την κατάρρευση του καθεστώτος, καθένας που αντιλαμβανόταν τα γεγονότα, εγκατέλειπε τη χώρα για την αναζήτηση καλύτερης τύχης, μια διαχρονική συνταγή δοκιμασμένη τόσο απο τους Σοβιετικούς και τους Αλβανούς της δεκαετίας του '90 και απο τους Έλληνες και Κύπριους πιο πρόσφατα.

Η Ελλάδα βρίσκεται στη λίστα αυτή των χρεοκοπιών απο το 1821. Επίσης ανεπίσημα ! Επίσημα, άν θυμάμαι καλά, ξεκίνησε το 1827. Υπάρχει ένα αλάνθαστο μοντέλο διάγνωσης που ακόμη και οι δικοί μας πανεπιστημιακοί προσπαθούν να αποκρύψουν, όσο (ακόμη..) τρώνε ανενόχλητοι. Μόνο που τα συσσωρευμένα ελλείμματα και ο συνεχής δανεισμός για να καλύπτεις τις ζημιές και τις καταχρήσεις σε φέρνει στη μέρα εκείνη που ανακοινώνεις, επίσημα πιά, την αποτυχία σου, ως ηγέτη και ως λαού. Αυτό δεν είναι τίποτα διαφορετικό απο το "σύστημα της Πυραμίδας", που πολύ εύστοχα ανέλυσε ο Hyman Minsky. O μακαρίτης Minsky, πέθανε έχοντας προλάβει να γράψει το επικό σύγγραμμα " Can "It" happen again ? ". Ο εξαιρετικός αυτός επιστήμονας πέθανε αφήνοντας μας ένα πολύτιμο τεκμήριο που στην περίοδο εκείνη, της απουσίας του διαδικτύου, δεν μπορούσε να τεκμηριώσει επαρκώς σαν διαχρονικό φαινόμενο. Στην ουσία, "It" happens, καθημερινά, επίσημα και ανεπίσημα. Και όποιος το αντιλαμβάνεται έγκαιρα, μπορεί να ξεφύγει του κανόνα.

Αυτές τις μέρες στα δικαστήρια καταγράφηκε παράλληλα και η υπερίσχυση του γράμματος του νόμου έναντι του πνεύματός του. Το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων εισέπραττε τις υποχρεωτικές εισφορές μας (ποσά για αναγκαστική κάλυψη των αναγκών μας σε τριάντα με πενήντα χρόνια απο σήμερα ) και τις μετέτρεπε σε (χθεσινούς!) μισθούς - αυξήσεις και μπόνους - για τα κομματόσκυλα των πιο πρόσφατων βαρόνων-ληστών μας. Έξυπνη και παράλληλα βλακώδης πρακτική που για όσους την αντιλαμβάνονταν, στην πραγματική της έκταση, οδηγούσε, βήμα-βήμα, στη μέρα της επίσημης αποκάλυψης. Η δική μας μέρα αποκάλυψης σημειώθηκε το Μάρτιο του 2013, πολύ απλά γιατί η λεηλασία ( ή πιο επίσημα, η συστημικότητα ) έφτασε σε ένα όριο που κανένας ντόπιος ή ξένος δεν ήθελε να συντηρήσει με τα δικά του χρήματα. Η (πιο πρόσφατη) περίοδος αποκάλυψης για της Ελλάδα είναι το διάστημα του έτους 2015. Την περασμένη βδομάδα έφτασε να ξεπουλήσει τον τραπεζικό της κλάδο σε ξένα κεφάλαια, με θλιβερα μεγάλη έκπτωση, πιστεύοντας ότι έτσι θα σωθεί. Μάταια, βέβαια, όπως θα δείξει το σύντομο μέλλον..

