ΟΙ ΚΟΥΚΚΙΔΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΝΩΣΕΙ - ΜΕΡΟΣ 1 - ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

ΝΙΚΟΣ ΡΑΦΙΔΙΑΣ

 

 

ΟΙ ΚΟΥΚΚΙΔΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΝΩΣΕΙ

 

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

 

 

Η πρώτη φορά που μου εισηγήθηκαν να γράψω κάτι ήταν την περίοδο 1999-2000 και τα όσα μεσολάβησαν μεταξύ της ανόδου και της πτώσης του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου.

 

 

Σε εκείνη την ηλικία, ήμουν στα 24 με 25, τα δεδομένα παράλληλα δεν ήταν αρκετά για να είμαι σε θέση να ετοιμάσω οτιδήποτε που να μπορεί να σταθεί σε επαγγελματικό επίπεδο. Η ιδέα της καταγραφής εκείνων των γεγονότων που οδήγησαν τόσο κόσμο στην πρώτη εκείνη φτωχοποίηση έμεινε χαραγμένη στο μυαλό μου.

 

 

Η συγκεκριμένη περίοδος οδήγησε στην κρίση του 2013 μέσω κάποιων σταθμών που παρατήρησα προσεκτικά. Σε κάθε επόμενο σταθμό χάνονταν χρήματα, εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια λίρες και έπειτα ευρώ. Στην ίδια ακριβώς περίοδο, σε κάθε κρίση στην Αγγλία, τη Γαλλία αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής χάνονταν λίρες, φράγκα και δολάρια. Τα δύο ερωτήματα που είχα τότε ήταν κατα πρώτον πώς βγαίνει στην επιφάνεια η κάθε κρίση και κατα δεύτερον, ποιος πληρώνει το λογαριασμό. Στη συνέχεια βέβαια ήρθε και ένα τρίτο ερώτημα, πιό πολύπλοκο, με ποιό τρόπο καλύπτεται η χασούρα. Το τρίτο αυτό ερώτημα ήταν και το πιό σύνθετο καθώς η κάθε χασούρα, σε κάθε χώρα και σε κάθε περίπτωση καλυπτόταν με διαφορετικό τρόπο.

 

Εκείνη την περίοδο, ήμουν στην ηλικία των 24 προς τα 25, η πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές ήταν εξαιρετικά περιορισμένη αλλά η συγκεκριμένη χρονική περίοδος παραμένει ζωντανά στη μνήμη μου, παρότι έχουν περάσει περίπου 26 χρόνια από τότε. Η βιβλιογραφία εκείνης της περιόδου ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα αλλά όχι αρκετή για ένα βιβλίο που να απευθύνεται στο ευρύ κοινό. Παράλληλα, η εμπειρία μου σχετικά με τις οικονομικές κρίσεις ήταν επίσης περιορισμένη. Είχα ξεκινήσει να παρακολουθώ το ΧΑΚ το 1989, πολύ πριν ξεκινήσει η επίσημη λειτουργία του. Αυτό μου επέτρεψε μέχρι το 1999 να έχω μια δεκαετία παρατηρήσεων σχετικά με το ποιές εταιρίες πάνε καλύτερα από κάποιες άλλες και ταυτόχρονα ποιές αποτυγχάνουν και κάτω από ποιές προϋποθέσεις.

 

 

Η ιδέα της καταγραφής των γεγονότων εκείνων και η επεξήγηση των συνεπειών εκείνης της περιόδου παρέμεινε μόνο σαν μια αρκετά ενδιαφέρουσα ιδέα αλλά συνέχισε να εξελίσσεται στο μυαλό μου καθώς το μοτίβο συνέχισε να λεηλατεί την περιουσία του μέσου Κύπριου πολίτη, μέσα από διαφορετικές οικονομικές πολιτικές και συγκυρίες.

 

Προχωρώντας προς το 2004 και τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, συνέχισα να παρατηρώ την οικονομική πρόοδο της Αθήνας που φυσικά με τη λήξη των Αγώνων μετατράπηκε σε βραδυφλεγή βόμβα. Η οικονομική κατάρρευση της Ελλάδας είχε να κάνει με κάνει με πολλά και διαφορετικά αίτια.

 

Η Ελλάδα ήταν ενα διεφθαρμένο κράτος που μόλις είχε καταφέρει να εξοφλήσει τα πρώτα δάνεια του Αγώνα για την Ανεξαρτησία (1821).

 

Ήταν ένα σύστημα που διαχρονικά βόλευε τους “ημέτερους” και ουδέποτε τους πραγματικά άξιους.

 

Βασιζόταν και ακόμα βασίζεται σε ένα οικονομικό μοντέλο που στηριζόταν και στηρίζεται σε ένα συνεχή και παράλληλα αυξανόμενο δανεισμό που δεν μπορούσε να αποπληρώσει ποτέ.

 

Βρίσκεται στην περιοχή της Βαλκανικής χερσονήσου όπου η κυρίαρχη οικονομική δύναμη είναι η Τουρκία που έχει ένα εθνικό νόμισμα που το διατηρεί σε μια συνεχή υποτίμηση, επομένως οι γειτονικές χώρες πρέπει αναγκαστικά να ακολουθούν μιά παράλληλη οικονομική πολιτική, εάν θέλουν να είναι ανταγωνιστικές.

 

Η περίοδος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και η μετέπειτα κατάρρευση της Ελληνικής οικονομίας ήταν η δεύτερη φορά που οι διάφοροι φίλοι και συνεργάτες μου είπαν ότι θα έπρεπε να γράψω κάτι. Ήταν όντως μια πολύ καλή περίοδος καθώς οι πολιτικές και οικονομικές πηγές ήταν αρκετές. Στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο έβαλα τις βάσεις για ένα ημερολόγιο / ιστολόγιο στα Ελληνικά, ώστε σε μελλοντικό χρόνο να μπορέσω να μεταφέρω εκείνα τα γεγονότα σε ένα βιβλίο.

 

 

Όλες αυτές οι παρατηρήσεις, ήταν στην αρχή μικρές κουκκίδες, ενός φοιτητή της Πολιτικής Επιστήμης που ξεκινούσε το 1995 ένα ταξίδι στη γνώση. Αυτή η συνεχής έρευνα θα μπορούσε τελικά να παραλληλιστεί με την Οδύσσεια. Ένας νέος Οδυσσέας, σπαταλά περίπου δώδεκα χρόνια στις βιβλιοθήκες της Αθήνας για να συνειδητοποιήσει ότι η Ιθάκη του (στη συγκεκριμένη περίπτωση, το Πτυχίο της Πολιτικής Επιστήμης) σε κάνει να αντιληφθείς ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει.

 

 

Η τακτική μελέτη στη μικρή βιβλιοθήκη του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών οδήγησε σε μια μεγαλύτερη έρευνα, στη βιβλιοθήκη του Παντείου Πανεπιστημίου και πιό μετά σε μια πολύ ευρύτερη έρευνα, στη βιβλιοθήκη του Οικονομικού Πανεπιστημίου, στην Πατησίων.

 

Στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή τίποτα απολύτως δεν καταδεικνύει ότι σε μερικά χρόνια θα παρατηρήσω και θα μελετήσω δύο εθνικές χρεοκοπίες, καμία οργιάζουσα φαντασία δεν μπορεί να κάνει την υπόθεση ότι θα καταγράψω μερικά χρόνια μετά, με πάσα λεπτομέρεια, τους μηχανισμούς ξεπλύματος των Ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, κανένα λογικό μυαλό δεν μπορεί να φανταστεί ότι η Δικαιοσύνη, όπως την έχουμε στο μυαλό μας δεν λειτουργεί στην πραγματικότητα, ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην Κύπρο, ούτε στην Αγγλία αλλά ούτε και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

 

 

Οι κουκκίδες αυτές, στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο έφερναν στην επιφάνεια κάποια ανησυχητικά στοιχεία και κάποια ερωτήματα που παρέμεναν αναπάντητα από τους καθηγητές μου.

 

Ενώ στην περίοδο του 1995-1999 στα πρώτα χρόνια των σπουδών μου υπήρχε ο ρομαντισμός του σχεδιασμού μιας νέας Ουτοπίας, υπό τον εύσχημο τίτλο “Ευρωπαϊκή Ένωση” , τα συγγράμματα που ανακάλυπτα στα τελευταία χρόνια της παραμονής μου στην Αθήνα έδειχναν τη δημιουργία ενός νέου εφιάλτη με απρόβλεπτες συνέπειες.

 

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μια πολύ ωραία ιδέα, αλλά είχε κενά που κανένας δεν μπορούσε να μου εξηγήσει, σε όλη εκείνη τη διάρκεια των σπουδών μου αλλά και της παράλληλης εργοδότησης μου στην Αθήνα.

 

Ποιός θα πληρώσει την Ενοποίηση;

 

Από ποιό λαό θα στερήσεις αυτά τα κονδύλια ;

 

Τί θα γίνει όταν αυτός ο λαός ή αυτοί οι λαοί συνειδητοποιήσουν ότι πληρώνουν για κάτι που δεν μπορεί να υλοποιηθεί ;

 

Πώς η Ελλάδα, θα μπορέσει κάποια στιγμή να φτάσει την ποιότητα ζωής της Γαλλίας ή της Δανίας, όταν υπάρχει δίπλα της η Τουρκία που μπορεί να παράγει τα ίδια σχεδόν προϊόντα, σε συνεχώς υποτιμούμενες τιμές ;

         

Η περίοδος αυτή επαναλαμβανόταν, με τραγική ειρωνία, ακριβώς έναν αιώνα μετά από τη σιωπηλη διάλυση της τότε Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Στην τότε αντίστοιχη περίοδο είχαν δημιουργηθεί η Λατινική Νομισματική Ένωση (1865-1927) αλλά και η Σκανδιναβική Νομισματική Ένωση (1873-1914).

 

Για όσους θέλετε να μπείτε βαθύτερα στις δύο χρονικές περιόδους, θα πρότεινα να δείτε τα σχετικά λήμματα στη WIKIPEDIA. Στη φετινή χρονιά (2026) έχει ανέβει αρκετό υλικό που επεξηγεί το σκεπτικό της δημιουργίας μιας νομισματικής ένωσης αλλά παράλληλα επεξηγεί και την αδυναμία παραμονής σε μια ένωση για μεγάλο χρονικό διάστημα.

 

Πιό ενδιαφέρον όμως ήταν και παραμένει το γεγονός ότι η Ελλάδα, την περίοδο 1908 με 1910 είχε αποβληθεί από την τότε Ένωση, λόγω ακριβώς αυτών των ανισορροπιών που επαναλαμβάνονται στις μέρες μας και όπως ήδη παρατήρησα, με παρόμοιες πολιτικές απομόνωσης και τιμωρίας.

 

Τα ευρήματα αυτά άρχισαν να γίνονται ολοένα και πιό γνωστά από το 2005 και μετά. Όλοι όσοι παρακολουθούσαν τα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και είχαν αντίληψη των συγκεκριμένων μοντέλων ενοποίησης και διάλυσης που όπως είδαμε πιό πάνω έχουν προηγηθεί, είχαν αρχίσει να έχουν έντονες συζητήσεις, επομένως άρχισα να παρακολουθώ στενά όλες τις σχετικές συζητήσεις σχετικά με το τί ακολουθεί.

 

 

 

Η περίοδος 2005-2008 ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Βλέπαμε την εξαφάνιση του χρήματος από την Ελληνική αγορά και τη συνεχή αύξηση στις τιμές που είχε φτάσει κάποια στιγμή στα επίπεδα των μοντέλων Πόνζι. Οι μισθοί ήταν καθηλωμένοι αλλά οι τιμές ανέβαιναν και αυτό προϊδέαζε για επερχόμενη οικονομική κατάρρευση.

