Οι Αττίλες της καθημερινότητας μας

Χτές, Κυριακή του Πάσχα του 2013, μετά την πατροπαράδοτη σούβλα του μεσημεριού, πήρα το ποδήλατο και πήγα για καφέ στο κέντρο. Στα 37 μου, ήταν η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα πόσο καταραμένος είναι αυτός ο τόπος, να βρίσκεται παραδομένος στον εκάστοτε Αττίλα, διαχωρίζοντας και εντοπίζοντας όμως τόσο ξεκάθαρα την ευθύνη, την κατάντια και την παρακμή στον δικό μας Αττίλα και όχι στον ξένο, όπως έχουμε συνηθίσει να μεμψιμοιρούμε στην αναζήτηση του ελαφρυντικού. Για πρώτη μου φορά πέρασα απο το Μαγικό Παλάτι, το Τράστ, το Γεναικοπάζαρο. Ήταν η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα πόσο δίπλα μου βρίσκεται όλα αυτά τα χρόνια η Αγία Σοφία. Δεν έχω πάει ποτέ μου στα κατεχόμενα, απο προσωπική άποψη και επιλογή, για να τη δω, αλλά δεν είχα ποτέ μου συγκλονιστεί απο το πόσο δίπλα μου ήταν όλα αυτά τα χρόνια και δεν το πήρα ποτέ ως τώρα είδηση! Η Αγία Σοφία στέκει ακόμη και σήμερα, εγκλωβισμένη στους μιναρέδες του τελευταίου και πιο πρόσφατου ξένου Αττίλα, το Μαγικό Παλάτι, το Τράστ, το Γεναικοπάζαρο έχουν προ πολλού περάσει στην ιστορία, απο τα χέρια των δικών μας Αττίλων. Τραγική ειρωνεία, στα χρόνια μου, η Πλατεία Ελευθερίας περνά το δικό της βουβό δράμα, παραδομένη στην εξέλιξη και στην απομάκρυνση της απο το ντόπιο στοιχείο. Ήταν πιο φυσιολογικό, στις δικές μας μέρες, εμείς οι σύγχρονοι λιμοκοντόροι,  να κουβαλήσουμε ένα ξένο αρχιτέκτονα, να κάνει κρανίου τόπο μια απο τις ελάχιστες μαγευτικές πράσινες οάσεις του χτες.

Άν ήθελα να ζήσω για λίγο στη Λευκωσία του παλιού καιρού το πιθανότερο θα ήταν να μετακομίσω στη Βαλένσια. Είναι απίστευτο το πόσο ίδιες είναι οι δύο πόλεις, όπου βλέπεις το αραβικό στοιχείο να διεισδύει στο ευρωπαϊκό και η φυσική εξέλιξη βρίσκει τον πραγματικό της ορισμό. Να περπατάς στα τείχη της Παλιάς Πόλης και να μην μπορείς να ξεχωρίσεις άν θα ξεπροβάλει η Χατίφα ή ο Μπαηρακτάρης, να νομίζεις ότι ένα χέρι με χίουμορ έφτιαξε αυτά τα δύο μέρη για να μπορείς εσύ να συγκρίνεις την επιτυχία και την αποτυχία, σαν να συγκρίνεις το σκάκι και το τάβλι, τη στρατηγική και την τύχη. Σαν πάς στη Βαλένσια, θα δείς την απόλυτη επιτυχία του ώριμου λαού, το αρμονικό πάντρεμα του παλιού με το καινούριο, την ομαλή εξέλιξη, τη συνοχή και τη συνέχεια στην ιστορία του τόπου. Περπατάς κάτω απο τα τείχη και νοιώθεις το πράσινο, την άθληση, την ποιότητα, την αρμονία. Όπως κανένας μας δεν φαντάστηκε και δεν ονειρεύτηκε να φτιάξει τη Λευκωσία. Ζώντας στη Λευκωσία, το μόνο που μπορείς να εύχεσαι είναι να πάρεις κάτι απο τις εμπειρίες των προηγούμενων, το παράπονο τους για τα μεγαλεία που έχασαν απο τους δικούς τους Αττίλες. Την τελευταία βδομάδα, μέσα απο τους Λάτρεις της Λευκωσίας κατάφερα και ξεδίπλωσα όλη αυτή την τραγική και ανομολόγητη ιστορία των δικών μας Αττίλων, αυτών που αναπλάθουν και αναμορφώνουν φροντίζοντας να μην αφήνουν την ιστορία μας να συνεχιστεί. Τραγική επισήμανση, αυτός ο τόπος διαχρονικά είναι παραδομένος σε λαοπλανείς παπαγάλους που καταφέρνουν να επιβάλουν την δική τους μυωπική άποψη στην άβουλη μάζα και να αποξενώσουν όλους όσους έχουν όραμα και όρεξη για ποιότητα.

Αστείο του καιρού μας και του τόπου μας, το ότι η κάθε ανάπλαση και η κάθε αναμόρφωση έχει την ικανότητα να συνλίβει το παλίο και να δημιουργεί κάτι το εντελώς καινούριο, το άσχετο με τον τόπο και το χρόνο, απόρροια της δική μας ανικανότητας, μετριότητας, παρακμής, κατάντιας και επιλογής. Πιό αστείο, η διαχρονική μας τάση να κατηγορούμε τον ξένο Αττίλα για τα δεινά μας, την ίδια ώρα που ο δικός μας Αττίλας είναι πιο εγκληματικός, πιο αμείλικτος, πιο υπεύθυνος για την κατάντια μας..

Η ελπίδα, στα χρόνια της χολέρας

Βρήκαμε αισίως άλλη μια πρωτομαγιά.. Ανεπίσημα, και σχετικά νωρίς, ήρθε το Καλοκαίρι και ο καύσωνας.. Αρχίζω και πάλι, για άλλο ένα καλοκαίρι, να νιώθω ότι εδώ είναι η κόλαση. Όσο μεγαλώνω, αυτός ο τόπος με κουράζει ακόμα πιο πολύ, λόγω της ζέστης, λόγω της κρίσης, λόγω της παρακμής του, λόγω της υποκρισίας του. Ακούω για άλλη μια φορά τις βαρύγδουπες δηλώσεις της επετείου της Εργατικής Πρωτομαγιάς σε ένα τόπο που η εργασία και το οχτάωρο είναι απο καιρό μουσειακά εκθέματα. Ακούω για άλλη μια φορά, τις ίδιες βαρύγδουπες δηλώσεις, απο τους παρωχημένους και ανίκανους ανθρώπους που είτε λόγω της ανικανότητας τους, είτε λόγω του ίδιου συμφέροντος, κατέλυσαν εργολαβικά το σύστημα, απο τους ανθρώπους που διέλυσαν αυτό τον τόπο και το όποιο μέλλον είχε. Ειρωνία παμμέγιστη, το ότι όσα ζούμε τα ξεκίνησε η δεξιά στην προηγούμενη της διακυβέρνηση και με την αμέριστη συνεισφορά της πρόσφατης αριστερής διακυβέρνησης έβαλε και την επίσημη ταφόπλακα. Τα πραγματικά δεδομένα όμως, η ιστορία τα αποκαλύπτει, δυστυχώς, με εξαιρετική καθυστέρηση..

Στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια είχα την "τύχη" να ζήσω της απόλυτη παρακμή της μάνας- Ελλάδας. Ζώντας σε ένα κράτος που μισούσε την ύπαρξη του, που έβαζε τρικλοποδιές στο γείτονα του, που ζούσε απο το να τρώει τις σάρκες του όσπου να μην απομείνει τίποτε. Για να κλαίει μετά ότι φταίγαν οι άλλοι! Η ευθύνη ανήκει πάντα στους ξένους. Οι δικοί μας ανίκανοι-καιροσκόποι δεν έχουν ποτέ μερίδιο ευθύνης! Στα τριανταεφτά μου έλαχε να ζήσω την απόλυτη παρακμή της κόρης-Κύπρου. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο! Αφού όλοι έφαγαν όσα έβρισκαν. Και αφού κανένας δεν τολμούσε ή δεν ήθελε να τους αποτρέψει. Σε ένα τόπο όπου οι υστερόβουλοι ήταν οι ειδήμονες και οι προνοητικοί ήταν οι επικίνδυνοι.

Η κρίση είναι σχεδόν πάντα διαδυνδεδεμένη με την κρίση της παιδείας. Αυτός ο τόπος έχει διαχρονική έλλειψη πραγματικής παιδείας και ελεύθερα σκεπτόμενων πολιτών. Είναι γεμάτος πτυχία, σε μεγάλο βαθμό αγορασμένα ή χαρισμένα, αλλά κενός απο πραγματική και ουσιαστική παιδεία. Κυρίως επειδή ο κόσμος του αρέσκεται να θυσιάζει τη σκέψη του και την κριτική στο βωμό της κολακείας και του προσωπικού του οφέλους. Αισθάνομαι, όλο και περισσότερο, ότι είμαστε όμηροι μιας κουστωδίας ακριβοπληρωμένων καιροσκόπων που διακυρήσσουν περίτρανα όλα όσα πρέπει εμείς όλοι να εφαρμόζουμε για τη βελτίωση μας, αλλά (φυσικά) όχι οι ίδιοι αυτοί που τα διακυρήσσουν. Πρίν λίγο καιρό, τυχαία, είχα πεί σε μια παρέα ότι άν βάλεις σε μια αίθουσα μερικούς καθηγητές Πανεπιστημίων θα σκοτωθούν με τον ίδιο τρόπο όπως σκοτώνονται οι "κατίνες" της κάθε γειτονιάς. Μερικές μέρες μετά, σε μια δεξαμενή σκέψης, έτυχε να το ζήσω και αυτό, ιδίοις όμμασι. Απουσία ουσιαστικών επιχειρημάτων και της ικανότητας να απαντήσεις στοιχειοθετημένα και εμπεριστατωμένα, καταλήγεις αναγκαστικά και φυσιολογικά, μέρος της κατινιάς.. Ή, εναλλακτικά, γίνεσαι ένα με τους υπόλοιπους στρουθοκάμηλους..

Αυτός ο τόπος είναι καταραμένος να διολισθαίνει επειδή η μάζα είναι σε μεγάλο βαθμό κοινωνικά αμόρφωτη. Και σαν κοινωνικά αμόρφωτη και συνεπακόλουθα άβουλη, αφήνεται μοιρολατρικά στις μονόφθαλμες εξουσίες που διαχρονικά και εργολαβικά διαλύουν τα θεμέλια της, τρώγοντας τις σάρκες της. Αυτός ο τόπος, πολύ φυσιολογικά, σήμερα έχει στερέψει απο επιλογές. Είναι η ύστατη ώρα όπου είτε θα επιβληθεί της επικρατούσας χολέρας είτε θα βυθιστεί πλήρως στο βούρκο της. Τα χελιδόνια δεν μπορούν να φέρουν την άνοιξη σε ένα τόπο που λατρεύει τη χολέρα. Η ελπίδα, είναι το μόνο που του απέμεινε, άν δεν έχει διολισθίσει ήδη στον επικρατούντα βούρκο.. 

Καλό μήνα και καλή υπομονή..

Η απληστεία και η τραγικότητα των κοινών αγαθών

Ένα πολύ σημαντικό μάθημα που διδάσκεται ένας πρωτοετής φοιτητής πολιτικής και οικονομικών είναι οι Αρχές της Οικονομικής. Η περιδιάβαση μέσα στη Μικροοικονομική και τη Μακροοικονομική σου δίνει τη δυνατότητα να καταλάβεις που στέκεις και πού θα καταλήξεις άν πάρεις λάνθασμένα ή ριψοκίνδυνα μονοπάτια. Άν είσαι λίγο επιμελής, και δεν πάς στο Πανεπιστήμιο για να σκοτώσεις την ώρα σου, θα μάθεις ότι έχεις κάποιες συγκεκριμένες ώρες στις οποίες θα παράξεις ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, να φυτέψεις πατάτες και κολοκάσι, να χτίσεις ένα σπίτι, να βάψεις ένα δωμάτιο, να γράψεις ένα οικονομικό ή κοινωνικό άρθρο. Μιά εργασία για την οποία θα πληρωθείς και  με τα χρήματα που θα πάρεις θα καλύψεις τις δικές σου ανάγκες, δόσεις, ενοίκια, βενζίνη, φαγητό, ένδυση, ταξίδι.. Η ορθή διαχείριση των οικονομικών σου θα σε καταστήσει βιώσιμο, η δε απερίσκεπτη θα προκαλέσει σε ένα κάποιο χρονικό διάστημα αρκετά δεινά που θα σε αναγκάσουν σε περικοπές και περισυλλογή. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει παντού, σε όλα τα άτομα, όλες τις επιχειρήσεις, όλα τα κράτη.. Κανένας δεν αποτελεί εξαίρεση..

Ένα πολύ σημαντικό μάθημα που διδάσκεται ένας μεταπτυχιακός φοιτητής, στα σοβαρά πανεπιστήμια, είναι η τραγικότητα των κοινών αγαθών. Η θεωρία των κοινών αγαθών (tragedy of the commons) δημοσιεύτηκε το 1968 στο περιοδικό Science απο έναν Αμερικανό οικολόγο, τον Garrett Hardin, και αφορούσε στον υπερπληθυσμό του πλανήτη. Σε ένα υπεραπλουστευμένο παράδειγμα, έχουμε ένα κοινόχρηστο λιβάδι, όπου ο καθένας μας έχει βάλει μια αγελάδα να βόσκει. Η αγελάδα αυτή, είναι η περιουσία μας και καλύπτει τις βιοποριστικές μας ανάγκες. Τί θα γίνει όμως άν ένας απο εμάς φέρει μια δεύτερη αγελάδα στο λιβάδι; Λογικά, τίποτα το ιδιαίτερο. Άν όλοι μας όμως πάρουμε άλλη μία αγελάδα στο λιβάδι, σε κάποιο συντομότερο χρόνο το λιβάδι δεν θα μπόρει να θρέψει όλες τις αγελάδες καθώς άν στην πρώτη περίπτωση οι αγελάδες τρέφονταν ομαλά για ένα χρόνο, μόλις τις διπλασιάσουμε το λιβάδι θα αρκέσει μόνο για έξι μήνες. Επομένως, ο πρώτος που θα πάρει μια δεύτερη αγελάδα είναι αυτός που αποκτά συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των άλλων αλλά κάποια στιγμή όλοι οι υπόλοιποι θα τον μιμηθούν και θα πάμε αναγκαστικά στην περικοπή και την περισυλλογή που είδαμε πιο πάνω. Αυτή, πάνω-κάτω είναι η τραγικότητα των κοινών αγαθών, είναι πολύ περιορισμένα και για να αρκέσουν για όλους πρέπει να τους κάνουμε ορθολογιστική διαχείριση. Οι Βίκιγκς, στα δικά τους χρόνια, δυστυχώς δεν ήξεραν αυτή τη θεωρία. Δεν στηρίζοντας στις αγελάδες αλλά στην υλοτομία μέχρι που έκοψαν και το τελευταίο τους δέντρο και οδηγήθηκαν αναγκαστικά στην περισυλλογή και τον μετέπειτα αφανισμό τους.