Αυτές τις μέρες, με την αύξηση του εκλογικού μέτρου, ξανα-ανακαλύπτουμε ταυτόχρονα το έλλειμμα και το σταδιακό θάνατο της δημοκρατίας. Μιας δημοκρατίας που τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο (μετά την τελευταία ενίσχυση της ολιγαρχίας) μοιάζει με κακογραμμένο ανέκδοτο. Μιας "δημοκρατίας" που στόχο έχει να ενισχύει, να ταϊζει και να συντηρεί το υφιστάμενο κομματικό κατεστημένο, σε όλες του τις θέσεις και μορφές και για όσο βρίσκουν χρήματα να ιδιοποιούνται. Μιάς "δημοκρατίας" που είναι περίτεχνα σχεδιασμένη να συντηρεί τη διαφθορά και την καλοπέραση της πολιτικής ομάδας που καταλαμβάνει την εξουσία σε βάρος της πλειοψηφίας.Οι μέρες αυτές βέβια θα οδηγήσουν (αναγκαστικά..) είτε στην αφύπνηση μας απο το λήθαργο ή στην οριστική μας διάλυση. Η ιστορία διδάσκει ότι σε κάθε τέτοια περίοδο οι καταστάσεις αυτές θα οδηγήσουν σε ριζικές αλλαγές και σε μια πιο αληθινή δημοκρατία ή στην φυσιολογική υποταγή μας στους βαρβάρους. Σε μια Δημοκρατία που λειτουργεί μόνο στο όνομα, αλλά όχι στην ουσία της, το τέλος είναι προδιαγεγραμμένο. Μέχρι τότε ο (σημερινός μας) πρόεδρος θα μας διασκεδάζει με τα ανέκδοτα του περι επανεκκίνησης και μέχρι τότε, ο λαός μας θα υποκρίνεται ότι οι "δικοί του" είναι οι καλύτεροι για να αναλάβουν.

Η, επίσης, πρόσφατη ψήφιση της Βουλής των Αντπροσώπων για ενασχόλιση των δημοσίων υπαλλήλων με τα κοινά και η κατοχή κομματικών και πολιτικών αξιωμάτων απο μέρους τους καταδεικνύει την πλήρη ανάπτυξη του ολιγαρχικού κατεστημένου και το επερχόμενο σκάσιμό του. Μπορούν να επιβιώσουν μόνο όσο καταφέρνουν να διατηρήσουν το στημένο σκηνικό που υλοποίησαν, στηριζόμενοι, πάλι πρόσκαιρα, στα κορόιδα που τους συντηρούν . Και, όπως η ιστορία διδάσκει, κάθε ολιγαρχικό κατεστημένο, όπως ακριβώς σκάει στην Ελλάδα ανα μία με δύο δεκαετίες, ακριβώς έτσι θα σκάει και στην Κύπρο, όσο η διαφθορά προελαύνει. Μέχρι που να διορθωθεί κάτι, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος θα ανήκουν στην κατηγορία των κατ'εξακολούθηση χρεοκοπούντων, αισθανόμενοι περήφανοι για την εντιμότητα και την αποδοτικότητα που δεν έχουν. Οι Μιλόσεβιτς και οι Τσαουσέσκου του τόπου μας θα αρνούνται μέχρι την ώρα της οριστικής πτώσης τους ότι είναι παντελώς χρεοκοπημένοι. Τόσο οικονομικά, αλλά προτίστως ηθικά..

Ο Νίκος Ραφίδιας [ προσωπική ιστοσελίδα ] είναι Πολιτικός Επιστήμονας και ενεργός πολίτης στα πλαίσια της δημιουργίας ενός υγιούς Ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Το κείμενο αυτό γράφτηκε επειδή κατα την άποψη του η ενίσχυση του ελέγχου της ασυδοσίας είναι η μόνη διέξοδος για την εξυγίανση της κρατικής μας μηχανής.

Ένα ψευδοκράτος, μια εκλιπούσα και μια φαινομενική επανεκκίνηση

Σαν σήμερα, το 1983 δημιουργήθηκε το ψευδοκράτος, στη μισή μας πατρίδα. Τα τελευταία στοιχεία όμως καταδεικνύουν ότι οι σχεδιασμοί για τη δημιουργία του πηγαίνουν πολύ πιο πριν, στο 1963 [άρθρο Φιλελεύθερου]. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει την παντελή αντίθεση μιας ομάδας ανθρώπων με στόχους και όραμα σε σύγκριση με μια αντίστοιχη ομάδα που έχει μάθει να αυτοσχεδιάζει για την επόμενη στιγμή και μόνο. Έχουμε σύγκρουση μιας στοχευμένης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής που απο το 1963 που τέθηκε ο σχεδιασμός υλοποιήθηκε σε πρώτη φάση το 1974 και σε δεύτερη το 1983 και μια αντίστοιχη ομάδα που σήμερα έφτασε να αποκαλείται εκλιπούσα και απο τότε προσπαθεί να επαναφέρει τη διαίρεση σε ένα ενιαίο κράτος, χωρίς όμως ένα στοιχειώδη στρατηγικό σχεδιασμό διαρκείας.