 

Η Ελλάδα μπορούσε ακόμη να παράγει αλλά δεν ήταν ανταγωνιστική. Ιδιαίτερα η Τουρκία, αλλά και η Βουλγαρία και η Αίγυπτος είχαν συνεχώς χαμηλότερο κόστος και φυσικά πλεονέκτημα στις εξαγωγές τους αλλά και στην προσέλκυση τουριστών.

 

Στα τελευταία χρόνια των σπουδών μου είχα μια πολύ ενδιαφέρουσα και έντονη συζήτηση αλλά και μιά πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη από το Βρετανό Πρέσβη, στην Αθήνα.

 

Ένας καθηγητής μου είχε υποστηρίξει ότι ήταν τεράστιο λάθος της Αθήνας η ανάληψη της Ολυμπιάδας του 2004. Η προσωπική μου άποψη ήταν, εννοείται, αντίθετη. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες έφερναν τεράστιες ευκαιρίες διαφήμισης της Αθήνας, ως τουριστικού προορισμού. Η αλήθεια, όταν μελετήσουμε τα δεδομένα, είναι τελικά κάπου στη μέση. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες, βάσει πιό ολοκληρωμένων ερευνών που έχω σήμερα στα χέρια μου, υπήρξαν ευκαιρία για κάποιες διοργανώτριες πόλεις (ιδιαίτερα για την πόλη του Λος Άντζελες, το 1984  και για το Λονδίνο του 2012) αλλά και καταστροφή για κάποιες άλλες (Μοντρεάλ, 1976 - Αθήνα 2004, Ρίο Ντε Τζανέιρο, 2016). Η μελέτη των Ολυμπιακών πόλεων με έκανε να καταλάβω ότι η επιτυχία και η αποτυχία είναι σε πολλές περιπτώσεις θέμα των διαφόρων ομάδων υλοποίησης του κάθε έργου.

 

 

Η διάλεξη του Άγγλου Πρέσβη, ανέλυε τη σταθερότητα του Βρετανικού μοντέλου διακυβέρνησης και επιχειρηματικότητας, σε σχέση με το Ελληνικό.

Ο Πρέσβης, σε καμία περίπτωση, δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι το Βρετανικό μοντέλο θα αντέγραφε το Ελληνικό, δύο δεκαετίες μετά..

 

 

 

Για να γίνει πιό κατανοητό το πολύπλοκο της στρατηγικής, της υλοποίησης και τοων αποτελεσμάτων, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχουν χώρες που έχουν ωφεληθεί πολύ ή αρκετά και παράλληλα χώρες που έχουν χάσει, λίγο ή πολύ περισσότερο. Το μοντέλο είναι σχετικά απλό, όταν το παρακολουθήσεις προσεκτικά.

 

 

Κάποιος πληρώνει για να συντηρεί την Ένωση και την ίδια ώρα κάποιος άλλος εισπράττει. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ένα τέλειο παράδειγμα απωλειών. Τα χρήματα που εισέφερε παραδοσιακά, πήγαιναν σε διάφορα άλλα κράτη-μέλη.

 

Αν δούμε ιδιαίτερα την περίοδο 1985-1990, το Ηνωμένο Βασίλειο επέτρεπε στην Ελλάδα να δανείζεται περισσότερο και ταυτόχρονα γίνεται όλο και πιό υδροκέφαλη. Η Κύπρος είναι ένα επίσης τέλειο παράδειγμα. Εισπράττει Ευρωπαϊκά κονδύλια που μεθοδικά οδηγούνται στις τσέπες των “ημετέρων”.

 

 

 

Η πρώτη φορά που άκουσα ότι η Κύπρος είναι ένα πλυντήριο ήταν γυρω στο 2002. Δούλευα τότε με έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και σε ένα συνέδριο (που ήταν παράλληλα και ημερίδα εκπαίδευσης) ήμουν παρών σε μια εξαιρετικά διαφωτιστική συζήτηση. Οι πιό έμπειροι επαγγελματίες του οργανισμού εξηγούσαν στους υπόλοιπους τί ανέμεναν να συμβεί στην Κύπρο, στα επόμενα χρόνια και για ποιους ακριβώς λόγους. Αυτό, σημειώνω ξανά, το 2002!

 

Το πρόβλημα της Ελλάδας και της Κύπρου ήταν εντελώς διαφορετικά αλλά και παράλληλα εξαιρετικά όμοια.

 

Η Ελλάδα, για παράδειγμα, παράγει εξαιρετικά ποιοτικό λάδι και κρασί, έχει ελιές και πορτοκάλια, απίστευτα τυριά αλλά αποτυγχάνει να τα προωθησει στη διεθνή αγορά με αποτέλεσμα να δίνει το λάδι στην Ιταλία και μετεπειτα να προωθείται ως ιταλικό, σε πολύ υψηλότερες τιμές.

 

Έχει συσσωρευμένα χρέη από το 1821 με εξαιρετικα ψηλά επιτόκια, όμοια της Ιταλίας αλλά η Ιταλία μπορεί παραδοσιακά να πωλεί τα δικά της προϊόντα σε περισσότερες αγορές αλλά και σε ψηλότερες τιμές.

 

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η Ελλάδα να εχει παραδοσιακά πολύ ψηλές τιμές ανα τεμάχιο και φυσικά λιγότερες επιλογές ίσου ανταγωνισμού τόσο σε σχέση με την Ιταλία όσο και με την Τουρκία.

 

Στο κομμάτι του τουρισμού παρατηρούμε ότι για μεγάλα χρονικά διαστήματα η Τουρκία είναι φθηνότερη, ως τουριστικός προορισμός, επειδή έχει τη δυνατότητα να υποτιμά το εθνικό της νόμισμα και παράλληλα επειδή έχει μιά πολύ πιό συντηρητική οικονομική πολιτική όσον αφορά τη φορολογία και τους μισθούς.

 

Ένας επίσης εξαιρετικός παραλληλισμός μου μελετώ την τελευταία δεκαετία εστιάζεται μεταξύ Κροατίας και Σερβίας. Από το 2014 που ξεκίνησα να παρατηρώ αυτές τις δύο χώρες, μπορώ να αντιληφθώ σε εξαιρετικά μεγάλη λεπτομέρεια πώς η πολιτικές και η δικτύωση της Κροατίας τη βοηθά να αναπτύσσεται, σε αντίθεση με τη Σερβία που υστερεί. 

 

 

 

 

Η Κύπρος, από τη μεριά της ήταν μιά περίπου έναν αιώνα αποικία της Αγγλίας, με έντονες συναλλαγές με την Αγγλία.

 

Στα πλαίσια της σχέσης αυτής είχε ένα νόμισμα συνδεδεμένο με τη στερλίνα και οι συναλλαγές της έδειχναν μια υγιή κατάσταση για αρκετές δεκαετίες.

 

Μετά την Ανεξαρτησία, η Κυπρος ήταν ένα νέο κράτος με σχετικά χαμηλό δανεισμό, αλλά εξαιρετικά υψηλά επίπεδα διαφθορας.

 

Όσοι ήταν μέλη του στενού πυρήνα διακυβέρνησης μετέφεραν τα όποια κέρδη στις τσέπες τους, μέσω μισθών, αυξήσεων και παροχών.

 

Το 1974, η σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή της βιομηχανίας και του τουρισμού οδήγησε σε ένα οικονομικό “θαύμα”.

 

Μεγάλωσα στην περίοδο του οικονομικού θαύματος επομένως μπορούσα να παρατηρήσω πώς δημιουργήθηκε το “θαύμα”.

Στην πραγματικότητα όμως δεν είχε υπάρξει κάποιο οικονομικό “θαύμα”.

 

Υπήρχε διασύνδεση της κυπριακής λίρας με την αγγλική που έδειχνε να είναι προς όφελος μας.

 

Υπήρχε κρατική υποστήριξη στη ντόπια παραγωγή, μέσα στην περίοδο 1980-1990.

 

Ωστόσο, όσο προχωρούσε η επόμενη δεκαετία, μπορούσες εύκολα να αντιληφθείς ότι δημιουργούσε μιά φούσκα.

 

Οι μισθοί του δημόσιοιυ τομέα πίεζαν αυτούς του ιδιωτικού.

 

Αλλά, οι μισθοί του δημοσίου τομέα αυξάνονταν επειδή το δημόσιο “δανειζόταν” συνεχώς από το ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων.

 

Μεχρι το 2001 είχε καταστραφει η βιομηχανική παραγωγή ως ένα κλασικό μοντέλο Πόνζι.

 

Η συνεχής αύξηση του μισθολογίου του δημόσιου τομέα και η εισροή συναλλάγματος έφερνε ακόμα ευφορία. Αλλά παράλληλα ψήλωνε τους μισθούς των υπόλοιπων κλάδων κάτι που δεν μπορούσε να συνεχίσει επί μακρόν.

Κάποια στιγμή το μοντέλο έσκασε, όπως ήταν αναμενόμενο.

 

Για όσους έχουν τη διάθεση, όσοι θέλετε και μπορείτε να παραλληλίσετε το οικονομικό μοντέλο της Κύπρου με το σημερινό μοντέλο της Αγγλίας, θα παρατηρήσετε απίστευτες ομοιότητες.

 

Η δεκαετία του 2000-2010 ήταν η πιό ενδιαφέρουσα, αναφορικά με την εξέλιξη της φούσκας και με μετεξέλιξη της σε κλασικό μοντέλο Πόνζι.

 

Από το συζήτηση που παρακολούθησα τότε στην εκπαιδευτική ημερίδα, θεώρησα δεδομένο ότι η λίρα θα υποτιμηθεί περίπου 40% πριν ενταχθει στο ευρώ.

 

Η υποτίμηση αυτή φυσικά δεν έγινε επομένως ήταν αναμενόμενο ότι θα συμβεί κάτι που να διορθώνει το λάθος αυτό, σε μερικά χρόνια.

 

Να σημειωθεί εδώ ότι πρίν την Ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του Ευρώ, έγινε υποτίμηση της δραχμής.

 

Η υποτίμηση αυτή ήταν παντελώς λανθασμένη γιατί στηριζόταν σε μια σειρά αλχημειών που έδειχναν ότι η Ελλάδα ήταν πιό εύρωστη σε σχέση μιε την πραματικότητα. Αυτό το μαθηματικό λάθος οδήγησε μετά στην απίστευτη κρίση που όλοι μας ζήσαμε, άμεσα ή έμμεσα, με κάποιο τρόπο.

 

Όσο προχωρούσαμε προς την μεγέθυνση της φούσκας, τα γεγονότα ξέφυγαν σε κάθε χώρα που είχε κρυμμένες ανισορροπίες.

 

Το μεγαλύτερο βάρος της έρευνας μου, στο ξεκίνημά του ήταν κάπως ιδιαίτερο. Ήταν Νοέμβριος του 2008, όταν η Βασίλισσα της Αγγλίας, σε επίσκεψη της στο London School of Economics, ρώτησε την ακαδημαϊκή κοινότητα γιατί κανένας δεν είχε αντιληφθεί έγκαιρα την οικονομική κρίση που προηγήθηκε. Αυτή η ερώτηση που παραμένει μέχρι και σήμερα θέμα συζήτησης σε αρκετές ακαδημαϊκές συζητήσεις στην Αγγλία, ήταν αυτό που μου έδωσε την ευκαιρία να μπω βαθύτερα στο αντικείμενο της έρευνας.

 

Η είδηση μεταδόθηκε παγκοσμίως και με βρήκε μπροστά στον υπολογιστή μου, σε μια στιγμή που προσπαθούσα να συνδέσω το παζλ όλων όσων είχαν συμβεί..

 

(συνεχίζεται..)

ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΠΑΡΑΓΓΕΙΛΕΤΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ,

ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ..

Ποιος φοβάται τους κλόουν ;

 

Ποιος φοβάται τους κλόουν ;

 

Οι εκλογές της επόμενης Κυριακής κρύβουν ένα πολύ μεγάλο μυστικό.

Η επόμενη Δευτέρα, ενδέχεται να διατηρήσει την πλειοψηφία για τα κόμματα της διαφθοράς. Ενδέχεται όμως, να δώσει την πλειοψηφία στα κόμματα της ανανέωσης..

 

Τί γίνεται στην πρώτη περίπτωση; ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ είναι ήσυχοι ότι κανένας δεν θα τους αγγίξει ούτε για το ποινικό σκέλος της λεηλασίας του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων, ούτε για το ποινικό σκέλος του κουρέματος, και φυσικά ούτε για το ποινικό σκέλος του ξεπλύματος των ευρωπαϊκών κονδυλίων..

 

Τί γίνεται όμως εάν χάσουν την τρέχουσα πλειοψηφία;

Στο συγκεκριμένο σενάριο, ξεκινά έρευνα για πολλά θέματα.

Ποιοι ξεπούλησαν τα σπίτια του απλού κοσμάκη στα ξένα funds;

Σε ποιες τσέπες κατέληξαν τα χρήματα του ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων και των ευρωπαϊκών κονδυλίων;

Πώς είναι δυνατό να έχει το υπουργικό συμβούλιο συγκεκριμένο λειτουργό ταυτόχρονα σε δύο θέσεις για να μπορεί να ξεπλένει κονδύλια, στέλλοντας τα από την πρώτη του θέση στη δεύτερη;

Γιατί η Αστυνομία αρνείται να λάβει καταθέσεις για ποινικά αδικήματα;

 

Επειδή οι εκλογές έφεραν στη φόρα όλες τις αμαρτίες των τριών τελευταίων δεκαετιών, πάμε να θυμηθούμε τί έγινε:

-        Λεηλασία ΧΑΚ

-        Έλλειμμα Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αρκετών δισεκατομμυρίων,

-        Κλείσιμο Λαϊκής Τράπεζας, με κόστος αρκετών δισεκατομμυρίων,

-        Απώλεια κεφαλαίου Τράπεζας Κύπρου, επίσης αρκετών δισεκατομμυρίων.

 

Η απώλεια των κεφαλαίων και μερισμάτων του ΧΑΚ, το σύνολο των απολεσθέντων κεφαλαίων Λαϊκής Τράπεζας, Τράπεζας Κύπρου και Συνεργατισμού όπως το υπολογίζω κυμαίνεται συνολικά στα 40-50 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό έχει αρκετά μεγάλη διακύμανση για ένα απλό λόγο. Το αρχικό κεφάλαιο και οι απολεσθέντες τόκοι ή τα απολεσθέντα μερίσματα από το 2000 για το ΧΑΚ, από το 2010 για τις τράπεζες, και η λεηλασία του Συνεργατισμού έχουν τεράστιο κόστος.

 

Το ερώτημα της Κυριακής είναι ξεκάθαρο και εξαιρετικά απλό.. Κατά πόσον θα συνεχίσει η τρέχουσα λεηλασία από τα κόμματα της διαφθοράς ή κατά πόσον θα ξεκινήσει διερεύνηση από μια πιο καθαρή Βουλή που θα οδηγήσει σε ποινική διερεύνηση, από ένα νέο Πρόεδρο, που δεν θα είναι μέρος της διαφθοράς..

 

Νίκος Ραφίδιας

Λονδίνο

22/5/2026

Απόσπασμα από το βιβλίο «Οι κουκκίδες που έχεις ενώσει..»

Η αλήθεια και η "αλήθεια"

"Πολεμόχαρη φυλή του διαδικτύου καλησπέρα. Και απόψε θα σας πω τις ειδήσεις όπως τις καταλαβαίνω εγώ και όχι όπως θα σας τις έλεγε το κάθε κρατικόφιλο φερέφωνο." Για όσους αναγνώρισαν το ρήμα της πρότασης, ανήκει καθ'οκληρία στη Μαλβίνα Κάραλη. Είκοσι χρόνια πριν, στα πρώτα χρόνια της πρώτης, φοιτητικής μου περιόδου, παρέα με τα βιβλία και τις διαλέξεις είχα την τύχη να παρακολουθώ τις εκπομπές της Μαλβίνας στην ελληνική τηλεόραση. Η Μαλβίνα ήταν ένα άτομο με απίστευτη μόρφωση, καλύτερη και ανώτερη από πολλών καθηγητών πανεπιστημίων. Μέσα από τις σατιρικές τις εκπομπές, τα αντιδελτία, όπως τα αποκαλούσε, παρουσίαζε τις ειδήσεις όπως αυτή τις καταλάβαινε και όχι όπως οι προπαγανδιστές θα μας τις έλεγαν. Και με τον όρο "προπαγάνδα" αναφέρομαι σε κάθε μορφής διαστρέβλωση, προκειμένου να μας ρίξουν στάχτη στα μάτια και να μας παρουσιάσουν το μαύρο για άσπρο..

Η πρώτη μου έντονη επαφή με την προπαγάνδα έγινε επίσης εκείνο τον καιρό. Είχε "λυθεί" το πρόβλημα με την ονομασία των Σκοπίων (το πόσο λύθηκε το ζήτημα το αντιλαμβανόμαστε πλήρως) και δύο εφημερίδες αντίθετων συμφερόντων είχαν την πιό κάτω πρωτοσέλιδη είδηση: Η πρώτη, είχε τίτλο "Αίσχος, τα δώσαμε όλα στα Σκόπια" και η δεύτερη "Θριαμβευτική νίκη στο Σκοπιανό".

Από τότε, έχω μάθει να αναζητώ την αλήθεια πίσω από την "αλήθεια" και οφείλω να ομολογήσω ότι η Μαλβίνα έκανε πολύ καλά τη δουλειά της, παρότι αυτό, για όσους αντιλαμβάνονται εύκολα την απάτη και την προπαγάνδα, τείνει στις μέρες μας να είναι κουσούρι...

Η κύρια είδηση της εβδομάδας είναι ότι βγαίνουμε από το μνημόνιο ! Χαράς ευαγγέλια. Όλα τα πονεμένα αδέλφια μας, στο δημόσιο ξεκινούν να διεκδικούν τα δίκαια που τους στέρησαν τα τελευταία χρόνια. Ο φίλτατος κ. Γλαύκος Χατζηπέτρου οδηγεί τη Δημοκρατία στο δικαστήριο επειδή οι δημόσιοι υπάλληλοι στερήθηκαν άδικα μέρος του μισθού και των αυξήσεων που (με βάση την κοινή λογική..) ποτέ τους δεν δικαιούνταν! Μισθούς, αυξήσεις και συντάξεις που δεν προήλθαν ποτέ από πλεονάσματα αλλά πάντοτε από αύξηση του δανεισμού. Επίσης, πρόσφατα ο κρατικοδίαιτος πλέον συνεργατισμός, με άλλα 200 εκ. ευρώ ζημιές, διεκδικούσε (και αυτός) αυξήσεις ! Δίκαιο και λογικό, για το μικρόκοσμο στον οποίο ζούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι..

Έλα όμως που πίσω απο τις λέξεις κρύβεται μια διαφορετική αλήθεια. Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι (και κάποιοι Κύπριοι..) ομολογούν ότι δεν θα αλλάξει τίποτε.. Το χρέος θα είναι εκεί και θα πρέπει να το ξοφλήσουμε.. Ήμασταν σε μνημόνιο ακόμα και όταν δεν το ξέραμε, διότι πολύ απλά τρώγαμε δανεικά που δεν επιστρέφαμε. Σε κάθε χώρα που οι ολίγοι λεηλατούν τα διαθέσιμα, αυτή η χώρα είναι διαχρονικά σε μνημόνιο, έστω και ανεπίσημα. Για απτό παράδειγμα έχουμε δύο δίδυμα φαινόμενα, την Ελλάδα και την Αργετινή. Οι έχοντες, ξένοι παράγοντες τους παρέχουν μια στοιχειώδη ελεημοσύνη, απο καιρού εις καιρόν, απλά για να μην πεθάνουν. Και οι εθνικοί παράγοντες είθισται να τρώνε με δύο μασέλες αυτά τα ψίχουλα, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι το λογαριασμό θα τον πληρώσουν οι επόμενες γενιές..

Γι αυτό το λόγο ήμουν και παραμένω επικριτικός με όσους εμπλέκονται στην κάθε διακυβέρνηση.. Είμαι πολύ επικριτικός με τη διακυβέρνηση Κληρίδη. Άνοιξε το δρόμο της ανομίας και της ατιμωρησίας. Επι Κληρίδη λεηλατήθηκε το Χρηματιστήριο και δόθηκε το μήνυμα ότι όποιος κλέψει δεν θα τιμωρηθεί. Από τότε το πλυντήριο της Μεσογείου απέκτησε το χείριστο όνομα και με βούλα.Είμαι επικριτικός με τη διακυβέρνηση Παπαδόπουλου. Επι των ημερών της συνέχισε η μαύρη μας τρύπα να διογκώνεται και για να καλυφθεί προχωρήσαμε στο πρώτο κούρεμα. Ναι, για όσους δεν το θυμούνται, το πρώτο κούρεμα έγινε επι Τάσου Παπαδόπουλου και εύσχημα ονομάστηκε "φορολογική αμνηστεία". Αυτή η πρακτική είναι κοινή σε όλα τα κράτη - απατεώνες. Την ώρα που η διακυβέρνηση ξεμένει από χρήμα δίνει σε ημέτερους "μεγαλοκαταθέτες" την ευκαιρία να επιστρέψουν καταθέσεις που λιμνάζουν στην Ελβετία και το Λουξεμβούργο. Σε μας ήταν λίγο πιο εύκολο. Είχαμε αρκετές κρυμμένες καταθέσεις που έπρεπε να βγουν στην αγορά. Ακομη κι άν οι αριθμοί αυτοί θα δημιουργούσαν το φαινόμενο της πυραμίδας.. Ταφόπλακα έβαλε φυσικά ο εκ Δικώμου Χριστόφιας ο οποίος για να καλύψει τις συνεχείς τρύπες έκανε άλλο ένα δάνειο..

Για να γελάσετε και να κλάψετε απλά θυμηθείτε την περίοδο αποχώρησης Χριστόφια και ανάληψης καθηκόντων απο τον Ανανστασιάδη. Ο αποχωρών βροντοφώναζε ότι το ΑΚΕΛ είναι σε θέση να διαχειριστεί την κρίση (στηριγμένο στην πενταετή πρότερη ικανότητα που επέδειξε) ο Νίκαρος διαβεβαιώνοντας μας ότι έχει έτοιμο σχέδιο εξόδου. Τα αποτελέσματα και τη ψυχρή αλήθεια των όσων έγιναν τα ξέρουμε όλοι. Κανένας τους δεν είχε ιδέα ή στρατηγικό σχεδιασμό.. Στην καθομιλουμένη, διώξαμε τη Σκύλλα και φέραμε τη Χάρυβδη.. Γι αυτό ακριβώς θα είμαστε σε μνημόνιο ακόμα και μετά θάνατο. Γιατί όλοι αυτοί που έκλεβαν συνεχίζουν να κλέβουν ατιμώρητοι, λόγω ανικανότητας ή συγκάλυψης των υπευθύνων. Γιατί μέχρι και σήμερα οι ένοχοι δεν πλήρωσαν όσα έκλεψαν για να φοβηθούν όσοι δεν έκλεψαν ακόμα... Γιατί σήμερα, μπορεί να κλέβουν λιγότερο αλλά και πάλι κλέβουν μόνο από δανεικά που θα αποπληρώσουν οι επόμενες γενιές.. Τα οποία χρέη δημιουργούνται και αυξάνονται θα πρέπει να πληρώσουν τα δικά μας εγγόνια και δισέγγονα.