Στις μέρες μας, η θεωρία των κοινών αγαθών απόκτησε πιο ενδιαφέρουσες διαστάσεις. Σε προσωπικό επίπεδο, η καταναλωτική ασυδοσία και ο υπερδανεισμός για εξοχικό και δεύτερο αυτοκίνητο πιθανότατα θα σε οδηγεί στη χρεοκοπία, άν το εισόδημα σου μειωθεί απο κάποιο ασύμμετρο παράγοντα. Σε επίπεδο εταιρίας, η μείωση των μισθών του προσωπικού, μέσω της επένδυσης σε φθηνό αλλοδαπό προσωπικό, είναι μια εξαιρετικά έξυπνη κίνηση που αυξάνει βραχυπρόθεσμα τα κέρδη της. Όταν όμως όλες οι επιχειρήσεις (φυσιολογικά) θα πράξουν το ίδιο, θα πέσει η αγοραστική δύναμη του συνόλου της αγοράς και μαζί οι πωλήσεις και η κερδοφορία τους. Παράλληλα, σε μία δημόσια εταιρία που έχει σαν πρώτιστο της στόχο τη διανομή των κερδών στα στελέχη της υπο μορφή μπόνους και όχι στο σύνολο των μετόχων της, θα επέλθει σταδιακά απαξίωση απο τους μικρομετόχους. Μόλις ανακαλύψουν ότι τους θεωρείς αγελάδες για άρμεγμα θα πάψουν να δίνουν χρήματα για ανακεφαλαιοποίηση. Κυρίως άν και όταν μάθουν ότι χάριζες τον πλούτο τους, διαγράφοντας τις οφειλές των δήθεν επιφανών πελατών σου..  Σε επίπεδο κυβέρνησης, ο περιορισμός των χαμηλά αμοιβόμενων και η διατήρηση των αυξήσεων και των κεκτημένων στους υψηλόμισθους θα προκαλέσει σύντομα την κατάρρευση του κοινωνικού ιστού. Σε ένα κράτος που διώχνει αυτούς που αμοίβονται με Χ ποσό και διατήρει αυτούς που παίρνουν 10Χ και 15Χ, σύντομα ανακαλύπτεις ότι κάτι πάει λάθος. Αυτός που έστειλες στο ταμείο ανεργίας ΔΕΝ εισφέρει πλέον στα ταμεία για να διατηρήσει τη θέση των ακριβοπληρωμένων.. Σε αυτό το σημείο, εκλιπαρείς την κάθε Τρόικα να σου δώσει δάνειο και αυτή αρνείται όσπου να παρουσιάσεις κάποιο ορθολογιστικό σχέδιο αναδιάρθρωσης.

Ζούμε στις μέρες που η θεωρία της τραγωδίας των κοινών αγαθών βρίσκεται στην αίγλη της. Ωστόσο, για άλλη μια φορά εμείς αρνούμαστε να αναλάβουμε τις ευθύνες των πράξεων μας. Υποκρινόμαστε ότι αυτά δεν είναι αληθινά δεδομένα αλλά επιθέσεις συνωμοτών και κλεφταράδων. Επειδή μάθαμε να ζούμε με την ατιμωρησία και την ασυδοσία, συνωμότες, απατεώνες και κλεφταράδες είναι πάντα οι άλλοι. Σήμερα οι κακοί που βρήκαμε σαν άλλοθι είναι η Αγγέλα και η Ντέλια γιατί θέλουν να εκμεταλλευτούν εμάς τους αθώους και άμεμπτους! Το βασικό ζήτημα όμως είναι ότι τώρα που κάναμε όσα κάναμε, εμείς οι έντιμοι, ηθικοί και εργατικοί άνθρωποι, αυτοί οι συνωμότες, οι απατεώνες και οι κλεφταράδες είναι αυτοί που εμείς εκλιπαρούμε για να μας δανείσουν και να συνεχίσουμε να επιβιώνουμε.. Αξιοπερίεργο, έτσι ;

Κρεμάλα ή πιστόλι ;

Καταιγιστικές οι εξελίξεις στο σενάριο "χρεοκοπία ή χρεοκοπία". Με τα σημερινά δεδομένα, το κλίμα έγινε πιο φορτισμένο και παράλληλα πιο συγχυσμένο. Η όποια επιλογή προτάθηκε, δείχνει να προσφέρει επικινδυνότητα αλλά όχι ξεκάθαρη λύση. Στην τελική, φαίνεται έχουμε δύο ισότιμες και ισάξιες επιλογές.. Κρεμάλα ή πιστόλι..

Σενάριο "Κρεμάλα" θα πεί ψηφίζουμε ναι. Παίρνουμε το δάνειο, φορτωνόμαστε το νέο βάρος και προς το παρόν ξεμπερδεύουμε. Δεν διασφαλίζουμε όμως οτιδήποτε. Άν μέσα στις επόμενες μέρες υπάρξει μαζική φυγή κεφαλαίων προς το εξωτερικό, όπως είναι το πιθανότερο σενάριο, οδηγούμαστε αυτόματα σε δεύτερο μνημόνιο για να καλύψουμε τις νέες τρύπες. Οι τράπεζες καταρρέουν λόγω έλλειψης ρευστότητας..

Σενάριο "Πιστόλι" θα πεί να καταψηφίσουμε το νομοσχέδιο. Οι τράπεζες καταρρέουν άμεσα, έχουμε νέες χιλιάδες ανέργων, γίνεται αυτόματη επιστροφή στη λίρα και πιθανή ανάκαμψη εν ευθέτω χρόνω..

Χτές, που δεν ήξερα όλα τα δεδομένα, επέλεγα την κρεμάλα.. Σήμερα που είδα και το σενάριο "πιστόλι" αναζητώ ένα θαύμα.. Τελικά, όσο και να νόμιζα ότι υπήρχε λύση, ανακάλυψα ότι μας εμπαίζουν κανονικότατα.. Η ψηφοφορία μας, έκλεινε προς το πιστόλι..

Δεν μπορείς, μιά ζωή, να είσαι ολίγον έγκυος..

Η χθεσινή μέρα αποτέλεσε άλλη μία δοκιμασία στην Ευρώπη, τόσο απο πολιτικής όσο και οικονομικής πτυχής. Είχε φτάσει η σειρά της Κύπρου να πληρώσει το λογαριασμό των ασυμμετριών και των ανισοτήτων που προκαλεί η διαφορετική πραγματική οικονομική κατάσταση των χωρών της Ευρώπης. Μιας Ευρώπης που έχει σήμερα πάρα πολύ πλούσιους και πάρα πολύ φτωχούς. Μιάς Ευρώπης που σήμερα ευνοεί την αχαλίνωτη συσσώρευση πλούτου απο όσους έχουν το συγκριτικό πλεονέκτημα σε βάρος των πιο αδύναμων, σε ένα κοινό σύστημα όπου κάποιοι έχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα κυρίως λόγω μεγέθους και ισχύος..

Απο την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωζώνη είχε σταδιακά δημιουργηθεί μια απίστευτη ασυμμετρία. Η μικρή Κύπρος, που στηριζόταν στον τουρισμό και τις υπηρεσίες, έδινε επιτόκια καταθέσεων πολύ ψηλότερα του μέσου ευρωπαϊκού όρου, και την ίδια ώρα συσσώρευε τεράστια κεφάλαια που δεν ήξερε και επομένως δεν μπορούσε να διαχειριστεί και να αυξήσει. Την ίδια ώρα, τα ψηλά επιτόκια καταθέσεων μετατρέπονταν φυσιολογικά σε εξίσου ψηλά επιτόκια χορηγήσεων, αποτρέποντας στην πραγματικότητα την όποια επιχειρηματική επένδυση, λόγω του πολύ ψηλού κινδύνου και των μεγαλύτερων πιθανοτήτων αποτυχίας.