Την περασμένη Παρασκευή, η νεολαία της "εκλιπούσας" συγκεντρώθηκε ( χωρισμένη σε δύο ξεχωριστές ομάδες..) στην πύλη Αμμοχώστου για να εκδηλώσει την επιθυμία της για τερματισμό της κατοχής. Η πρώτη ομάδα είχε σαν σύνθημα "Η Κύπρος ανήκει στο λαό της" και η δεύτερη το "Η Κύπρος είναι Ελληνική". Τα δελτία ειδήσεων ανέφεραν ότι υπήρξαν συμπλοκές μεταξύ των δύο ομάδων. Δίδαγμα πρώτο. Η νεολαία της "εκλιπούσας" δεν έχει αποφασίσει τί να προτείνει συνολικά για την πραγματική επίλυση του προβλήματος. Δίδαγμα δεύτερο, συγκεντρώθηκαν σε ένα σημείο που κανένας στην απέναντι όχθη (είτε οπαδός της επανένωσης, είτε οπαδός της διχοτόμησης) δεν τους έβλεπε.

Μελετώντας τη διαχρονική πορεία του Ελληνισμού μπορούμε να διαπιστώσουμε την επανάληψη της ιστορίας, με τον μανδύα της φάρσας. Απο τα χρόνια του Περικλή μέχρι και σήμερα, ο Ελληνισμός κινείται σε μια πορεία πλήρους παρακμής και μιάς περιστασιακής ευσεβούς αναγέννησης (ευσεβοποθισμός). Πρόσφατα εντόπισα ότι αυτή η παρακμιακή πορεία περιγράφεται εξαιρετικά στους Βατράχους του Αριστοφάνη. [  πολλές φορές...έπαθε η πατρίδα το ίδιο με τους πολίτες τους τίμιους και καλούς, και με το αρχαίο νόμισμα και με το καινουριοκομμένο...
τ'αρχαία, ...γενικώς είναι ωραιότατα...και καλά δοκιμασμένα και μεταξύ των Ελλήνων και στα μέρη των βαρβάρων όλα, καθόλου δεν μεταχειριζόμεθα αυτά, αλλά τις παλιομονέδες, που'ναι μέσα χάλκινες...πολύ κακοκομμένα,
κι απ τους πολίτες, τους καλούς...όλους τους βρίζομε...
τους κίβδηλους...τους ξένους και τους δούλους...μεταχειριζόμεθα...]
Αριστοφάνη: Βατραχοι - ΠΑΠΥΡΟΣ, 1975 [ Χορός, 718-736 ]

Ο Αριστοφάνης, περιγράφει εξαιρετικά, με την κωμική του πένα, τη διαχρονική επιλογή των Ελλήνων να στηρίζουν τους κίβδηλους και τους καιροσκόπους αντί τους ανθρώπους με γνώση και υπόβαθρο (άν σας λέει κάτι για τη σημερινή μας κατάσταση..). Παράλληλα όμως καταγράφει και την οικονομική πτυχή του ζητήματος, τη μορφή κουρέματος που επικρατούσε στην αρχαιότητα. Ελλείψη χρυσού ( κυρίως μετά απο τους πολέμους που έχαναν..) χρησιμοποιούσαν παλιομονέδες, χρήματα που αντάλλασσαν μέν μεταξύ τους αλλά στην ουσία δεν είχαν την παραμικρή αξία στο εξωτερικό. Η εικόνα είναι εξαιρετικά γνώριμη άν υπολογίσουμε την περσυνή μας χρεοκοπία. Δώσαμε την ευκαιρία σε κίβδηλους και καιροσκόπους να ιδιοποιηθούν την περιουσία μας και αναγκαστήκαμε να εκλιπαρούμε τους ξένους για να μας παρέχουν ελεημοσύνη και την ψευδαίσθηση ότι θα επανεκκινήσουμε. Τίθεται όμως ένα βασανιστικό ςερώτημα. Ποιός θα ηγηθεί της επανεκκίνησης μέσα σε ένα σαθρό σύστημα ατιμωρησίας και συγκάλυψης ; Και επιπρόσθετα, ποιός σοβαρός επενδυτής απο το εξωτερικό θα ρίξει τα χρήματά του σε μία συνεχώς καταρρέουσα κοινωνία, χωρίς ηθική και ευνομία, γνωρίζοντας με μαθηματική ακρίβεια ότι τα χρήματα του θα καταλήξουν στον πίθο των Δαναϊδων  ;