Το μνημόνιο έφυγε αλλά και πάλι, είναι και παραμένει εδώ.. Γι αυτό όποτε θα ακούτε τους νέους υποψήφιους να σας υπόσχονται και να δεσμεύονται, εσείς απλά να θυμάστε τη Μαλβίνα. Πέθανε αρκετά νέα, αλλά τουλάχιστον πρόλαβε να ανοίξει τα μάτια σε μερικούς που διαφορετικά θα αποκαλούνταν "αρνιά". Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που την γνώρισα, έστω και μέσα απο την τηλεόραση.. Αναζητήστε την στο youtube για να ανοίξετε τα μάτια σας..

Ανατομία ενός εγκλήματος : Ανισότητα

Οι κοινωνίες είναι αναγκασμένες να συνεργάζονται, τόσο στο εσωτερικό τους όσο και στο διεθνές επίπεδο, σε μια βασική ανάγκη επιβίωσης αλλά και ομαλής συνύπαρξης τους. Αυτός είναι και ένας βασικός νόμος της φύσης που όταν καταπατείται οδηγεί σε απίστευτες ανισότητες. Ιδιαίτερα εμείς, σήμερα, άν αναλογιστούμε ότι εδώ και δέκα χρόνια είμαστε κι εμείς μέρος μιας οικογένειας με 27 άλλα μέλη, είμαστε αναγκασμένοι να μπορούμε να βρεθούμε στη δική τους θέση, να κατανοήσουμε τη δική τους άποψη και να δούμε με ποιό τρόπο θα μπορέσουμε να συνυπάρξουμε και να παράξουμε ευημερία και σταθερότητα σαν ένα ενιαίο σύνολο, αποτρέποντας τις ανισότητες. Πρόσφατα ανακάλυψα άλλον ένα επιστήμονα που μελετά τις ανισότητες και την μακροχρόνια επίδραση τους, ένα τομέα που μέχρι σήμερα είναι στο περιθώριο, με τις όσες τραγικές συνέπειες βιώνουμε. Η οικονομία των ανισοτήτων του Thomas Piketty έρχεται να προστεθεί στη λίστα όλων των τεκμηρίων που συλλέγω προσπαθώντας να εξηγήσω όσο πιο παραστατικά και πραγματιστικά την περσινή μας χρεοκοπία, την αντίστοιχη Ελληνική μερικά χρόνια πριν και τις επαναλαμβανόμενες χρεοκοπίες που παρατηρούνται στη διεθνή σκηνή.

Οι ανισότητες είναι ο βασικότερος λόγος και η ανομία είναι ο βασικότερος πυρήνας της απορρύθμισης. Και παρότι δεν υπάρχει άμεση μέτρηση τους, η συλλογή των έμμεσων δεδομένων (όπως οι δείκτες διαφθοράς) αρκούν. Σαν μαθητής, κάποια στιγμή κλήθηκα να επιλέξω το πεδίο των μελλοντικών σπουδών μου. Επιλέγοντας τον κλάδο της πολιτικής επιστήμης θεωρούσα τότε ότι είχα μια σίγουρη εργασία. Σύμφωνα με τη δική μου κοσμοθεωρία, ο αποκλεισμός των πολιτικών επιστημόνων απο την εκπαίδευση δεν ήταν δυνατός καθώς θα επέφερε αργά ή γρήγορα τη διάλυση της. Στο κάτω κάτω οι καθηγητές μας είχαν τη στοιχειώδη εντιμότητα να ομολογούν ότι δεν είχαν την ικανότητα να μας διδάξουν την πολτική σκέψη, απλά ήταν αναγκασμένοι απο το σύστημα να το κάνουν. Εικοσιπέντε περίπου χρόνια μετά, βλέπω την απόλυτη διάλυση ενός σαθρού συστήματος. Επέλεξε να δράσει μυωπικά, να εκχωρήσει κουτοπόνηρα τη δυνατότητα διδασκαλίας σε λάθος άτομα και έχτισε δύο γενιές άβουλων ανθρώπων που στη σημερινή πραγματικότητα αποκαλούνται παπαγάλοι.

Επιλέγοντας επαγγελματικά τον κλάδο της τεχνολογίας θεωρούσα ότι μπορούσα να αναμειχθώ και να εργαστώ σε μιά κατηγορία επαγγελματιών που βρίσκονται πάντα στην αιχμή της εξέλιξης. Παρότι σαν σκέψη ήταν απόλυτα σωστή, η όλη πορεία της κοινωνίας μας ήταν τέτοια που με διέψευσε για άλλη μιά φορά. Η κοινωνία μας δεν αντιλήφθηκε έγκαιρα την αξία της τεχνολογίας. Παρέμεινε στο σημείο που βρισκόταν είκοσι χρόνια πριν (στα χρόνια του μπακκαλλοδεύτερου..) και απλά ξεπεράστηκε απο την πλειοψηφία των υπολοίπων κρατών. Αναλογιστείτε ένα άτομο που δουλεύει στον επαγγελματικό του χρόνο σε δύο-τρείς διαφορετικές αγορές και μπορεί να διακρίνει τις διαφορές και τις ελλείψεις που εντοπίζει στα αντίστοιχα άτομα και αγορές που παραμένουν προσκολλημένα σε μια μόνο περιοχή η χώρα. Η πρόσφατη μας χρεοκοπία ανέδειξε άλλο ένα πρόβλημα. Όντας χρεοκοπημένοι δεν είμαστε πλέον ικανοί να διατηρήσουμε την όποια έρευνα και ανάπτυξη σχεδιάζαμε και εφαρμόζαμε μέχρι σήμερα.. Αλλά, απο την άλλη, πολλοί θεωρούν καλύτερο το να μην γνωρίζεις απο του να είσαι η μειοψηφία που εντοπίζει αλλά ποτέ δεν εισακούεται..

Επιλέγοντας να εμπλακώ στην πολιτική σκηνή, σαν πολιτικός επιστήμονας, έμπαινα στο πεδίο των σπουδών μου και μπορούσα να προσφέρω στη βελτίωση της κυπριακής πολιτικής σκηνής. Αυτή η πολιτική σκηνή που έζησα, σε πολύ μεγάλο βαθμό, ήταν ένα θλιβερό μείγμα ανίκανων και κουτοπόνηρων πολιτικάντηδων που διόριζαν άχρηστα άτομα και διαιώνιζαν τη δική τους επιβίωση στηριζόμενοι σε αυτό τον φαύλο κύκλο. Μια βασική παράμετρος που δεν πρέπει να ξεχνούμε είναι ότι μια κλειστή κοινωνία μπορεί να επιβιώσει με αυτο το προβληματικό μοντέλο ακόμη και για αιώνες. Μέχρι τη μέρα που θα πέσουν οι μάσκες, μέχρι που να έρθει η ώρα της Άλωσης. Μια κοινωνία που ανήκει σε μια κοινωνία υγιούς ανταγωνισμού όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγκαστικά καταρρέει με την πρώτη αναποδιά. Αυτός ήταν ο λόγος της περσινής μας χρεοκοπίας. Το εσωτερικό σύστημα μας συντηρούσε το ισχύον βόλεμα, την ανικανότητα των ημετέρων και τον εφησυχασμό των κυβερνώντων. Σε καμία περίπτωση, κάτι τέτοιο δεν ήταν βιώσιμο για μεγάλο διάστημα όσο ένα αντίστοιχο μεγάλο μέρος της Ευρωπαϊκής οικογένειας προόδευε και εμείς, την ίδια ώρα,  με το έτσι θέλω, οπισθοδρομούσαμε..

Επιλέγοντας να ακολουθήσω μεταπτυχιακές σπουδές πίστευα ότι θα επιτύγχανα να κερδίσω γνώσεις ενός ψηλότερου επιπέδου. Δυστυχώς και αυτός ο μικρόκοσμος που γνώρισα ήταν ελεγχόμενος απο μια αντίστοιχη ομάδα επιτήδειων-μισθοφόρων που στόχος τους ήταν να αναπαραγάγεται η δική τους άποψη και οι δικές τους θεωρίες, όσο ληγμένες και άν είναι στις μέρες μας, και για όσο διάστημα έβρισκαν κρατικά και κοινοτικά κονδύλια να σφετερίζονται. Ήταν ιδιαίτερα σοκαριστικό να με συμβουλεύει καθηγητής μου να γράψω αυτά που ήθελε να διαβάσει ο βαθμολογητής μου. Η δική μου έρευνα και μελέτη δεν είχε κανένα λόγο να υπάρχει, άν συγκρουόταν με τους αλάνθαστους αυτούς καιροσκόπους, με τα όσα αποτελέσματα είχαμε τη... χαρά να απολαύσουμε, τη σοφία τους! Η σύγκριση του εκπαιδευτικού συστήματος της Κύπρου και των χωρών στις οποίες είχα την τύχη να βρεθώ, να παρατηρήσω και να δουλέψω με έκανε να συμβουλεύω τον καθένα που ζητούσε την άποψη μου να αποκλείσει τις όποιες σπουδές στο εσωτερικό, εάν και εφόσον μπορεί οικονομικά να αντεπεξέλθει οπουδήποτε αλλού, έξω απο εδώ..

Παράλληλα όμως, η πρόσφατη παταγώδης αποτυχία της ευρωπαϊκής, δήθεν δημοκρατικής, πολιτικής σκηνής να φέρει ουσιαστικά αποτελέσματα στον μέσο πολίτη της, καταδεικνύει το τέλος μιας εποχής.Οι πολίτες, τόσο εδώ όσο και οπουδήποτε αλλού, δεν έχουν πλέον καμία απολύτως σχέση με τα κόμματα και τις κομματικές ελίτ, τις ομάδες πίεσης, δήθεν ανανέωσης και δήθεν διαφάνειας. Οι απλοί πολίτες έχουν σήμερα τα προσωπικά τους προβλήματα τα οποία θεωρούσαν ότι θα επιλύουν οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι. Γι αυτό τους ψήφιζαν και γι αυτό τους χρυσο-πλήρωναν. Τα κόμματα και οι κομματικές ελίτ απο την άλλη είχαν σαν κύριο στόχο τους την υλοποίηση ενός δικού τους σχεδιασμού, άσχετου με τον απλό πολίτη, ενός μηχανισμού που θα τους επέτρεπε να κατακτήσουν την καρέκλα και να χτίσουν τους μηχανισμούς εκείνους που να τους διατηρήσουν στην καρέκλα, να γεμίζουν τις τζέπες τους  και παράλληλα να εμποδίζουν τους υπόλοιπους απο του να πλησιάσουν ή να καταλάβουν τί πραγματικά συμβαίνει.

Η σημερινή μας κατάσταση, τόσο στην πολιτική όσο και στην οικονομία, απλά θυμίζει την άποψη που έχει μια ομάδα τυφλών για έναν ελέφαντα. Εκεί που τον αγγίζει ο καθένας τους, σχηματίζει απλά τη δική του, μυωπική άποψη. Και φυσικά, σε μιά κοινωνία όπου οι προνομιούχοι στήνουν το παιχνίδι έτσι ώστε να έχεις μόνο μυωπική αποψή, αυτοί που το αντιλαμβάνονται πρώτοι επιλέγουν να απέχουν, να διαφοροποιούνται και να υπομένουν μέχρι να προκύψει κάποια νέα, πιο υγιής κατάσταση. Γιατί, πολύ απλά, δεν έχουν κανένα απολύτως λόγο να συμμετέχουν σε κανένα στημένο παιγνίδι..