Η Ελλάδα, με την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έπειτα στην ευρωζώνη, όφειλε να εκμεταλλευτεί τα δισεκατομύρια των κοινοτικών ταμείων για να χτίσει ανταγωνιστικές υποδομές και να αποτελέσει ισότιμο μέρος στην Ευρωπαϊκή ανάπτυξη. Επέλεξε να αυτοκτονήσει, στηριζόμενη στις υφιστάμενες πελατεικές δομές και την διογκούμενη παραοικονομία της.  Η Κύπρος αντίστοιχα, όφειλε να διαχειριστεί τα δισεκατομύρια που εισέρεαν για να χτίσει επιχειρηματικότητα μέσω της καινοτομίας κυρίως επειδή δεν είχε άλλες ανταγωνιστικές δυνατότητες. Κάτι τέτοιο έχει πετύχει το Ισραήλ τα τελευταία 50 χρόνια. Η Κύπρος, επέλεξε ένα σύστημα συστηματικής συγκάλυψης της ανομίας και ξεπλύματος ξένων κεφαλαίων που τελικά διόγκωσε τις δικές της ελλείψεις έναντι της Ευρωζώνης. Σκεφτείτε την Κύπρο, άν είχε προλάβει ή άν είχε διορθώσει έστω και καθυστερημένα τη λεηλασία του Χρηματιστηρίου. Κάθε χρόνο θα εισέρεαν στην πραγματική οικονομία 200 εκ. ευρώ περίπου μόνο απο αυτό τον τομέα!

Η αυτο-παγίδευση μας αυτή μπορεί δυστυχώς να θεωρηθεί ταυτόσημη μόνο με την αντίστοιχη Ελληνική εικόνα της τελευταίας δεκαετίας. Η Ελλάδα, με την ένταξη της στην Ευρωζώνη, εξαφάνισε τον τόκο στις καταθέσεις αλλά κράτησε τα επιτόκια δανεισμού της στα επίπεδα των δραχμικών. Αποτέλεσμα ήταν η διάλυση του όποιου επιχειρηματικού πλεονεκτήματος του ντόπιου δυναμικού είχε δημιουργηθεί επι δραχμής και η πλήρης απώλεια ανταγωνιστικών δυνατοτήτων σε μόλις μερικά χρόνια. Οι κυπριακές τράπεζες δεν ήταν κερδοφόρες επειδή ήταν ανταγωνιστικές αλλά επειδή συμμετείχαν σε ένα συγκεκαλυμμένο καθεστώς τοκογλυφίας. Την ίδια ώρα, η μακρυνή Φινλανδία, επέλεξε την είσοδο της στην Ευρωζώνη, για να απεξαρτηθεί απο τον κίνδυνο του Εθνικού της νομίσματος. Ωστόσο, επέλεξε να παίξει ίσοτιμα, να επενδύσει στην καινοτομία και να ανταγωνιστεί ισοίς όροις τις υπόλοιπες χώρες. ΔΕΝ επαναπαύτηκε και επομένως δεν απέτυχε όπως εμείς!

Σήμερα, έφτασε η ώρα να ανακαλύψουμε ότι το να υποκρινόμαστε τις ολίγον εγκύους επιφέρει ένα κρυφό λογαριασμό την ώρα που οι μάσκες πέφτουν. Το διαφαινόμενο κούρεμα είναι το λιγότερο που μπορεί να μας συμβεί. Στην πραγματικότητα, διαγράφουμε μέρος της φούσκας που δημιουργήσαμε στα πρόσφατα χρόνια. Άν πάλι αποφασίσουμε να ακολουθήσουμε το δικό μας δρόμο, υπάρχει και η δυνατότητα επιστροφής στη λίρα. Έχει φυσιολογικό επακόλουθο μια ανεξέλεγκτη υποτίμηση του Εθνικού νομίσματος και μια δύσκολη πορεία ανάκαμψης. Το δοκίμασε η Σουηδία την περασμένη δεκαετία και πέτυχε. Όμως η Σουηδία, για να διασφαλίσει ότι θα πετύχει, έστειλε τους ενόχους στη φυλακή. Εμείς πάλι, αποδείξαμε διαχρονικά ότι ποτέ δεν έχουμε ενόχους..  

Συμπερασματικά, είναι ώρα να παρουμε αποφάσεις για το μέλλον μας, σαν Κύπρος, σαν Ελλάδα, σαν Ευρώπη. Θέλουμε ένα οικογενειακό κράτος δικαίου και κοινωνικών ισορροπιών μέσα απο ένα σύστημα ίσων και διαφανών κανόνων ή ένα ανεξέλεγκτο ανταγωνισμό επιβίωσης των ισχυρότερων μελών και μόνο; Η Ευρώπη καλείται στις μέρες μας να αποφασίσει, επι μέρους αλλά και στην ολότητα της, άν επιθυμεί τη στενότερη ενοποίηση κανόνων και θεσμών και τη δημιουργία μιας πραγματικής ισότιμης και αλληλέγγυας οικογένειας ή την επιστροφή της στα έθνη-κράτη, με όσα θετικά και αρνητικά αυτό εμπεριέχει..

Ο Νίκος Ραφίδιας είναι πολιτικός επιστήμονας, μέλος της επιτροπής Συγκοινωνιών και Έργων, της επιτροπής Οικονομικών και της επιτροπής Εμπορίου Βιομηχανίας και Τουρισμού στο Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών. Οι απόψεις που εκφράζονται αποτελούν κατα καιρούς προτάσεις και εισηγήσεις του σε αυτές τις επιτροπές ή στα αντίστοιχα υπουργεία.

Χωρίς ψευδαισθήσεις..

Και ξαφνικά μας προέκυψε άλλη μία κυβέρνηση, με όλους τους συνήθεις ύποπτους. Είθισται, μετά απο κάθε πόλεμο, οι νικητές να μοιράζονται τα λάφυρα. Είθισται και μετά απο κάθε εκλογική αναμέτρηση όλοι οι επίδοξοι συγκυβερνώντες να μοιράζουν τα λάφυρα της εξουσίας. Και αυτή τη φορά έγινε το ίδιο. Υποσχέθηκα σου τα υπουργεία τούτα, αποφάσισε ποιούς θέλεις να βάλεις.. Αυτή τη φορά μας ξένισε περισσότερο η απουσία γυναικών. Γιατί; Πόση σημασία έχει να βάλεις μια γυναίκα στο υπουργικό συμβούλιο; ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΚΑΜΙΑ ! Ένα πράγμα που έζησα κατα τις δύο τελευταίες διακυβερνήσεις, τις οποίες παρακολούθησα εκ των έσω, είναι το πολύ συνηθισμένο και αναμενόμενο εθιμικό γεγονός ότι άμα είσαι κοντά στην εκάστοτε εξουσία θα πάρεις μέρος απο τα λάφυρα, ένα υπουργείο, μια καρέκλα σε έναν ημικρατικό οργανισμό. Σημασία δεν έχουν τα προσόντα, σημασία έχει το πόσο κοντά στον τάδε ή στον δείνα πολιτικόν αρχηγό είσαι. Ανεξαρτήτως φύλου και ικανοτήτων, μιά καρέκλα θα είναι δική σου.