Ένας οποιοσδήποτε σοβαρός ερευνητής μπορεί να βεβαιώσει ότι το σημερινό μας σύστημα έχει ήδη κρεπάρει. Την περασμένη Παρασκευή θα γινόταν η δίκη ενός δικηγόρου που αρνείται να καταβάλει κοινωνικές ασφαλίσεις. Η δικαιοσύνη έκρινε ότι έπρεπε να μετατεθεί σε νέα ημερομηνία. Με τον τρόπο αυτό, η διεφθαρμένη κοινωνία των αρχόντων κέρδισε χρόνο, για να παραλάβει άλλη μια δόση χρηματων που δεν θα φτάσει στον κόσμο που υποφέρει αλλά θα γεμίζει καλά το δικό τους στομάχι, για κάποιους επιπλέον μήνες. Το ποσό αυτό (φυσικά..) θα αποπληρωθεί απο τα δικά μας παιδιά και εγγόνια. Η απόφαση του δικηγόρου Μιχάλη Παρασκευά να αναζητήσει νέα διαχεριστική δομή για το σύστημα των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και απαντήσεις για την εξαφάνιση αυτών των ποσών, στο δαιδαλώδες τοπίο της διαχρονικής  κατασπατάλησης του, κρύβει μια πικρή αλήθεια. Μέχρι και σήμερα, το ισχύον σύστημα επιτρέπει στους επιτήδειους να πάρουν την αποταμίευση των πολλών (που θα έβλεπαν σε μελλοντικό χρόνο σαν σύνταξη και ιατροφαρμακευτική κάλυψη) και να τη μετατρέψουν σε σημερινούς μισθούς και προνόμια για τους ίδιους. Με αυτό τον αισχρό τρόπο, επι δεκαετίες οι αυξανόμενοι μισθοί του δημοσίου και η πλασματική ευημερία που δημιούργησε στους προνομιούχους κατέδειξε ότι δεν ήταν τίποτε άλλο απο μια φούσκα που πέρσι έσκασε.

Οι Krugman και Wells στη "Μακροοικονομική" [ Επίκεντρο, 2009 Κεφ. 12 ] περιγράφουν το φαινόμενο των αφανών υποχρεώσεων με εξαιρετική ανάλυση του συστήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου το σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων και ιατροφαρμακευτικής κάλυψης καταδεικνύεται διάτρητο και μακροπρόθεσμα έτοιμο να σκάσει. Το θέμα του πολλαπλασιαστη (με τον οποίο λειτουργούσε και η Κύπρος) σου επιτρέπει να αποφασίζεις ότι θα πληρώνεις το 5% ή το 10% ή το 15% του πληθυσμού με διπλάσιο, τριπλάσιο ή τετραπλάσιο μισθό απο τον τρέχοντα βασικό. Με το σύστημα αυτό (επιστημονικά, αποκαλείται και δημιουργική λογιστικη), δημιουργείς μια ομάδα προνομιούχων που όμως εισπράττει το αυριανό υστέρημα των πολλών και με μιά σημερινή υπερανάληψη απο το εξωτερικό το μετατρέπει σε δικούς της μισθούς και ωφελήματα. Όσο η οικονομία είναι σε ανάπτυξη φαινομενικά δεν υπάρχει προφανές πρόβλημα. Ωστόσο, το πρόβλημα σου θα εμφανιστεί πολλά χρόνια αργότερα, στην περίοδο της στασιμότητας και της ύφεσης. Στις μέρες της στασιμότητας ή της ύφεσης, ο πολλαπλασιαστης θα διογκωθεί και η τρύπα στις υποχρεώσεις σου θα γιγαντωθεί.