Διπλωματία και κάλπη

Ένα εξαιρετικό βιβλίο-τροφή για το πολιτικό μυαλό, για τον κάθε φέρελπι πολιτικό επιστήμονα, είναι η "Διπλωματία" του Χένρι Κίσινγκερ. Το βιβλίο αυτό είναι προαιρετικό διάβασμα μεν, για το φοιτητόκοσμο των Πολιτικών Επιστημών,  αλλά αποτελεί ένα ευαγγέλιο της διεθνούς πολιτικής σκηνής καθώς ξετυλίγει τη δράση των μεγάλων δυνάμεων και των κατα καιρούς δορυφόρων τους για πάνω απο τρείς αιώνες και περιγράφει συγκλονιστικά τη δημιουργία και τη διάλυση των πολιτικών και κοινωνικών ομάδων και των κρατών και τη σταδιακή αναδιαμόρφωση των ηπείρων. Όσο μεροληπτικό και άν το κρίνει ο αναγνώστης, εξαιτίας του συγκεκριμένου συγγραφέα, απο επιστημονικής πλευράς το συνολικό πλαίσιο ιδεών, αρχών και στρατηγικών που περιέχει παρέχει εξαιρετικές κατευθύνσεις στη διεύρυνση της πολιτικής σκέψης και στη χάραξη και διαμόρφωση της όποιας μελλοντικής στρατηγικής. 

Αυτές τις μέρες διαβάζω αυτό το βιβλίο για δεύτερη φορά και οφείλω να ομολογήσω ότι το βρίσκω ακόμα πιο συγκλονιστικό απο την πρώτη μου φορά, σαν πρωτοέτης φοιτητής της Πολιτικής Επιστήμης. Σαν "πιο ωριμός" και "πιο έτοιμος", αντιλαμβάνομαι πλέον τη λογική και τη φυσικότητα των δύο παγκόσμιων πολέμων και των συνεχών διενέξεων και συγκρούσεων. Χτίζοντας πολύπλοκες και ανίερες συμμαχίες φτάνεις στο αδιέξοδο να πρέπει να τηρήσεις μια ηθική ή άσκοπη και άστοχη σου υποχρέωση. Επίσης, συσσωρεύοντας ανικανότητα και οργή φτάνει κάποια στιγμή που το ποτήρι θα ξεχυλίσει. Έχοντας π.χ. η Γαλλία χρησιμοποιήσει την τεχνική του "διαίρει και βασίλευε" επι σειρά αιώνων βρέθηκε στη δεινή θέση να υποστεί ο,τι και η ίδια είχε προκαλέσει στο παρελθόν. Έχοντας η Γερμανία συγκεντρώσει τη δύναμη και την οργή για να "τιμωρήσει" τη Γαλλία δεν είχε κανένα λόγο να μην το κάνει. Η ιστορία διδάσκει κυρίως ότι έχει χιούμορ.

Στα πιο.. δικά μας, έχουμε ζήσει ιδιαίτερα κρίσιμες περιόδους, όπως το 1963 και το 1974.. Η σημερινή μας κατάντια δείχνει ότι δεν συνηθίζουμε να διδασκόμαστε απο τα παθήματα μας. Ούτε σαν κράτος, ούτε σαν έθνος.. Τί σημαίνει Κούβα της Μεσογείου; Γιατί ξεκίνησε ο όρος και γιατί συνεχίζεται ; Πόσες ομοιότητες έχουμε με την Κούβα και γιατί ποτέ δεν τις αναλύσαμε διαξοδικά ; Τί είναι ο ζωτικός χώρος ; Μπορεί να είναι κάτι το πολύ γενικό αλλά και το πολύ ειδικό και ιδιαίτερο.. Ζωτικός χώρος, ενδέχεται να είναι τα 12 ναυτικά μίλια για μια χώρα, μπορεί να είναι όλη η μεσογειακή λεκάνη για μια άλλη, μπορεί να είναι μόλις 100 μέτρα ακτογραμμής σε μιά χώρα όταν ούτε αυτά δεν μπορεί να προασπίσει. Για μια χώρα σαν την Τουρκία μπορεί να είναι η Ελλάδα, σε πρώτη φάση, και η Αυστρία ή η Ουγγαρία σε δεύτερη. Φτάνει να έχει τη στρατηγική, τη θέληση και την ικανότητα.. Γιατί δεν υπάρχει χώρα "Κύπρος" ; Όταν μια ισχυρή χώρα έχει στρατηγική ικανότητα  και στρατιωτική δυνατότητα, απλά δεν υπάρχεις..Επειδή είσαι μικρός ; Όχι.. Επειδή είσαι τόσο ανίκανος που διέλυσες εκ των έσω, ολομόναχος, την ύπαρξη σου..

Πόσο ευαίσθητη είναι η γεωπολιτική θέση μιάς χώρας; Απόλυτα. Κάθε στρατηγικό σημείο της υφηλίου έχει αξία για πολλά και συνήθως αντικρουόμενα συμφέροντα. Μέσα απο ένα τυχαίο γεγονός (π.χ. φυσικό αέριο) απο κλητήρας γίνεσαι βασικός παίχτης ή το αντίστροφο.. Η Ουκρανία είναι το πιό πρόσφατο παράδειγμα της εύπλαστης σκακιέρας όπως προ εικοσαετίας υπήρξε η Γιουγκοσλαβία, το Ιράκ και το Ιράν. Μια τυχαία σπίθα μπορεί να γκρεμίσει αιώνες ιστορίας και προόδου, άν δεν καταφέρεις να διαχειριστείς σοφά και συνετά μια "κακή" στιγμή.. Δείτε π.χ. την Αυστρία σήμερα και συγκρίνετε την σε σχέση με ένα αιώνα πριν.. Σας λέει κάτι σήμερα το κράτος της Πρωσίας ή η Καρχηδόνα ;

Είναι πλέον προφανές ότι αυτοί που διαχειρίζονται το ιδιαίτερο πολιτικό μας πρόβλημα, τις τελευταίες δεκαετίες, δεν έχουν πραγματική επίγνωση ή ικανότητα να διαχειριστούν την πολυπλοκότητα των διεθνών σχέσεων. Είναι πολύ πιο σημαντικό για ένα σημαντικό αριθμό εξ αυτών η αλλαγή χαλιών, πιάτων, κατοικιών και αυτοκινήτων απο το εθνικό μας πρόβλημα και τη στρατηγική της διαχείρισης του. Την ίδια όμως ώρα, ο βασικότερος αντίπαλος μας είναι μια χώρα με ιστορία στη διπλωματική (και μη) διαχείριση της ιστορίας. Κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει επισημάνει ή αναλύσει κανένας μας !

Ένα επιπρόσθετο πολύτιμο υπόβαθρο για κάθε λαό είναι η παιδεία. Όταν έχεις έμπειρους και ικανούς δασκάλους και όχι όταν έχεις στρατιές απο έμμισθους καιροσκόπους. Η πλειοψηφία τους, σε αυτό τον τόπο, είναι ξεκάθαρα καιροσκοπική. Γι αυτό τον πολύ απλό λόγο, μέχρι και σήμερα, όλες οι γενιές αυτού του τόπου, δεν έχουν πολιτική σκέψη, κριτική άποψη και ικανότητα επιλογής. Την προσεχή Κυριακή, για παράδειγμα, έχουμε την ευκαιρία να επιλέξουμε τους ικανότερους αντιπροσώπους μας για το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και να χαράξουμε το δρόμο της αναγέννησης, καινοτομίας, της ικανότητας και της ανόρθωσης της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής οικογένειας . Θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μένα περισσότερο το κατα πόσο θα καταφέρουμε να στείλουμε τους ικανότερους των υποψηφίων ή κατα πόσο θα επιλέξουμε τους πιο αντιπροσωπευτικούς πρωταγωνιστές της εσωτερικής μας διαφθοράς και ανικανότητας.. Η μακρόχρονη εμπειρία μου απο τη μιά, με αναγκάζει να βλέπω την ωμή πραγματικότητα. Η ρομαντική μου αισιοδοξία, απο την άλλη, μου λέει να συνεχίζω να ελπίζω..

Οι λαμπρατζιές της καθημερινότητας μας

Σήμερα, για άλλη μια φορά, συνειδητοποίησα πόσο λίγο έχουμε επαφή με την πραγματικότητα. Αφορμή της νέας μου "ανακάλυψης" ήταν οι λαμπρατζιές. Ένα έθιμο για το οποίο είμαστε περήφανοι καθώς δεν ψάξαμε ποτέ το πόσο επικίνδυνο είναι για την υγεία μας. Ίσως τελικά, αυτός ο λαός να αρέσκεται στο μέτριο επίπεδο που κληρονόμησε και να επιδιώκει να παραμείνει σε αυτό, με το όποιο κόστος. Την ίδια ώρα που ο παθιασμένος παροξυσμός της μάζας επιδιώκει να διαιωνίζει τις..."καλές" μας συνήθειες που πρέπει να τηρούνται και να διαιωνίζονται..

Το 2011, στην περίοδο του προεκλογικού παροξυσμού, παρευρέθηκα αναγκαστικά στη λαμπρατζιά ενός χωριού. Τονίζω τη λέξη "αναγκαστικά" επειδή μια πάγια συνήθεια μου είναι να αποφεύγω τα σημεία με τις λαμπρατζιές με το ίδιο πάθος που ο διάολος αποφεύγει το λιβάνι. Ξύλα, θρανία, πόρτες είχαν δημιουργήσει ένα κοκτέιλ τοξικότητας που εκτοξευόταν σε ακτίνα αρκετών χιλιομέτρων, δημιουργώντας ένα τοξικό σύννεφο που κολλούσε στα σπίτια του χωριού, σαν φυσικό μέρος της καθημερινότητας τους. Την ώρα που εγώ προσπαθούσα να απομακρυνθώ όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, αρκετοί γονείς έπαιρναν τα παιδάκια τους όλο και πιο κοντά για να απολαύσουν το "θέαμα".

Ήταν αρκετά τραγικό το να βλέπω την ιστορία να επαναλαμβάνεται. Λίγα χρόνια μετά, τα παιδάκια αυτά θα παρουσιάζουν αναπνευστικά προβλήματα όμοια με αυτά που αναπτύσσουν οι περίοικοι των σκουπιδότοπων, ή οι παθητικοί καπνιστές στους εσωτερικούς χώρους, άλλης μιας θλιβερής κατάστασης που δεν θέλουμε να εξαλείψουμε και για άλλη μια φορά ένας δημοσιογράφος θα "ανακαλύπτει" την τασιηνόπιττα με το να αναζητεί μέσα απο ένα ευκαιριακό του δημοσίευμα τις λύσεις που κανένας δεν θα θέλει να δώσει, για να μην στερήσει απο το λαό του το "θέαμα" ή τα όποια οικονομικά οφέλη απολαμβάνει απο την ισχύουσα κατάσταση..

Η τραγική ειρωνεία είναι ότι όλη η Κύπρος είναι μιά απέραντη λαμπρατζιά και έτσι θέλει να παραμείνει. Καίει παντού, σε καθημερινή βάση και με κάθε τρόπο την ίδια ώρα που ο πάνσοφος αυτός λαός επιλέγει να σφυρίζει αδιάφορα. Η τραγική ειρωνεία σε αυτό τον τόπο έχει να κάνει με το ότι αποδεχόμαστε τα έθιμα, τις συνήθειες και δίνουμε με την ανοχή μας και την παθητικότητα μας νομιμοποίηση σε κάθε τί το άνομο, το παράνομο και το ανήθικο μέχρι την επόμενη μας συμφορά.