Τα τελευταία εφτά χρόνια έχω συνεργαστεί με αρκετούς απο τους προαναφερόμενους. Η ικανότητα των ανδρών ή των γυναικών υπουργών, βουλευτών, δημοτικών συμβούλων μετριέται μόνο άν έχουν να επιδείξουν ουσιαστικό έργο. Πόσοι έχετε αναρωτηθεί γιατί ένα έργο μένει πίσω; Πόσοι έχετε αναρωτηθεί γιατί σαν κοινωνία είμαστε τόσο καθυστερημένοι, οπισθοδρομικοί, αντιπαραγωγικοί και υστερόβουλοι; Πόσοι πολιτικοί έκαναν τομές στα υπουργεία, τα έδρανα, τα συμβούλια που ανέλαβαν, πόσοι βολευτές τίμησαν τη ψήφο που τους εμπιστεύτηκε ο λαός στα πρόσφατα χρόνια; Λέγεται ότι δεν φτιάχνεις ομελέτα, άν δεν σπάσεις αυγά. Μακάρι να ξέρατε πόσοι μπήκαν και βγήκαν με τα αυγά φυλαγμένα στην αυγοθήκη..

Ένα σημαντικό σημείο το οποίο προδίδει την ανικανότητα των πλείστων πολιτευτών μας είναι και η συνήθης αναφορά τους στην κυβερνώσα βουλή. Ζούμε σε μιά χώρα με ένα απο τα τελειότερα πολιτικά συστήματα. Ωστόσο, για να δουλέψει πρέπει να υπάρχει η σαφής διάκριση των θεσμών. Η βουλή υπάρχει για να νομοθετεί, η κυβέρνηση για να διακυβερνά στηριζόμενη στα νομοσχέδια που καταθέτει και στις προτάσεις νόμου που η βουλή οφείλει να ψηφίζει, η δικαστική εξουσία να επιτηρεί την ορθή εφαρμογή των νόμων. Όταν το ένα σώμα παύει να ασκεί τα καθήκοντα που οφείλει, ως οφείλει, το σύστημα μπαίνει στις διαδικασίες του αργού θανάτου, γίνεται σαθρό και καταρρέει.. Άν θέλετε πρόσφατα παραδείγματα, θυμηθείτε το φούσκωμα και το ξεφούσκωμα του χρηματιστηρίου, των ακινήτων, των τραπεζών.

Η κοινωνία έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό, διαχέει την εικόνα της σε όλα τα επιμέρους τμήματά της. Άν η κοινωνία είναι σαθρή έχει σαθρά υπουργεία, σαθρά δημαρχεία, σαθρά σχολεία, σαθρά πανεπιστήμια. Είναι μια κοινωνία που αρέσκεται να αυτοαποκαλείται επιτυχημένη αλλά όλοι γνωρίζουν το αυτονόητο, ηθικά και υλικά είναι χρεοκοπημένη. Όταν στήνεις μία εταιρεία πρέπει αναγκαστικά να τοποθετήσεις τα σωστά άτομα στις σωστές θέσεις, να κινηθείς όσο πιο σωστά και γρήγορα για να αποκτήσεις μερίδιο αγοράς και κερδοφορία. Άν δεν το κάνεις, σε εύλογο χρονικό διάστημα η εταιρεία θα χρεοκοπήσει και το αόρατο χέρι της οικονομίας θα έχει επιτελέσει το ρόλο του ως είθισται. Το κράτος έχει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα, δεν κλείνει, συνεχίζει να υπάρχει μέχρι που να φτάσει στη χρεοκοπία. Και πάλι, απλά φορτώνει το λαό με επιπλέον χρέη και ξανα προς την ασυδοσία τραβά. Μέχρι την επόμενη χρεοκοπία. Η Ελλάδα (ξανα)χρεοκόπησε στις μέρες μας επειδή απέτυχε σαν εταιρεία, σαν κράτος, σαν κοινωνία. Όπως μας συνήθισε κατα τη διάρκεια των προηγούμενων αιώνων. Η Κύπρος ακολουθεί πιστά το ίδιο δρομολόγιο.

Επομένως, άν σας προβληματίζει η απουσία γυναικών απο το νέο υπουργικό συμβούλιο σημαίνει ότι δεν έχετε αντιληφθεί κάτι πολύ απλό, ότι είναι άλλο ένα σημάδι αποτυχίας αλλά και μια ευκαιρία να καταλάβετε ότι δεν πάμε καλά για πάρα πολλούς λόγους και αυτός είναι άλλος ένας.. Στο κάτω-κάτω οι γυναίκες θα έχουν την τύχη να επικαλεστούν το άλλοθι της απουσίας τους στην επόμενη μας μεγάλη αποτυχία.. Το σημερινό άρθρο, είναι αφιερωμένο στην Αλεξία και τον Αναστάσιο που ως υπεύθυνοι πολίτες επιζητούν την βελτίωση των θεσμών αυτής της κοινωνίας, όσο κι άν αυτό, στις μέρες μας, είναι μια ακόμη ψευδαίσθηση.

Ο Νίκος Ραφίδιας είναι πολιτικός επιστήμονας, μέλος της επιτροπής Συγκοινωνιών και Έργων, της επιτροπής Οικονομικών και της επιτροπής Εμπορίου Βιομηχανίας και Τουρισμού στο Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών. Οι απόψεις που εκφράζονται αποτελούν κατα καιρούς προτάσεις και εισηγήσεις του σε αυτές τις επιτροπές ή στα αντίστοιχα υπουργεία.

Μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης..

Μετά απο τη διάψευση των υπολογισμών της μιάς και μόνο εκλογικής Κυριακής, επιβεβαιώθηκε πανηγυρικά άλλο ένα ελλαδικό φαινόμενο στο οποίο και ο Κύπριος πολίτης αρέσκεται πλέον, διασκεδάζει με το να εμπαίζει τους δημοσκόπους. Το φαινόμενο αυτό είχε ανακυρήξει τη Νέα Δημοκρατία κυβέρνηση για τρείς ώρες, το 2004 άν θυμάμαι καλά, και το Νίκο Αναστασιάση πρόεδρο της Κύπρου την περασμένη Κυριακή. Με το φαινόμενο αυτό, ο πολίτης έλκεται να διασκεδάζει εις βάρος των έμμισθων δημοσκόπων και της κάθε κομματικής προσδοκίας, παίρνοντας τη δική του εκδίκηση εκεί απο όπου μπορεί, με τη δημιουργία αβεβαιότητας και την παράταση της κομματικής προσδοκίας..

Για άλλη μία βδομάδα, οι δύο ακραίες παρατάξεις επεδίωξαν να με πείσουν για το δικό τους δίκαιο. Και εγώ με τη σειρά μου, προσπαθούσα να τους συνεφέρω απο τις δικές τους ψευδαισθήσεις. Είχα όμως παράλληλα την ύψιστη αποστολή να επιλέξω το μή χείρον, σε μια μονόδρομη και μοναχική πορεία, επιλέγοντας στην ουσία μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης. 

• Μιας Σκύλλας που ψήφισα την περασμένη πενταετία και που αφοσιώθηκε στη άμεση λεηλασία του κράτους μας προς όφελος των δικών της παιδιών (κάποια απο τα οποία δολοφόνησε η ίδια στο Μαρί..), της πάμπτωχης πλην τίμιας και τελικώς πτωχεύσασας EUROCYPRIA και των κατα τα άλλα συμπαθέστατων αλλοδαπών με τα παχυλά επιδόματα. 

• Μιάς Χάρυβδης που ψήφισα είκοσι χρόνια πρίν για να λεηλατήσει αργά πλην όμως ευλαβικά το κράτος μας αλώνοντας το χρηματιστήριο, δημιουργώντας και κλείνοντας με συνοπτικές διαδικασίες την HellasJet, γελοιοποιώντας μας εθνικά με την υπόθεση των S-300 και γελοιοποιούμενη ολοκληρωτικά το 2004 με την υποστήριξη του σχεδίου ΑΝΑΝ. 