Όταν στις μέρες της ανάπτυξης πληρώνεις τους προνομιούχους με υπεραναλήψεις (παρατράβηγμα), στις μέρες τις στασιμότητας και ύφεσης (που οι άνεργοι σου είναι στο 10% , το 20% ή στο 30% και επομένως παύουν να εισφέρουν) μεγαλώνουν την τρύπα. Μια παλιά, εύστοχη ρήση των πανεπιστημιακών αναφέρει ότι στην άμπωτη αποκαλύπτεται ποιοί κολυμπούν χωρίς μαγιό (στην αγγλική γλώσσα, η επεξήγηση ακούγεται πολύ πιο παραγειγματικα). Με τον ίδιο τρόπο και στην οικονομία, όσο υπάρχει πραγματική ή φαινομενική ευμάρεια (περίοδος πλημμυρίδας) κανένας δεν ανησυχεί. Όλοι είναι εξαίρετοι και ικανοί στη δουλειά τους.. Την ώρα της υποχώρησης των αριθμών φαίνεται πόσα θύματα έχει προκαλέσει η τεχνιτή μεταφορά πόρων στους προνομιούχους. Εκείνη την ώρα, φαίνεται πλέον ξεκάθαρα ποιοί λειτουργούσαν τις επιχειρήσεις τους με τα χρήματα που τους έδιναν οι συνεχείς αυξήσεις στο μετοχικό κεφάλαιο απο τους μικρομετόχους. Και εκείνη την ώρα, συνειδητοποιείς ότι δεν έχεις πλέον χρήματα ούτε για συντάξεις, ούτε για επιδόματα αλλά και ούτε για να αγοράσεις φάρμακα..
 
Οι χώρες οι σε κατ εξακολούθηση χρεοκοπία είναι συγκεκριμένες. Η ομολογία του Πισσαρίδη ότι το επόμενο κούρεμα δεν είναι μακρυά (άν δεν γίνουν άμεσα όλα όσα πρέπει να γίνουν) και οι πρόσφατες αναβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης συνηγορούν στο ότι καποιός (απο τους δύο) ψεύδεται. Ο νομπελίστας (και γενικότερα οι νομπελίστες) έχει την ικανότητα να βλέπει και να αντιλαμβάνεται κάτι παραπάνω. Αξίζει να σημειώσουμε ότι πολλοί άλλοι νομπελίστες (άν ο συγκεκριμένος δεν σας είναι αρεστός) περιγράφουν μοντέλα σοφότερης διαχείρισης του κινδύνου και επίτευξης μακρόχρονης σταθερότητας και αειφορίας. Ωστόσο, δεν είναι ούτε κατανοητοί στα πλήθη, ούτε αρεστοι στους επιτήδειους άρχοντες. Για να δείτε όμως ξεκάθαρα την πραγματική μας κατάσταση, το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα δεν έχει ακόμα φτάσει στους δικαιούχους και οι αναβολές που πήρε απο το καλοκαίρι είναι ήδη πάρα πολλές. H πρόσφατη επιβεβαίωση της Γενικής Εισαγγελίας για αξιωματούχους που κάνουν κατάχρηση της θέσης τους  { " Τα αδικήματα που εξετάζονται τελούνται συνήθως από ευυπόληπτα άτομα υψηλής κοινωνικοοικονομικής θέσης μέσα στο πλαίσιο των εργασιών τους και ως εκ τούτου η διερεύνηση και η ποινική καταστολή τους καθίσταται δύσκολη ενόψει του γεγονότος ότι πολλές φορές κρύβονται κάτω από τον μανδύα της νομιμότητας ] [ Σημερινή, 17 Οκτωβρίου 2014 ] ομολογεί την κατάντια μας.. Αντίστοιχα, στη Γαλλία, οι άστεγοι είναι αυτή τη στιγμή τόσοι πολλοί που καταδεικνύουν ότι ούτε η εκεί κυβέρνηση έχει σοβαρές λύσεις να δώσει στους δικούς της πολίτες..