Ένα πιο μοντέρνο έθιμο απο τη λαμπρατζιά είναι η συνήθεια μας να ψηφίζουμε τους ανικανότερους των ανικάνων. Τους ψηφίζουμε με τέτοιο πάθος που μετά, την ώρα της αποκάλυψης της ηλιθιότητας μας πρέπει να σιωπήσουμε αφού εμείς προκαλέσαμε, με τις δικες μας επιλογές, τις συνέπειες που βιώνουμε. Γι αυτό, στα χρόνια της νεαρής μας δημοκρατίας ξεκινήσαμε απο τη διαίρεση του 1963, προχωρήσαμε στην εισβολή του 1974, τη λεηλασία του χρηματιστηρίου την περίοδο του 1999, τον ΉΛΙΟ, το Μαρί και την απόλυτη χρεοκοπία μας πέρσι.

Η λύση είναι μία. Θα ξεκινήσει τη μέρα που θα αποφασίσουμε ότι η κάθε "λαμπρατζιά" που εμείς θεωρούμε "έθιμο" είναι μια επικίνδυνη συνήθεια που θα πρέπει επιτέλους να τελειώσει.. Για το δικό μας, αυριανό, καλό..

Τα φαινόμενα ΠΟΝΖΙ και τα κράτη ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ

Σε σημερινό άρθρο της Σημερινής αναλύεται μια εξαιρετικά προχωρημένη υπόθεση όπου ένας δικηγόρος αρνείται να καταβάλει τις "οφειλές" του στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, στα πλαίσια "πολιτικής ανυπακοής" .

[ διάβασε το ΑΡΘΡΟ ]

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η νομική πτυχή άν αναλογιστούμε τις ανισορροπίες που δημιούργησαν διαχρονικά οι κυβερνήσεις μας με το να παρέχουν κλειδωμένες αυξήσεις σε μια μερίδα "κομματικών προνομιούχων" κλέβοντας στην ουσία αυτά τα ποσά απο τις εισφορές της πλειοψηφίας.

Άν το δούμε απο την πλευρά του φαινομένου της ΤΡΑΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΑΓΑΘΩΝ [ δες το παλιότερο άρθρο ], το κράτος επέτρεπε σε μια μερίδα προνομιούχων να βάζουν απο μιά αγελάδα στο κοινό λιβάδι και επέτρεψε σε χίλια χωριά να βάλουν απο μια αγελάδα μόνο. Στο σενάριο μας, ο κάθε προνομιούχος απολάμβανε τα οφέλη της προσωπικής του αγελάδας και τα χωριά έμαθαν να ζούν απο τα οφέλη της μίας μόνο αγελάδας. 

Την ώρα που το κράτος είδε το γρασίδι να μειώνεται δραματικά, πέταξε έξω απο το λιβάδι κάθε αγελάδα που τάιζε τα χωριά και άφησε μόνο τις αγελάδες που τάιζαν τους προνομιούχους, δημιουργώντας τις συνθήκες ταχύτερης κατάρρευσης του έτσι κι αλλιώς διαλυμένου του συστήματος..

Τί μπορεί να κάνει ένας πολίτης όταν το κράτος του τον κλέβει νομιμοποιώντας, κατα το δοκούν, την παρανομία ή την ασυδοσία ;

Πώς μπορεί ο πολίτης να διεκδικήσει τα στοιχειώδη δικαιώματα του απο ένα τέτοιο κράτος όταν μια αγωγή του προς το κράτος ή τον όποιο παρανομούντα κρατικό οργανισμό θα εκδικαστεί μετά απο 5-7 χρόνια ενώ την ίδια ώρα οι αγωγές του κράτους έναντι του εκδικάζονται σε 1 περίπου χρόνο, όπως γίνεται και στη συγκεκριμένη περίπτωση ( άλλο ένα αξιοπερίεργο φαινόμενο ! ) ;

Πώς μπορεί ένας πολίτης να προστατέψει τον εαυτό του όταν έχει γεννηθεί σε ένα κράτος που βρίσκεται σε κατ εξακολούθηση χρεοκοπία  ;

Η απάντηση είναι απλή. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΕΙ !

Η συνταγή αυτή είναι σίγουρη, εγγυημένη και ακολουθείται για αιώνες. Τα κράτη που χρεοκοπούν είτε διορθώνουν άμεσα την κατάσταση με εσωτερικές ρυθμίσεις είτε αναγκάζουν έμμεσα τον πληθυσμό τους να αναζητήσει ένα τόπο όπου θα έχει μια πιο αξιοπρεπή διαβίωση και θα στέλλει συνάλλαγμα στην μητρώα γη (για να μπορέσουν να τρών εσαεί οι προνομιούχοι..) !

Άν αναλογιστούμε ότι η Ελλάδα έστελλε καράβια εργατικού δυναμικού στις ΗΠΑ και τη Γερμανία και η Ιρλανδία ήταν στην πρώτη τριάδα οικονομικών μεταναστών των ΗΠΑ μπορούμε εύκολα να δούμε τις δικές μας επιλογές σήμερα.

Οι επιλογές μας είναι η παραμονή σε ένα κράτος ΠΥΡΑΜΙΔΑ ή η αναζήτηση ενός πιο υγιούς..

Εσείς, τί επιλέγετε ;

Ο Νίκος Ραφίδιας [ προσωπική ιστοσελίδα ] είναι Πολιτικός Επιστήμονας και ενεργός πολίτης στα πλαίσια της δημιουργίας ενός υγιούς Ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Το κείμενο αυτό γράφτηκε επειδή κατα την άποψη του η ενίσχυση του ελέγχου της ασυδοσίας είναι η μόνη διέξοδος για την εξυγίανση της κρατικής μας μηχανής.

Περίπατος στο χρόνο..

Ο Άγιος Σωζόμενος είναι σήμερα ένα εγκαταλελειμμένο χωριουδάκι μεταξύ Γερίου και Ποταμιάς. Ένα κομβικό πέρασμα για τον κάθε φέρελπι ποδηλάτη. Μια σπηλιά, με εξαιρετικής σημασίας τοιχογραφίες, καταδεικνύει την αλλοτινή παρουσία ενός ασκητή. Ένα εκκλησάκι μαρτυρεί ότι εκεί υπήρξε χριστιανική παρουσία. Η καταστροφή των προσώπων στις τοιχογραφίες πάλι, μαρτυρία της επέμβασης του μουσουλμανικού φανατισμού ( ή της μουσουλμανικής άποψης ). Τα κατάλοιπα ενός γοτθικού ναού και κάποια ετοιμόρροπα σπίτια μαρτυρούν ότι απετέλεσε ένα μέρος που κάποτε έσφιζε απο ζωή και κατοίκους, ως το 1964 που υπήρξε άλλο ένα μέρος των δικοινοτικών ταραχών και ήταν το τέλος του.

Τί το ξεχωριστό έχει ο Άγιος Σωζόμενος ; Καταδεικνύει τα σημάδια των καιρών.. Σε καλές και ήρεμες εποχές ήταν μέρος ασκητισμού, λατρείας, ζωής, σε κακές και ταραχώδεις περιοχές υπήρξε σημείο συγκρούσεων, ίσως θανάτων, αναγκαστικής εγκατάλειψης.. Η επιτυχία και η αποτυχία, η ακμή και η παρακμή, η άνοδος και η πτώση είναι εξαιρετικά λεπτά σημεία, όλα μαζεμένα σε αυτό το σημείο και όλα τους μέρος της ζωής και της διαρκούς μάχης για επιβίωση, υπεροχή και επικράτηση.

Αυτές τις μέρες, ένας αντίστοιχος Άγιος Σωζόμενος δείχνει να είναι η Ουκρανία. Κατάλοιπο της Αυστρο-ουγγρικής αυτοκρατορίας για τους μεν δυτικόφιλους, η "Μικρή Ρωσία", για τους δε Ρωσόφιλους. Σε άλλη μια μάχη για την επικράτηση του ενός πολιτισμού πάνω στον άλλο, σε ένα πόλεμο με συνεχείς και ατέλειωτες μάχες, διαμέσου των αιώνων.. Ένα πεδίο συνύπαρξης που μεταβλήθηκε σε πεδίο συγκρούσεων και θανάτου.. Όπως, λίγα χρόνια πριν ένα Κόσοβο, μια Βοσνία, μια Οσετία, μια Γιουγκοσλαβία..

Τους επόμενους μήνες θα κληθούμε να αποφασίσουμε, για άλλη μια φορά άν είμαστε Κύπριοι, Έλληνες, Τούρκοι, Βυζαντινοί, Οθωμανοί ή ο,τι άλλο.. Στο προηγούμενο δημοψήφισμα τάχθηκα ξεκάθαρα υπέρ του ΟΧΙ για ένα πολύ απλό λόγο : απο την πρώτη σελίδα φαινόταν ξεκάθαρα ασταθές και καθόλου λειτουργικό. Ελπίζω αυτή τη φορά οι "σοφοί" να κάνουν πιο σωστά τη δουλειά τους.. Γι αυτό πληρώνονται άλλωστε.. Παρότι, η ιστορία δείχνει ότι έχουν την τάση να δρούν ευκαιριακά και ερασιτεχνικά, μέχρι που η επόμενη σπίθα να ξαναφέρει το χάος της επιδερμικότητας τους..

Και τα σημάδια των καιρών συνεχίζουν να παίζουν το παράξενο, γοητευτικό, ριψοκίνδυνο και θανατηφόρο παιχνίδι τους..

Χρήσιμοι σύνδεσμοι για τον Άγιο Σωζόμενο:

ΣΤΡΟΒΟΛΙΩΤΗΣ

ΤΙΜΕ

MYCYPRUS

ΤΤΑΛΛΟΥ

ΛΑΤΡΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ (Facebook)

Συμβουλές αειφορίας και συμβουλές κατάρρευσης

Τις τελευταίες μέρες καλούμαι σε καθημερινή βάση να εξηγήσω πώς γίνεται να ζητούνται συνεχώς θυσίες απο μέρους των χαμηλόμισθων, των χαμηλοσυνταξιούχων και των ανέργων αλλά αυτές να μην αγγίζουν ποτέ τους πραγματικά έχοντες. Η απάντηση μου είναι πολύ απλή αλλά και πολύ πικρή..

Για μια πολύ μεγάλη σειρά ετών όλοι όσοι είχαν προνομιακή πρόσβαση στο σύστημα ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΝ συνεχείς αυξήσεις. Οι συνεχείς αυξήσεις μπορούν να δικαιολογηθούν μόνο εξαιτίας της αύξησης της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας. Όσο εισρέει ζεστό χρήμα στα δημόσια ταμεία δύναται να μετατραπεί είτε (-) σε επενδύσεις, προς διατήρηση ή προστασία της αειφορείας είτε (-) σε μισθολογικές αυξήσεις, προς εξυπηρέτηση των ψηφοθηρικών επιδιώξεων των εκάστοτε κυβερνώντων.

Σε κάποια πολύ συγκεκριμένη χρονική στιγμή που η παραγωγικότητα και η κερδοφορία δεν επιτυγχάνονταν πλέον η τότε κυβέρνηση προχώρησε στη σύναψη δανείου απο τη Ρωσία.

Ήταν μια κομβική στιγμή καθώς με εκείνο το δάνειο υπήρχαν δύο πιθανότητες:

Η πρώτη, παρέπεμπε σε επενδύσεις ανασυγκρότησης της οικονομίας. Η δεύτερη, παρέμεμπε στη συνέχιση της επικρατούσας κατάστασης των αστόχευτων κατασπαταλήσεων που ακολουθούσαν, πιστοί στα βήματα των προκατόχων τους.

Το σύστημα μας, σε εκείνη τη χρονική στιγμή, μετατράπηκε ξεκάθαρα απο βιώσιμο σε σύστημα Πόνζι. Όσοι είχαν προνομιακή μεταχείριση συνέχισαν να απολαμβάνουν τα "κεκτημένα" τους αλλά όσοι ήταν εκτός του κυκλώματος απορούσαν με το ασύλληπτης εξαπάτησης αυτό φαινόμενο. Οι γνώστες των φαινομένων Πόνζι αναγνώρισαν τότε την αρχή του τέλους.