 

Σε ένα τόπο όπου η μνήμη διαρκεί εξαιρετικά στιγμιαία, εγώ διέκρινα μιά πλήρη ισοπαλία στους άθλους (ή τις αθλιότητες..) των δύο κολοσσιαίων τεράτων..

Σήμερα έκανα άλλη μία υπέρβαση. Ψήφισα Αναστασιάδη, παρότι δεν τον εμπιστεύομαι, με μόνο κριτήριο το ότι δεν θα αντέξω άλλη μία ψευδο-κομμουνιστική πενταετία. Ξανάδωσα την εξουσία ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΟΥ ΜΕ ΕΞΑΠΑΤΗΣΕ πιο παλιά έναντι ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΟΥ ΜΕ ΕΞΑΠΑΤΗΣΕ μόλις χτές, με την ελπίδα να έχει ο ΔΗΣΥ σε αυτά τα τελευταία χρόνια συνειδητοποιήσει τις αθλιότητες που προκάλεσε την προηγούμενη του θητεία και να μην τις επαναλάβει, έναντι της εναλλακτικής προοπτικής του να συνεχίσει το ΑΚΕΛ τις αθλιότητες που προκάλεσε, αισθανόμενο δικαιωμένο με την επαναψήφισή του. 

Κάνω εν γνώσει μου χαρούμενο το Γιώργο και το Θέμη και απογοητεύω τον Αύγουστο και το Μάριο. Όχι όμως γιατί στηρίχθηκα στα δικά τους, πλασματικά κριτήρια.. H μόνη ειλικρινής αυτή τη βδομάδα ήταν η φίλη μου η Γιώτα. " -Φίλε μου, εγώ αυτή τη φορά είπα να δώ το συμφέρον μου.. Ξέρω ότι με τον Αναστασιάδη έχω κάποια προσωπική προοπτική.. ".

Με δεδομένο το ότι η ιστορία αρέσκεται να διακωμοδεί την ανικανότητα μας να συνειδητοποιούμε τα αυτονόητα, επισυνάπτω το άλλοθι μου, έχω απο ώρα απομακρυνθεί απο την κάλπη και ξέρω ότι το FACEBOOK με έχει ήδη προειδοποιήσει για τα μελλούμενα..  

Η προσβασιμότητα χάθηκε στη μετάφραση..

Πρόσφατα ήμουν στο Προεδρικό εξαιτίας της 3ης ημερίδας για την προσβασιμότητα. "-Φαϊ θα έχει;" με ρώτησαν κάποιοι φίλοι που "ενδιαφέρθηκαν" για το γεγονός. "-Δεν θα έχει..", τους απάντησα και η επόμενη τους πρόταση ήταν φυσικά "-Πήγαινε μόνος σου".. Για άλλη μία φορά, υπο την αιγίδα της Πρώτης Κυρίας Έλσης Χριστόφια αυτή τη φορά, μαζευτήκαμε όλοι εμείς οι γνωστοί-άγνωστοι να μιλήσουμε για την προσβασιμότητα. Οι συνήθεις γνωστοί-άγνωστοι ήταν ο Δημήτρης Λαμπριανίδης απο την Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου, η Γιάννα Ιωαννίδου απο την Κίνηση Προστασίας Δικαιωμάτων Πεζών, η υπουργός Εσωτερικών Ελένη Μαύρου, ο υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων Ευθύμιος Φλουρέντζος, ο δήμαρχος Λευκωσίας Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, ο υπογράφων που θεωρεί ότι η επανάληψη των ημερίδων είναι μητέρα της μάθησης. Μου αρέσει να ακούω για έργα φτιαγμένα για μια καλύτερη κοινωνία. Μόνο μου παράπονο ότι τελικά όλα μένουν στο σχεδιασμό και τις μακέτες. Ή ολοκληρώνονται με τρόπο που τα καθιστά δυσλειτουργικά ή, ακόμα χειρότερα, παντελώς άχρηστα..

Μόλις ολοκληρώθηκε το εθιμοτυπικό μέρος, οι πλείστοι επίσημοι αποχώρησαν. Ο,τι πιο φυσιολογικό. Στο κάτω-κάτω δεν υπήρχε λόγος να τα ξανακούσουν. "Άν ήξερε ο κόσμος ότι ψηφίζει κάποιους που εμφανίζονται μόνο για τα τελετουργικά θα είχε πλάκα.." σιγοψυθήρισε κάποιος απο το ακροατήριο. Κάθε τρείς με έξι μήνες βρισκόμαστε και επαναλαμβάνουμε τα ίδια, πίνοντας καφέ και τρώγοντας βουτήματα απο το κρατικό χρήμα. Όπως κι αυτή τη φορά. Όπως θα γίνει σε μερικούς άλλους μήνες.. Ο κόσμος μας, πάλι, ψηφίζει αυτούς που θεωρεί συμπαθητικούς, όμορφους, λαοφιλείς. Άν είχε σαν κριτήριο του την ικανότητα η μεγάλη μάζα αυτών όλων των "αρμοδίων" θα ήταν στο ταμείο ανεργίας.. Επειδή όμως η ικανότητα δεν είναι κριτήριο, στο ταμείο ανεργίας αυτού του τόπου βρίσκονται οι ικανοί, αυτοί που θα μπορούσαν να κάνουν πραγματικότητα τα αειφόρα έργα, τα ουσιαστικά και τα χρήσιμα.

Το Δημήτρη τον γνώρισα τυχαία στο Facebook. Ανταλλάξαμε απόψεις, ιδέες, προτάσεις. Εννοείται ότι έμειναν στα χαρτιά. Με τη Γιάννα συνεργαζόμαστε στα πλαίσια της ΚΙ.ΔΙ.ΠΕ. Στα υπουργεία, ό,τι επισημαίνουμε και προτείνουμε, πανηγυρικά δεν γίνονται αποδεκτά. Έχουν καλύτερες ιδέες απο τις δικές μας. Περιέργως όμως δεν τις εφαρμόζουν. Ένα Σάββατο, σε συνεργασία με το Κίνημα Οικολόγων-Περιβαλλοντιστών κάναμε κάτι το πρωτοποριακό. Μαζευτήκαμε οι γνωστοί-άγνωστοι να κυκλοφορήσουμε στη Λευκωσία με αναπηρικά καροτσάκια, να δούμε την προσβασιμότητα απο τη μεριά των μή αρτιμελών.. Πολύ γέλιο! Έτρεχαν οι σερβιτόροι να μαζέψουν τις διαφημιστικές τους πινακίδες για να δημιουργήσουν χώρο. Και λίγο πιο κάτω συναντούσες καινούρια εμπόδια, σημάδια της αδιάφορης και αναίσθητης μας κοινωνίας. Με έβαλαν να βοηθώ ένα δήμαρχο να "κυλά" πιο εύκολα. "-Βοήθα τον λίγο.." ήταν η παρότρυνση του φίλου μου του Σάββα. "-Για ποιό λόγο να τον βοηθήσω;" του απάντησα "-Ας τον να βασανιστεί λίγο μπάς και καταλάβει τί προκαλεί ο ίδιος στους ανάπηρους με την ανικανότητα και την αδιαφορία του", του απάντησα..

Για να είμαι ειλικρινής, ο μόνος λόγος που συνεχίζω να πηγαίνω σε αυτές τις εκδηλώσεις είναι για να ρωτήσω το συνηθισμένο μου "γιατί".. Γιατί πάμε, γιατί τα λέμε, γιατί ξοδεύουμε το χρόνο μας όταν τα λέμε στων κουφών τη πόρτα.. Αυτή τη φορά όμως το "γιατί" μου ήταν μεγαλύτερο. Είχα υπόψην μου τη λεωφόρο Αρχαγγέλου όπου στη διάβαση πεζών δεν μπορεί να περάσει όχι αναπηρικό καροτσάκι αλλά ούτε ένας αρτιμελής άνθρωπος. Έργο απο τα πολύ πολύ πρόσφατα, κατασκευασμένο με τα χρήματα των κοινοτικών ταμείων!