Για να κλείσουμε, θα επιστρέψω στους Βατράχους και θα υιοθετήσω την προτεινόμενη λύση του Αριστοφάνη. "...Ω ανόητοι, αφού αλλάξετε τη συμπεριφορά σας, να χρησιμοποιήσετε και πάλι τους χρηστούς". 

Η πρόταση του όμως απευθύνεται σε άτομα που μπορούν να διαβάσουν αλλά παράλληλα πρέπει να μπορούν και να κατανοήσουν..

Ο Νίκος Ραφίδιας [ προσωπική ιστοσελίδα ] είναι Πολιτικός Επιστήμονας και ενεργός πολίτης στα πλαίσια της δημιουργίας ενός υγιούς Ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Το κείμενο αυτό γράφτηκε επειδή κατα την άποψη του η ενίσχυση του ελέγχου της ασυδοσίας είναι η μόνη διέξοδος για την εξυγίανση της κρατικής μας μηχανής.

Το φαινόμενο της δημιουργικής λογιστικής και της εξαφάνισης του χρήματος

Τον τελευταίο χρόνο, όλες σχεδόν οι συζητήσεις που έκανα περιστρέφονταν γύρω απο την εξαφάνιση του χρήματος, τόσο στη χώρα μας όσο και σε πολλές άλλες χώρες. Πώς γίνεται, ένα τόσο πλούσιο μέρος, όπως ήταν η Κύπρος, να βρέθηκε απο τη μιά μέρα στην άλλη σε κατάσταση χρεοκοπίας. Πώς κανένας αρμόδιος δεν γνώριζε, δεν καταλάβαινε, δεν προειδοποιούσε ! Φέτος, όλοι αποφάσισαν να αναζητήσουν ευθύνες. Και ώς συνήθως, όλοι ρίχνουν τις ευθύνες στους υπόλοιπους. Το πρόβλημα όμως δεν είναι τελικά μόνο η Κύπρος. Είναι πολλές άλλες χώρες και είναι ένα μόνιμο και επαναλαμβανόμενο πρόβλημα (διάβασε : Reinhart and Rogoff: "This time is different"). Η Ελλάδα είναι χώρα σε κατ εξακουλούθηση χρεοκοπία. Το ίδιο και η Αργεντινή, η μισή Λατινική Αμερική, πλέον, όλη σχεδόν η Ευρώπη. Πού βρίσκεται το βαθύτερο πρόβλημα ; Στην πολιτική επιστήμη, μαθαίνεις να διερευνάς τα σύνθετα ερωτήματα, να τα απλοποιείς και να φτάνεις σιγά-σιγά στη ρίζα του προβλήματος. Όταν έχεις αυτή την ικανότητα και την απαραίτητη θέληση, φτάνεις σε συμπεράσματα που ενδέχεται όμως να εκπλήξουν ακόμα κι εσένα.

Δεδομένο πρώτο. Σε αυτό τον τόπο τα σκάνδαλα και η διαπλοκή ήταν έθιμο. Τα ακίνητα χωρίς τίτλο, οι ντηβέλοπερς που έχτιζαν και διπλο-τριπλοπουλούσαν το ίδιο διαμέρισμα πάνε πολύ πίσω, στην περίοδο μετά το 1974. Κανένας δεν ήξερε τί γινόταν, κανένας δεν ήθελε να διορθώσει. Ίσως γιατί βόλευε αυτούς που χρηματοδοτούνταν για να κάνουν τα στραβά μάτια.. Και η ιστορία με τους πολλαπλούς ιδιοκτήτες συνεχίζεται απο τότε μέχρι και σήμερα.. Το καθένα σκάνδαλο μας οδηγούσε σταθερά σε ένα επόμενο, πολύ μεγαλύτερο. Η φούσκα του Χρηματιστηρίου ήταν άλλος ένας μεγάλος σταθμός. Χάθηκαν 5 δισεκατομύρια λίρες μεταξύ του 1998 και του 2005. Άμα κάναμε την εξίσωση, αυτά τα χρήματα με το τότε επιτόκιο σήμερα θα ήταν περίπου 10 δισεκατομύρια λίρες. Δηλαδή 17 δισεκατομύρια ευρώ ! Κάνουμε μετά την εξίσωση του πόσα μας λείπαν πέρσι και απο πού θα μπορούσαμε να τα βρούμε..  Άν τα χρήματα που μπήκαν στο ΧΑΚ απο το 1998 μέχρι και το 2011 τοποθετούνταν σε σοβαρές και υγιείς θέσεις, με μια συντηρητική εκτίμηση θα απέδιδαν 100 εκατομύρια λίρες ή 170 εκατομύρια ευρώ ετησίως. Το ότι αυτά τα χρήματα χάνονταν στο πιθάρι των Δαναϊδων θα έπρεπε να ήταν άλλο ένα ισχυρό σημάδι ότι υπάρχει ανομία και η ανομία είναι νομιμοποιημένη και θεσμοθετημένη ! Οι βαρόνοι-ληστές του 19ου αιώνα φαίνεται εκ του αποτελέσματος ότι έστειλαν τους κληρονόμους τους στην Κύπρο [ βλέπε Christia Freeland : "Plutocrats" ] !