Πώς ακριβώς λειτουργεί ένα σύστημα Πόνζι : 

Σκεφτείτε για μια στιγμή ένα κόσμο όπου υπάρχουν εσαεί προνομιούχοι που όμως στηρίζονται σε βάρος μιας μάζας. Μιας μάζας που με τη δική της συνεισφορά δίνει αυξήσεις στο εισόδημα μιας πολύ μικρης ομάδας προνομιούχων.

Ένα κόσμο όπου οι προνομιακοί μισθοί των χιλιάδων ευρώ δικαιούνται συνεχών αυξήσεων, οι μισθοί των μερικών εκατοντάδων ευρώ παραμένουν σταθεροί ή μειώνονται και οι συντάξεις των εκατοντάδων ευρώ παραμένουν σταθερές ή μειώνονται.

Έναν κόσμο όπου δικαιούχοι είναι μόνο τα μέλη της επικρατούσας ελίτ! Αυτά τα συστήματα καταρρέουν μόλις η μάζα αδυνατεί να συνεισφέρει πλέον στη διατήρηση της επικρατούσας κατάστασης. Συνήθως οφείλεται στη μείωση της καταναλωτικής δαπάνης που επιφέρει το φαινόμενο της δραματικής αύξησης της ανεργίας. Οι πολλοί δεν εισφέρουν πλέον, οι λίγοι συνεχίζουν να εισπράττουν αυξήσεις όσο μπορεί το κράτος να δανείζεται.

Αυτός είναι ο βασικός λόγος που τα Πόνζι καταρρέουν εύκολα στον ιδιωτικό τομέα αλλά είναι εξαιρετικά δυσδιάκριτα στον δημόσιο.

Σε μια εργασία που έκανα προ κάποιων ετών για το φαινόμενο της οικονομικής κατάρρευσης είχα καταλήξει στο συμπέρασμα της απληστείας και της βλακείας. ΑΠΛΗΣΤΕΙΑ επειδή εσύ κρίνεις ότι δικαιούσαι αλλά δεν έχει κανένα δικαίωμα αυτός που σου τα δίνει. ΒΛΑΚΕΙΑ επειδή νομίζεις ότι αυτό το σύστημα μπορεί να συνεχίζεται εσαεί. Με μια καινούρια ανάλυση που έκανα πιο πρόσφατα, ανακάλυψα μια καινούρια παράμετρο η οποία μου είχε διαφύγει. Η παράμετρος αυτή είναι η ΔΙΑΦΘΟΡΑ ! Δικαιούσαι να στηρίζεσαι στα προνόμια της απληστείας και της βλακείας ΓΙΑ ΟΣΟ ΧΡΟΝΟ η διαφθορά του συστήματος σου, σου το επιτρέπει.

Και όπως αναφέρει και ο ποιητής, όσο είσαι αφοσιωμένος στην επιδίωξη σου να αλυσοδέσεις τον Ελλήσποντο, πρέπει να είσαι και έτοιμος αντίστοιχα για το φοβερό μήνυμα της Σαλαμίνας.. 

Αφιερωμένο σε όσους επιτρέπεται ακόμη να είναι διεφθαρμένοι και, ακόμη περισσότερο, σε αυτούς που περιμένουν τη διόρθωση της σημερινής ασυδοσίας.

( Στόχος - νούμερο δύο - της νέας χρονιάς: ΚΑΝΕ ΤΟΥΣ ΑΛΗΤΕΣ ΝΑ ΑΙΣΘΑΝΟΝΤΑΙ ΑΒΟΛΑ.. )

Η πραγματική αξία των 15 ευρώ και το αόρατο χέρι

Πριν απο είκοσι περίπου χρόνια που ήμουν μαθητής, το μηνιαίο κόστος της μαθητικής κάρτας λεωφορείου ήταν (άν θυμάμαι καλά..) δεκαπέντε λίρες. Λίγο-πολύ, όλοι μπορούσαν να τα πληρώσουν. Η λίρα είχε μια κάποια αξία, οι μισθοί ήταν ας πούμε αξιοπρεπείς.. 

Στις μέρες μας, οι μαθητές καλούνται να πληρώσουν δεκαπέντε ευρώ για την μηνιαία κάρτα. Εκ πρώτης όψεως το ποσό φαίνεται χαμηλό εως και αστείο.  Ωστόσο, άμα αναλογιστούμε τα σημερινά ποσοστά ανεργίας και τις μειώσεις των μισθών στην πλειοψηφία του λαού το ποσό αυτό είναι δυσβάστακτο.

Μπορεί όμως να το καταλάβει αυτό το ζήτημα ο κάθε "έχων" ; Μπορεί ένα άτομο που συνήθισε να αμοίβεται με πέντε, εφτά η δέκα χιλιάδες ευρώ το μήνα να καταλάβει αυτόν που αμοιβόταν με δύο χιλιάδες ευρώ και σήμερα παίρνει μόλις χίλια ή, ακόμα χειρότερα, αυτόν που ζεί απο το ταμείο ανεργίας και πρέπει να συντηρήσει τρία, τέσσερα ή πέντε στόματα ; Θεωρώ πως είναι πρακτικά αδύνατο. Ή και άν το αντιλαμβάνεται, δεν θέλει να το ομολογήσει, για ευνόητους λόγους.. Ας μην ξεχνάμε ότι η Μαρία Αντουανέττα έφυγε με την απορία γιατί ο λαός της δεν έτρωγε παντεσπάνι.

Επομένως τα όσα θλιβερά γεγονότα βιώσαμε λόγω της αγανάκτησης των μαθητών είναι ασήμαντα στα όσα αναμένονται. Η ασυδοσία, δίνει σιγά σιγά έδαφος στην αγανάκτηση και την παρεκτροπή. Και η παρεκτροπή θα δώσει χώρο στην επαναρύθμιση της τάξης.

Προσωπικά, έμαθα να πιστεύω στο αόρατο χέρι.. 

Όταν φουσκώνεις τεχνητά ένα χρηματιστήριο, εύλογα θα ξεφουσκώσει. 

Όταν δημιουργείς μια τάξη προνομιούχων σε βάρος της μάζας, θα έρθει μια μέρα που θα δημιουργήσεις χρηματοδοτικό κενό και θα οδηγηθείς στη χρεοκοπία. 

Όταν συγκαλύπτεις ένα βιασμό, εύλογα θα τους αυξήσεις και θα εκτεθείς όχι μόνο στον μικρόκοσμο σου αλλά και στις γειτονικές χώρες που θα σου ζητούν εξηγήσεις. 

Όταν συγκαλύψεις μια σειρά κλοπών θα έρθει μια μέρα που οι κλοπές θα είναι ο κανόνας και θα ψάχνεις να βρείς την άκρη του νήματος, σε ένα κόσμο γεμάτο κλέφτες.

Και το αόρατο χέρι θα επιτελέσει το έργο του. Γιατί εσύ, που έπρεπε να το επιτελέσεις, ως μέρος των καθηκόντων σου, πληρωνόσουν για να παρασιτείς..

Αφιερωμένο στον Άνταμ Σμιθ..

 

Αποτυχία, καθυστέρηση, διάλυση

Λόγω της έλευσης του νέου χρόνου αποφάσισα να φανώ γενναιόδωρος. Έχω ένα επτασφράγιστο μυστικό και σκοπεύω να σας αποκαλύψω ! Πιστεύω στους φύλακες-αγγέλους! Δεν νομίζω να είμαι ο μόνος και δεν νομίζω (πλέον) ότι είναι μόνο στη φαντασία μου.

Ο πρώτος μου φύλακας-άγγελος λέγεται Ντέλια Βελκουλέσκου. Κυκλοφορεί ανάμεσα μας και έχει μέχρι στιγμής κάνει για μένα όσα δεν έχουν κάνει όλοι αυτοί που ψήφιζα κατα καιρούς. Απλώνει το χέρι της και δίνει διαταγές στο τρισάθλιο κράτος μου. Διατάζει αυτό το κράτος - απατεώνα να κάνει ότι πρέπει να κάνει για να πάρω σύνταξη όταν θα έρθει εκείνη η ώρα, να κάνει δηλαδή οικονομία και ορθολογιστική διαχείριση των χρημάτων που μου αρπάζει. Τους λέει ότι πρέπει να κάνουν δίαιτα και περισυλλογή. Διότι, για ένα περίεργο λόγο, παρότι κατα πλειοψηφία ήταν άχρηστοι με πιστοποιητικό, αυτο-βαφτίζονταν εξαίρετοι, διορίζονταν αναμεταξύ τους και έπαιρναν αβέρτα αυξήσεις απο λεφτά που ΔΕΝ υπήρχαν. Νομίζοντας, κατα πρώτον ότι είμαστε ηλίθιοι και, κατα δεύτερον, ότι δεν τους πήραμε είδηση..

Βέβαια, άν δούλευε λίγο περισσότερο για το δικό μου συμφέρον, θα φρόντιζε να μυριστεί την απάτη έγκαιρα και να προλάβει τα χειρότερα. Είτε πάλι, μετά την πλήρη χρεοκοπία μας, να κόψει περισσότερα απο τους έχοντες και στοιβάζοντες και όχι απο τον απλό κόσμο που υποφέρει και στερείται απο χρόνια. Ας ελπίσουμε να το πάρει έγκαιρα είδηση, ότι για να πετύχει τους αριθμούς της πρέπει να αναζητήσει, να διεκδικήσει και πάρει απο το λίπος και όχι απο το κόκκαλο, όπως άλλωστε μας διδάσκει και η διεθνής ιστορία. Η Ντέλια θα μπορούσε να είναι μια πολύ καλή πρόεδρος. Στο κάτω-κάτω δουλεύει για το καλό μου, το μέλλον μου και τη σύνταξή μου, αυτά που θα'πρεπε να έκαναν διαχρονικά οι δήθεν "ηγέτες" μας.

Ο δεύτερος φύλακας-άγγελος λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν είναι ιδιαίτερα δραστήρια όσο η Ντέλια αλλά το παλεύει (και κατα κάποιο έτερο τρόπο, την αναγκάζω να το παλέψει). Θα μπορούσε να δουλεύει καλύτερα απο τη Ντέλια και να μην φτάναμε στη Ντέλια. Έλα όμως που δεν το έκανε. Ίσως πάλι, να φταίει το ότι τόσα χρόνια δεν απαιτούσα να το κάνει. Άν το έκανε πάντως, τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά. Σκεφτείτε πόσο διαφορετικό θα ήταν το τελικό αποτέλεσμα άν τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνονταν στους πραγματικούς δικαιούχους και όχι στις εθνικές ελίτ. Δεν θα είχαμε τις ανισότητες που έχουμε άν υπήρχε στοιχειώδης έλεγχος. Θα είχαμε πραγματική ανάπτυξη, καλύτερη δικαιοσύνη, λιγότερες πιθανότητες αποτυχίας. Η σημερινή αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν το αποτέλσμα της τυφλής εμπιστοσύνης που έδειχνε στη διαχείριση των κοινοτικών πόρων απο τις εθνικές ελίτ, κυρίως όταν αυτές λειτουργούσαν με ξεκάθαρα ολιγαρχικά κριτήρια και παντελή περιφρόνηση των κανόνων. Στην Ελλάδα, με τόσα χρόνια παραμονής στην Ένωση, μόλις τώρα άρχισαν να αποκαλύπτονται οι ασυδοσίες [διάβασε άρθρο Sigmalive/Protothema]. Σκεφτείτε πόσα χρόνια θα πάρει να φανεί η αντίστοιχη ασυδοσία στην Κύπρο άν δεν το ψάξουμε ή άν δεν το επιδιώξουμε..  