Αυτη τη φορά όμως είχα και ένα πιο καινούριο στοιχείο, χαρακτηριστικό της απύθμενης βλακείας που χαρακτηρίζει αυτό τον τόπο και αυτό το λαό. Η οδός Φίλιππου Παπακυπριανού που συνδέει τα Λατσιά με το νέο ΓΣΠ.  Αυτό το έργο πάλευα να το ακυρώσω απο το σχεδιασμό του. Ήταν εμφανώς άχρηστο, κακοσχεδιασμένο, εξαιρετικά αταίριαστο με το χώρο που θα γινόταν.. Τελικά, έγινε όπως ακριβώς υπολόγισα! Ενώ στο παλιό της τμήμα έχει ποδηλατόδρομο στο τμήμα που μόλις κατασκευάστηκε δεν υπάρχει ποδηλατόδρομος. Δεν χωρούσε, μου είπε ένας αρμόδιος. Το πεζοδρόμιο αυτού του δρόμου πάλι δεν χωρούσε.. Αναγκαστικά κατασκευάστηκε πεζοδρόμιο με μόλις τρεις πλάκες, απλά για να πούν ότι υπάρχει πεζοδρόμιο. Στα στενά του σημεία όμως οι τρείς πλάκες γίνονται μία! Καμία απολύτως σημασία στην έννοια της προσβασιμότητας. Και ήρθε και η μέρα που ο Δήμος Λατσιών πήγε να βάλει στάση λεωφορείου.. Και φυσικά σε ένα πεζοδρόμιο με τρείς πλάκες η στάση τοποθετήθηκε πάνω στην κίτρινη γραμμή των τυφλών. Η προσβασιμότητα, για άλλη μιά φορά, πήρε το λεωφορείο για άλλες πολιτείες.

Στο έργο αυτό, όπως και σε όλα τα άλλα που σχεδιάζονται και υλοποιούνται κάθε τόσο, εμπλέκονται σχεδιαστές, αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί, δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, υπουργοί, γραμματείς και φαρισαίοι. Κανένας τους δεν αντελήφθηκε τη βλακεία ώστε να την αποτρέψει; Προφανώς ΚΑΝΕΝΑΣ! Η απύθμενη βλακεία έγινε ένα ακόμη ολοκληρωμένο και συνάμα ημιτελές έργο, αντάξιο αυτού του μέτριου κόσμου που ψηφίζει, αντάξιο αυτών που τυχάρπαστα εκλέγονται. Άχρηστο, άσκοπο, βλακώδες. Οι τελευταίες πληροφορίες είπαν η προσβασιμότητα έχει αποκοιμηθεί μέσα στο λεωφορείο που επιβιβάστηκε.. Μέχρι που να ξυπνήσει και να κατέβει όμως, η βλακεία και η ανικανότητα θα δουλεύουν εις βάρος της..

ΥΓ. Σημειολογικά, κι επειδή ακόμη με ρωτούν για την πρόθεση ψήφου μου την προσεχή Κυριακή, ελπίζω να σας έδωσα να καταλάβετε ότι δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα. Κάποιοι θα συνεχίσουν να τρώνε απο το δικό σας ιδρώτα, οι υφιστάμενοι ή οι επόμενοι. Για την πλειοψηφία, η καθημερινότητα θα είναι λίγο πάνω, λίγο κάτω. Για τους αυριανούς έχοντες, θα υπάρχει μια γερή αντιμισθία και μια γερή σύνταξη που εσείς δεν θα δείτε ουδέποτε στη δική σας τζέπη.. 

Σε ευχαριστούμε που φεύγεις..

Ο πιο πάνω τίτλος είναι δανεισμένος απο το facebook. Σχετίζεται, προφανώς, με τις Προεδρικές εκλογές του 2013 και την αποχώρηση του μέχρι σήμερα προέδρου, Δημήτρη Χριστόφια. Το άρθρο αυτό ανέβηκε αφού οι κάλπες έκλεισαν και επομένως δεν έχει να κάνει με καθοδήγηση ή παρότρυνση. Έχει να κάνει κυρίως με τις προσδοκίες μου απο την αυριανή μας εξουσία. Τις προσδοκίες ενός ιδιαίτερα απαιτητικού ψηφοφόρου. Πριν λίγο διάβασα δήλωση του Λυσσαρίδη. «Θέλω να ελπίζω ότι η σημερινή μέρα θα δώσει μια νέα διέξοδο, ότι θα υπάρξει ανατροπή, ότι θα διεκδικήσουμε μια νέα διεκδικητική εθνική στρατηγική με επανατοποθέτηση του Κυπριακού στη σωστή του αντικατοχική βάση». Προφανώς, αυτός ο άνθρωπος απευθύνεται σε ελάχιστους, ιδιαίτερα απαιτητικούς, όπως ανέκαθεν. Οι δύο απο τους τρείς επικρατέστερους επίδοξους ηγέτες υπήρξαν οπαδοί του σχεδίου Ανάν. Και ο λαός, σήμερα, στην πλειοψηφία του, θα τους ΞΑΝΑδώσει τη ψήφο του! Ανέκαθεν, στη μακραίωνη ιστορία μας, οι εσωτερικοί εχθροί ήταν πιο επικίνδυνοι απο τους εξωτερικούς.. Κι ο Λυσσαρίδης παρέμεινε στην ιστορία ώς η νύφη που όλοι ήθελαν να αρραβωνιαστούν αλλά κανένας τους δεν ήθελε να παντρευτεί. Οι γάμοι που επεδίωκαν οι επίδοξοι μνηστήρες με την εξουσία ήταν ανέκαθεν ευκαιριακοί..

Αγαπητέ απερχόμενε πρόεδρε,

πρίν πέντε χρόνια σε ψήφισα. Υποσχόσουν μια δίκαιη κοινωνία τη στιγμή που ο αντίπαλος σου υποσχόταν μείωση της στρατιωτικής θητείας. Θεώρησα απείρως σοβαρότερο το δικό σου μήνυμα. Ωστόσο διαψεύστηκα, για άλλη μια φορά. Ήμουν βέβαια συνηθισμένος στην εξαπάτηση απο τους προηγούμενους. Η δίκαιη σου κοινωνία αφορούσε τα δικά σου παιδιά που έφαγαν καλά αυτή την πενταετία, όπως και τα παιδιά όσων εξελέγησαν πριν απο σένα. Παρέλαβες κράτος και παρέδωσες χάος, υποκύπτοντας στην ιδιοτέλεια που όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις και κυβερνώντες υπέκυπταν. Συνέχισες να δίνεις παροχές στους έχοντες μέχρι που το παντεσπάνι τέλειωσε, αφήνοντας την ίδια ώρα τους αδύναμους να επαιτούν. Ειρωνεία, ακόμη και η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε επειδή η ελίτ έτρωγε πολύ καλά την ίδια ώρα που η μάζα αργοπέθαινε. Είχαν κι εκείνοι δίκαιη κοινωνία, για όσους όμως είχαν το χέρι στο βάζο με το μέλι.