Το διαχρονικά άδειο ταμείο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων ήταν άλλο ένα αξιοσημείωτο γεγονός. Τα χρήματα που αποστερούνταν απο τον καθένα μας με την προοπτική να έχουμε κάτι στα γεράματά μας, τα χρήματα που θα έπρεπε να τοποθετούνται σοφά και συνετά για τις δύσκολες μας ώρες, διανέμονταν με περίτεχνο τρόπο στους "ημέτερους". Όλοι αυτοί που διορίζονται πρέπει να κάνουν τα θελήματα αυτών που τους διόρισαν. Και το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ήταν μια εύκολη λεία. Κανένας δεν μπορούσε να καταλάβει τί σημαίνει να βάζει μέσα ο μεροκαματιάρης για να τα σηκώνει ο προνομιούχος. Στην επιστημονική ορολογία, το σύστημα με το οποία λειτουργούσε (και λειτουργεί ακόμα..) το σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων στη χώρα μας αποκαλείται "πυραμίδα".. Διεθνώς, αποκαλείται και Πόνζι (το όνομα του πρώτου, ή μάλλον του δεύτερου διδάξαντα..). Καταθέτουν τα κορόϊδα και τα σηκώνουν οι προνομιούχοι. Με μια εξαίρεση. Το δικό μας Πόνζι (η δική μας ΠΥΡΑΜΙΔΑ) ήταν πιο επικίνδυνη επειδή οι δικοί μας προνομιούχοι έστησαν και μεθοδολογία υπερανάληψής ! Έβαζαν το υστέρημα τους τα κορόϊδα (πχ. 1 εκατομύριο) και σήκωναν 5 εκατομύρια οι προνομιούχοι, μεσω υπεραναλήψεων (βλέπε, επισήμως τον διεθνή δανεισμό).. Ο λογαριασμός θα πληρωνόταν απο τις επόμενες γενιές.. Και με τη λογική αυτή ήρθε σε εμάς πέρσι.. Σε μια και μόνη στιγμή φάνηκε ότι δεν υπήρχε πουθενά αποθεματικό μαξιλάρι.. Όλοι τους, σήκωσαν όσα μπορούσαν να σηκώσουν και μετά σφύριξαν αδιάφορα..

Έδω εντοπίζουμε και αποκαλύπτουμε το μυστικό της επιτυχίας τους.. Όλοι αυτοί που κατα συρροή και κατ επανάληψη εκλέγονταν, έπρεπε να χαϊδεύουν τα αυτιά των ψηφοφόρων τους (βλέπε την έννοια : followers στο Barbara Kellerman, BAD LEADERSHIP). Η εύκολη λύση ήταν οι διαχρονικά αυξανόμενες παροχές (αναγκαστικά, απο το υστέρημα των ηλιθίων..). Η ανομία των πέντε, έθρεψε πενήντα και έπειτα πεντακόσιους. Σε μια κοινωνία που η ατιμωρησία έγινε κανόνας, ο νομοταγής μετονομάστηκε σε ηλίθιο και κανένας δεν ήθελε να μείνει έξω απο το φαγοπότι.Όλοι εμείς που σιωπούσαμε, συγκαλύπταμε το έγκλημα. Εγώ, προσωπικά, θεωρώ ότι δικαιούμαι να διαχωρίσω τη θέση μου. Επι δώδεκα περίπου χρόνια, όταν είχα στοιχεία, έψαχνα τους αρμόδιους για να τα καταθέσω.Αυτό που ανακάλυψα όμως ήταν ένα κράτος γεμάτο αναρμόδιους. H πολιτεία δεν έκανε τη δουλειά της. Οι δημόσιοι λειτουργοί λειτουργούσαν προς όφελος της ανομίας.Όλοι τους εύρισκαν τον τρόπο να δηλώσουν αναρμόδιοι, αφήνοντας τους απατεώνες να συνεχίζουν το έργο τους. Μέχρι της λεηλασίας του τελευταίου (δανεικού..) ευρώ !