Λόγω της έλευσης των επόμενων ευρω-εκλογών έκανα μια ανασκόπηση στην τελευταία πενταετία. Σκεφτείτε την εναρμόνιση που θα πετύχαιναν οι επι μέρους αγορές άν πετύχαιναν το κοινό μισθολόγιο, την ενιαία εκπαίδευση, την βιώσιμη ανάπτυξη, την πάταξη της ασυδοσίας. Η αποτυχία της  Ευρωπαϊκής Ένωσης την οδήγησε στο σημερινό αδιέξοδο και τις διαδοχικές εθνικές χρεοκοπίες. Έφτασε πλέον σε ένα κομβικό σημείο όπου είτε θα κάνει τη δουλειά της όπως έπρεπε να την κάνει απο την αρχή είτε θα το διαλύσουμε. Στο κάτω κάτω ο κόσμος κουράστηκε. Στις επόμενες ευρω-εκλογές έχουμε τη δυνατότητα να εκλέξουμε τους ηγέτες για την ευρύτερη μας ανασυγκρότηση ή τους ολιγάρχες των επι-μέρους ελίτ που θα συνεχίσουν τη σημερινή κατάσταση. Είναι η πιο καλή ώρα είτε να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις, είτε για να δώσουμε τόπο σε ένα βελούδινο διαζύγιο. Προσωπικά, θεωρώ ότι το διαζύγιο με την Ευρώπη και η επιστροφή στα εσωστρεφή έθνη-κράτη θα εξαφανίσει πλήρως τη διαφάνεια και τις όποιες πιθανότητες ισότιμης δικαιοσύνης και ευημερίας. Οι εθνικές ελίτ ποτέ τους δεν ενδιαφέρονταν για κάτι τέτοιο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάστηκε πριν τόσες δεκαετίες στοχεύοντας σε μιά καλύτερη και πιο δίκαιη ευρωπαϊκή κοινωνία. Όσο όμως αφήνει ανεξέλεγκτη τη δύναμη και τη ρευστότητα στις εθνικές ολιγαρχικές ελίτ, και, όσο αρνείται να το συνειδητοποιήσει και να το διορθώσει, ο θάνατός της είναι αναπόφευκτος.

Καλή χρονιά και καλή ψήφο..

( Στόχος - νούμερο ένα - της νέας χρονιάς: ΠΑΨΕ ΝΑ ΣΥΝΤΗΡΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΛΗΤΕΣ.. )

Η προστασία των ενόχων

Μελετώντας διαχρονικά τα διάφορα πολιτικά συστήματα, θεωρώ ότι ζούμε σε ένα που προσεγγίζει την τελειότητα. Δεν ειρωνεύομαι. Το σύστημα μας είναι σχεδιασμένο πολύ καλύτερα απο ότι νομίζετε. Για παράδειγμα, υπάρχει σαφέστατη διάκριση των εξουσιών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται για να κυβερνά, η Βουλή των Αντιπροσώπων εκλέγεται για να νομοθετεί, η Δικαστική Εξουσία διορίζεται για να επιτηρεί την ομαλότητα.  Ωστόσο, οφείλω να επισημάνω ότι η σημερινή μας "δημοκρατία", λόγω κυρίως των πρωταγωνιστών της και της δράσης τους, τείνει πολύ περισσότερο προς την ολιγαρχία.

Το Κυπριακό Πολιτικό σύστημα είναι ξεκάθαρα πολύ καλύτερο απο το οχλοκρατικό - Κοινοβουλευτικό σύστημα της Ελλάδας, Ιταλίας και Ισπανίας με τα τραγελαφικά  συνεπακόλουθα της διαρκούς "συναίνεσης". Ωστόσο, υπάρχει μια βασική αρχή, για να λειτουργήσει ομαλά πρέπει καθένας να κάνει με πάσα υπευθυνότητα τη δουλειά που αναλαμβάνει. Δυστυχώς, όσα χρόνια όμως θυμάμαι, το πολιτικό μας σκηνικό ταλαντεύεται απο ανίερες συμμαχίες που οδηγούν όλους τους συμμετέχοντες σε ένα φαύλο κύκλο αλληλοσυγκάλυψης. Και με πάσα έλλειψη ευθύνης. Το κάθε πολίτευμα, καλό ή κακό, στηρίζεται απόλυτα στον πατριωτισμό των πολιτών του, εάν και εφ'όσον υπάρχει. Ας μην ξεχνάμε ότι η ίδια η Ελλάδα, η χώρα της δημοκρατίας υποφέρει διαχρονικά απο την κατάχρηση του πολιτεύματος που ανέδειξε. 

Στοιχειώδες θεμέλιο της ομαλότητας είναι ο νόμος και η  σωστή λειτουργία του. Σε ένα εξαιρετικό άρθρο του στην εφημερίδα Σημερινή, πολύ πριν την πρόσφατη μας χρεοκοπία (24/12/2012, σελ. 5), ο διευθυντής του C.I.I.M. Θεόδωρος Παναγιώτου εξηγεί γιατί τόσο στην Κύπρο όσο και διεθνώς παρατηρείται η τάση της ατιμωρησίας των πλουσίων. Διαχρονικά, όλοι μας μιλούμε για φωτογραφικούς νόμους, φωτογραφικές διατάξεις και εξυπηρέτηση υμετέρων. Το κείμενο του κ. Παναγιώτου είναι το πιο χαρακτηριστικό δείγμα της διαιώνισης του φαινομένου και της μετατροπής των δημοκρατιών σε ολιγαρχίες. Επομένως, προσωπικά δεν έχω εκπλαγεί ούτε σοκαριστεί απο τα σκάνδαλα που ζήσαμε (Μαρί, Μνημόνιο, Λαϊκή, Χρηματιστήριο) όπως δεν εξεπλάγη κανένας μελετητής αυτών των φαινομένων. Στη δική μου λογική, όλα όσα γίνονται είναι απόλυτα φυσιολογικά και αναμενόμενα καθώς σε κάθε τόπο λατρείας της ατιμωρησίας και της συγκάλυψης, κάθε κακό τείνει να οδηγεί σε ένα πολύ μεγαλύτερο. Διεθνώς, το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζεται ως Minsky moment και άλλοτε σαν το φαινόμενο των Μαύρων Κύκνων.

Η χρεοκοπία και το εθνικό ξεπούλημα είναι πολύ φυσιολογικές εξελίξεις της κατάστασης, είτε στην Κύπρο, είτε στην Ελλάδα, είτε στην Αργεντινή. Δεν είμαστε ούτε οι πρώτοι, ούτε οι τελευταίοι. Το φαινόμενο είναι διεθνές και αφορά σε όλα τα σαθρά πολιτικά συστήματα. Παρατηρώντας το φαινόμενο μέσα απο τους Carmen Reinhart and Kenneth Rogoff (This time is different) διαπιστώνουμε ότι η επόμενη χρεοκοπία θα αφορά το επόμενο σαθρό πολιτικό σύστημα.  Όλοι μας ξέρουμε ότι η αξιοκρατία είναι μια άγνωστη λέξη στα κυπριακά τεκταινόμενα. Παράλληλα όμως η ατιμωρησία είναι ένα εξαιρετικά επικίνδυνο έθιμο.Είναι μαθηματικώς αδύνατο να μην υπάρχουν ένοχοι σε όλα αυτά τα σκάνδαλα που ζήσαμε μέχρι σήμερα.

-Οι εκάστοτε κυβερνήσεις δεν φρόντισαν να καταρτίσουν υγιείς προϋπολογισμούς, ισοσκελισμένους ή έστω ελαφρώς ελλειμματικούς. Χάριζαν παροχές και αυξήσεις, αφειδώς και αστόχευτα (προφανώς σε υμέτερους..), επιδεινώνοντας τις ανισότητες.

-Οι εκάστοτε βο(υ)λευτές δεν φρόντισαν να νομοθετήσουν με γνώμονα το εθνικό και το κοινό συμφέρον. Έπρεπε πάνω απ'ολα να εξυπηρετούν τα προσωπικά και κομματικά τους συμφέροντα με φωτογραφικούς νόμους και διατάξεις.

-Ο απλός κόσμος δεν ψήφιζε με κριτήρια αξιοκρατικά αλλά προσδοκώντας στο προσωπικό του όφελος, το διορισμό του μωρού τους και την πίττα με τα σουβλάκια ή το δωρεάν μπουφέ που απολάμβαναν στην κάθε προεκλογική περίοδο παραβλέποντας την αρχή "there is no free meal".

Ο λόγος που δεν βγαίνουμε στους δρόμους να φωνάξουμε είναι ένας. Όλοι μας έχουμε το δικό μας μερίδιο ευθύνης στη σημερινή κατάσταση. Και όταν ήρθε η υστάτη, οι χείριστοι της πολιτικής μας σκηνής κλήθηκαν να βγάλουν τα κάστανα απο τη φωτιά. Οι ίδιοι άνθρωποι που δεν είχαν ιδέα και που πήραν τις θέσεις λόγω γνωριμιών και δικτύωσης! Δικαιώσαμε τον Hyman Minsky και θα συνεχίσουμε να τον δικαιώνουμε.

Σε κάθε πολιτικό σύστημα, η ασπίδα προστασίας είναι ο νόμος και η παιδεία.  Ο νόμος, όταν λειτουργεί στα ορθά πλαίσια σχεδιασμού και χρόνου, είναι αμείλικτος. Τιμωρεί την παρανομία και αποτρέπει τη συνέχιση της. Η παιδεία πάλι, είναι το θεμέλιο που θα δώσει στον καθένα μας τη γνώση και την πληροφόρηση για να αναγνωρίσουμε και να αποφύγουμε τις παγίδες.

Οι δικαστές, δρώντας μέσα στο πνεύμα του νόμου θα μπορούν να πετύχουν πολύ περισσότερα απο αυτά που επιτυγχάνουν τηρώντας μόνο το γράμμα του νόμου. Οι Πανεπιστημιακοί, είναι αυτοί που λόγω σπουδών γνωρίζουν ότι οι μισθοί δεν μπορούν να ανεβαίνουν συνέχεια διότι ιστορικά ακολουθεί άγρια διόρθωση. Είναι αυτοί που θα έπρεπε να διδάξουν τις κλασικές τεχνικές εξαπάτησης (ΡΟΝΖΙ) ώστε να μπορεί ακόμα και ο κάθε πρωτοετής φοιτητής να αναγνωρίζει τις καλοστημένες αυτές απάτες.Είναι αυτοί που λόγω σπουδών και εμπειρίας μπορούσαν να αναγνωρίσουν και να καταγγείλουν τη νέα πυραμίδα που χτιζόταν στους ώμους του λαού μας.

Οι Πανεπιστημιακοί που γνώρισα ήταν στην πλειοψηφία τους τόσο χωμένοι στο βάζο με το μέλι που αντί να φροντίζουν να παραγγέλλουν βιβλία και να διαχέουν τη γνώση, φρόντιζαν να μετακυλούν το κόστος στους ώμους των φοιτητών και να πάρουν όσο το δυνατό περισσότερο απο το υπάρχον μέλι, πριν αυτό εξαντληθεί. Όπως δυστυχώς έκαναν και οι λοιποί προύχοντες..

Το παρόν κείμενο αφιερώνεται στη Ρένα Χόπλαρου για το άρθρο της " Το γκρι του πανεπιστημίου Κύπρου ". Μπορεί η Ρένα Χόπλαρου να εντοπίζει μιά γκρίζα ζώνη αλλά τα δικά μου στοιχεία δυστυχώς τείνουν προς το απόλυτο μαύρο..