Αγαπητέ νέε Πρόεδρε,

να ξέρεις ότι πιθανότητα δεν σε ψήφισα (εξαίρεση μόνο άν λέγεσαι Μακαρία..). Ψηφίζω πάντα, αλλά τα δικά μου κριτήρια θέτουν τον πήχυ πολύ ψηλά. Εσύ, πιθανότατα εξελέγης απο τα μαντρισμένα σου κομματόσκυλλα. Δεν ανήκω σε αυτούς ούτε σήμερα, όπως δεν άνηκα ούτε πριν πέντε χρόνια. Το συμφέρον μου είναι διαχρονικά το συμφέρον αυτού του τόπου, το οποίο οφείλεις να υπερασπίζεσαι στα επόμενα πέντε χρόνια. Να το θυμάσαι κάθε μέρα, αυτά τα πέντε χρόνια. Να το θυμάσαι, επειδή αυτός που φεύγει σήμερα το ξέχασε τη μέρα που εξελέγη.

Αγαπητέ νέε Πρόεδρε,

φρόντισε για τη δική σου υστεροφημία, χτίζοντας μια πιο δίκαιη κοινωνία στα επόμενα πέντε χρόνια. Όχι μόνο για τα δικά σου παιδιά αλλά για το σύνολο των παιδιών αυτής της κοινωνίας. Χτίσε πεζοδρόμια για να περπατούν, πράσινο για να αναπνέουν, επεδίωξε να δημιουργήσεις υπεύθυνους πολίτες, παιδεία βασισμένη στη σκέψη και όχι την παπαγαλία. Κάνε το λαό να σε ξαναψηφίσει επειδή απέδειξες ότι αξίζεις. 

Εναλλακτικά, θα μπορείς κι εσύ με τη σειρά σου να φύγεις με το κεφάλι ψηλά ώστε να μην βλέπεις τα συντρίμια που συνέχισες στη δική σου προεδρία..

Αγαπητέ νέε Πρόεδρε,

μην με αναγκάσεις να σε ευχαριστήσω όταν θα φεύγεις, επειδή θα φεύγεις.

Φρόντισε να σε ευχαριστήσω, επειδή ήρθες..

Η επιλογή της επιτυχίας και της αποτυχίας

Εντελώς τυχαία, ψάχνοντας τα παλιά μου αρχεία, έπεσα πάνω σε μια απόδειξη του 1995. Πρωτοετής φοιτητής, στην Αθήνα, εκμεταλλευόμενος το ότι οι σχολές κλείνουν δύο βδομάδες πριν τα Χριστούγεννα, αποφάσισα να πάω μέχρι το Λονδίνο. Το κόστος μιάς βδομάδας (αεροπορικό εισιτήριο και ξενοδοχείο με πρωινό) ήταν 123.000 δραχμές (246 λίρες, τότε, πάνω-κάτω..)! Βλέποντας την απόδειξη, ήρθε στη μνήμη μου το εκπληκτικό ξενοδοχείο που έμεινα. Δωδέκατος όροφος, να βλέπεις πιάτο το Λονδίνο.. Θυμήθηκα τα εκπληκτικά λονδρέζικα σοκάκια, τις γνωριμίες που έκανα με τους υπόλοιπους συνταξιδιώτες μου, τους περιπάτους μου πάνω-κάτω στο Λονδίνο. Ευκαιρίας δοθείσης, μπήκα στον υπολογιστή και ξαναβρήκα το ξενοδοχείο. Ανακαινισμένο, ολόφρεσκο, λόγω των Ολυμπιακών στο Λονδίνο. Θυμήθηκα την πτήση του πήγαινε, δεν ήταν κάτι σπουδαίο αλλά στο κάτω-κάτω κοιμόμουν σε όλη τη διαδρομή.. Θυμήθηκα την ξινή ελέγκτρια στο αεροδρόμιο να με ρωτά πώς πλήρωσα το εισιτήριο και το δικό μου θράσος να της απαντώ ξερά ότι χρέωσα την κάρτα μου.. Θυμάμαι την πολυτέλεια του Λονδίνου, χρυσές μέρες τότε, το Hyde Park, την Oxford street, την Tottenham Court Road με τα ηλεκτρονικά.. Μια βδομάδα στο Λονδίνο με 246 λίρες! Θα κάνουμε καιρό να ξαναταξιδέψουμε, μου είπε στο τηλέφωνο πριν λίγο η φίλη μου η Ειρήνη.. Πολύ πιθανόν, αλλά οι αναμνήσεις αυτές είναι ανεκτίμητες. Τουλάχιστον προλάβαμε κάποιες καλές εποχές..

Στο μυαλό μου ήρθε και η αεροπορική εταιρία της επιστροφής (διαφορετική απο την προηγούμενη). Μες την πολυτέλεια! Ναυλωμένη πτήση, με ζεστό φαγητό! Τόσο τέλεια και τόσο πολυτελής όσο καμιά πτήση που έκανα με τις δικές μας αερογραμμές. Τί ειρωνία.. Οι Εγγλέζοι, οι αχώνεφτοι, οι ψυχροί, οι υπερόπτες ήταν απο τότε επαγγελματίες. Όσο δεν θα καταφέρουμε ποτέ εμείς να γίνουμε.. Επέλεξαν τη σοβαρότητα του ελεύθερου ανταγωνισμού και εξανάγκασαν τις επιχειρήσεις τους να είναι ανταγωνιστικές για να μπορέσουν να επιβιώσουν σε μια ελεύθερη αγορά! Η Ελλάδα εκείνου του καιρού, δημιούργησε περίπου 6 νέες αεροπορικές εταιρίες στα επόμενα χρόνια αλλά μέχρι σήμερα επιβίωσε μόλις μία.. Ειρωνεία και ύβρις.. Πώς να επιβιώσεις όταν το κράτος έχει τη δική του αεροπορική εταιρία που την τρέφει απο το υστέρημα του λαού του; Ένα εκατομύριο ημερησίως κόστιζε στον Ελληνικό λαό η Ολυμπιακή! Ας σας λέει κάτι, η ιστορία επαναλαμβάνεται και σε μας. Μέχρι που το ταμείο να στερέψει ολότελα..

Η ιστορία αυτή είναι σήμερα διδακτική και επίκαιρη όσο ποτέ. Η Αγγλία επιβιώνει και ακμάζει ακόμα και σήμερα, στην περίοδο της κρίσης. Η μητέρα Ελλάδα και η κόρη Κύπρος εκλιπαρούν ελεημοσύνη και την ίδια ώρα οι δημόσιοι, ημιδημόσιοι και λοιποί φαγάνες τρώνε με διπλές μασέλες όσα εξακολουθούν να βρίσκουν. "Νίκο, γιατί ενώ βλέπετε τί πάθαμε κάνετε τα ίδια;"  με ρώτησε η Έφη, μιά διαδικτυακή μου φίλη πέρσι.. "Επειδή αυτοί που τρώνε θα τρώνε μέχρι που να μην  μείνει τίποτα", της απάντησα.. Αυτοί που καλοτρώνε, ζούνε σε ένα καθεστώς που δικαιούνται μόνο αυξήσεις, σε ένα καθεστώς που, όσο μέτριοι κι αν είναι, δεν είναι ανταγωνιστικοί, ούτε έχουν κυρώσεις, σε ένα καθεστώς που για να διορθωθεί πρέπει μαθηματικά να καταρρεύσει όπως και στην Ελλάδα.. Επειδή, πολύ απλά, είναι σαθρό.. Δεν τους νοιάζει η Ειρήνη, ο Νίκος ή η Έφη.. Δεν τους νοιάζει γιατί τα κεκτημένα τους είναι (ακόμα) ζωντανά.. Η Ειρήνη, ο Νίκος και η Έφη οφείλουν να δώσουν τη δική τους μάχη για την επιβίωση και την επιτυχία. Ίσως να είναι καιρός να βρούν νέες παρέες, στους επιτυχημένους..