Πρόσφατα, η αφοπλιστική ομολογία του νομπελίστα μας για νέο κούρεμα, προκάλεσε αναταραχή. Απόδειξή του ότι κανένας μέχρι και σήμερα δεν καταλαβαίνει τί πραγματικά συνέβαινε και εξακολουθεί να συμβαίνει. Ο κάθε νέος φόρος, τα αυξημένα επιτόκια δανεισμού που πληρώναμε και πληρώνουμε, το κάθε σενάριο επιστροφής στο εθνικό νόμισμα, το κάθε νέο δάνειο μας που δεν αποσκοπεί στην παραγωγή είναι απο μόνα τους επίσημες ή ανεπίσημες μέθοδοι κουρέματος. Απο τη στιγμή που αυτός ο τόπος δεν παράγει αρκετά και δεν εισπράττει αρκετά απο τους έχοντες η επιβίωση του στηρίζεται στα διαρκή δανεικά. Ο δανειστής θα πάρει κάποια μέρα, είτε απο εμάς σήμερα ή απο τα παιδιά και τα εγγόνια μας αύριο, χρήματα, ακίνητα και ό,τι άλλο βρεί διαθέσιμο. Είτε το αποκαλέσουμε φόρο, είτε χαράτσι είτε ληστεία, τα χρήματα που έφαγαν αυτοί που τα έφαγαν με τη δική μας ανοχή, εμείς θα πρέπει να τα επιστρέψουμε πίσω με κάποιο τρόπο..  Επομένως, η επανεκκίνηση της σημερινής κυβέρνησης, άν συνεχίσει με το ρυθμό που ξεκίνησε, το μόνο που θα επανεκκινήσει στη λήξη της θα είναι μια νέα, μεγαλύτερη οικονομική τρύπα. Επειδή επανεκκίνηση κάνεις μόνο όταν αναδιανείμεις σοφά το πλεόνασμα των εχόντων στους κατ εξακολούθηση αποκλεισμένους. Η επανεκκίνηση δεν πετυχαίνει χαϊδεύοντας για άλλη μια φορά τους προνομιούχους..

Ευχάριστο δεδομένο στην απόλυτη παρακμή μας το ότι επιτέλους ξεκίνησαν οι συλλήψεις επωνύμων ! Ακόμα πιο ευχάριστο  το ότι (επιτέλους..) άνοιξαν κάποια στόματα. Μαθαίνουμε πλέον για συγκεκριμένα άτομα που κατέθεταν μαύρο χρήμα μέσα απο κουτιά παπουτσιών, "φιλανθρωπικές" συναυλίες που οφελούσαν δημάρχους και όχι τους δήμους τους, αστυνομικούς που έπαιρναν επιδόματα που δεν δικαιούνταν.. Η λίστα είναι τεράστια, επειδή η διαφθορά ήταν τεράστια. Το μόνο πρόβλημα που εντοπίζω στην επερχόμενη κάθαρση είναι ένα.. Όταν οι συλλήψεις όλων των ενόχων ολοκληρωθούν θα έχουμε ένα τεράστιο πρόβλημα. Δεν θα έχουμε ούτε ένα διαθέσιμο κρεβάτι στις φυλακές (αναμενόμενο..) αλλά, ακόμα χειρότερα, ούτε διαθέσιμο κρεβάτι στα νοσοκομεία..